Το πτυχίο δεν αποτελεί πλέον εγγύηση για άμεση επαγγελματική αποκατάσταση. Για χιλιάδες νέους που ολοκληρώνουν τις σπουδές τους, η μετάβαση από το πανεπιστήμιο στην αγορά εργασίας θυμίζει περισσότερο μαραθώνιο αντοχής παρά φυσική εξέλιξη.
Οι λεγόμενες «entry-level» θέσεις, που υποτίθεται ότι απευθύνονται σε νεοεισερχόμενους χωρίς σημαντική εμπειρία, συχνά συνοδεύονται από απαιτήσεις προϋπηρεσίας δύο ή και τριών ετών. Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος: δεν μπορείς να προσληφθείς χωρίς εμπειρία και δεν μπορείς να αποκτήσεις εμπειρία χωρίς να προσληφθείς.
Παράλληλα, ένα ακόμη φαινόμενο κερδίζει έδαφος: το «ghosting» από εργοδότες. Υποψήφιοι που περνούν συνεντεύξεις, λαμβάνουν θετικά μηνύματα ή ακόμη και προφορικές διαβεβαιώσεις πρόσληψης, βρίσκονται ξαφνικά αντιμέτωποι με πλήρη σιωπή. Καμία ενημέρωση, καμία εξήγηση, καμία απάντηση.
Στατιστική μείωση, ουσιαστικό πρόβλημα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ, η ανεργία στις ηλικίες 15-24 ετών έχει παρουσιάσει σημαντική μείωση την περίοδο 2021-2025, από 29,7% σε 13%. Ωστόσο, πίσω από τη βελτιωμένη εικόνα κρύβονται έντονες εποχικές διακυμάνσεις.
Κατά τους θερινούς μήνες, η απασχόληση αυξάνεται λόγω του τουρισμού, κυρίως σε κλάδους όπως η εστίαση και οι υπηρεσίες. Πρόκειται όμως συχνά για θέσεις χαμηλής εξειδίκευσης, άσχετες με το αντικείμενο σπουδών πολλών νέων. Έτσι, η μείωση της ανεργίας δεν συνεπάγεται απαραίτητα και ουσιαστική επαγγελματική ένταξη με προοπτικές εξέλιξης και αξιοποίησης δεξιοτήτων.
Το φαινόμενο των «σερβιτόρων με πτυχίο» παραμένει πραγματικότητα για μια γενιά που σπούδασε με την προσδοκία διαφορετικών επαγγελματικών διαδρομών.
Όταν η λύση είναι το εξωτερικό
Μπροστά στις περιορισμένες επιλογές, αρκετοί απόφοιτοι στρέφονται στο εξωτερικό. Ωστόσο, η μετανάστευση δεν είναι εύκολη απόφαση. Απαιτεί οικονομικούς πόρους, δικτύωση και αντοχές. Για αρκετούς, παραμένει ελκυστική διέξοδος· για άλλους, απλώς μια θεωρητική επιλογή.
Την ίδια στιγμή, έρευνα του LinkedIn δείχνει ότι οι μικρότερες επιχειρήσεις προσφέρουν αναλογικά περισσότερες θέσεις για αρχάριους εργαζόμενους σε σχέση με τις πολύ μεγάλες εταιρείες. Κλαδικά, υψηλότερη παρουσία «entry-level» εντοπίζεται σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η υγεία και η εστίαση, ενώ χαμηλότερη σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και τεχνολογία.
Ωστόσο, συνολικά, το ποσοστό των θέσεων για νεοεισερχόμενους είτε παραμένει στάσιμο είτε μειώνεται.
Το ψυχολογικό κόστος του «ghosting»
Ιδιαίτερα επιβαρυντική για πολλούς νέους είναι η εμπειρία της αιφνίδιας διακοπής επικοινωνίας με εργοδότες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, υποψήφιοι αποχωρούν από υφιστάμενη εργασία έπειτα από θετική ένδειξη για νέα πρόσληψη, για να βρεθούν στη συνέχεια χωρίς καμία ενημέρωση και χωρίς εισόδημα.
Το «ghosting» στον επαγγελματικό χώρο δεν πλήττει μόνο την οικονομική σταθερότητα, αλλά και την ψυχολογία των υποψηφίων, οι οποίοι βιώνουν συνεχή αβεβαιότητα και απόρριψη χωρίς ανατροφοδότηση.
Το στοίχημα για την ελληνική αγορά εργασίας
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τους νέους, αλλά συνολικά τη λειτουργία της αγοράς εργασίας και τη δυνατότητα αξιοποίησης του ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας. Οι απόφοιτοι αναζητούν αξιοπρεπείς αμοιβές, δυνατότητες εξέλιξης, σύγχρονες συνθήκες εργασίας και ευελιξία – στοιχεία που πολλές φορές θεωρούνται αυτονόητα σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές.
Από την πλευρά της Πολιτείας, πρωτοβουλίες όπως το πρόγραμμα «Rebrain Greece» επιχειρούν να ανακόψουν τη διαρροή επιστημόνων και να επανασυνδέσουν Έλληνες του εξωτερικού με την εγχώρια αγορά, μέσω στοχευμένων δράσεων σε διεθνή κέντρα.
Ωστόσο, για όσους βρίσκονται σήμερα στην αρχή της επαγγελματικής τους διαδρομής, ο αγώνας συνεχίζεται. Δεκάδες ή και εκατοντάδες βιογραφικά, αμέτρητες αιτήσεις, ελάχιστες απαντήσεις. Ανάμεσα στη στατιστική μείωση της ανεργίας και στην πραγματική εμπειρία της αγοράς, η απόσταση παραμένει αισθητή.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Alfavita Newsroom