Βασίλης Γκουζέλος 
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι Πανελλήνιες Εξετάσεις του 2026, με τη διαδικασία να διεξάγεται για μία ακόμη χρονιά υπό τη βαριά σκιά της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ). Ο συγκεκριμένος θεσμός έχει αναδιαμορφώσει ριζικά τον χάρτη της πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση. Αν και ο αρχικός στόχος του μέτρου εστίαζε στην ποιοτική αναβάθμιση των εισακτέων και στον τερματισμό του φαινομένου εισαγωγής με υπερβολικά χαμηλές βαθμολογίες, η πρακτική εφαρμογή του έχει παγιώσει έναν μηχανισμό οριζόντιου αποκλεισμού, περιορίζοντας τον αριθμό των επιτυχόντων.
Σύμφωνα με τον γνωστό εκπαιδευτικό αναλυτή και Φυσικό, κ. Γιώργο Χατζητέγα, οι εξετάσεις της τελευταίας πενταετίας έχουν μετατραπεί σε «Πανελλήνιες των 2/3». Η πραγματικότητα αυτή μεταφράζεται σε ένα σταθερό στατιστικό δεδομένο, όπου το 1/3 των υποψηφίων των Γενικών Λυκείων (ΓΕΛ) και πάνω από το 50% των διαγωνιζομένων των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ) μένουν εκτός πανεπιστημιακών εδράνων, ανεξάρτητα από τη γενική προσπάθεια που κατέβαλαν.
Κενές θέσεις στα κεντρικά ιδρύματα και φυγή προς τα κολλέγια
Η εφαρμογή υψηλών συντελεστών για τον προσδιορισμό της ΕΒΕ έχει οδηγήσει σε αποτελέσματα που ξεπερνούν τον αρχικό σχεδιασμό, στερώντας την είσοδο ακόμα και από προετοιμασμένους μαθητές. Το φαινόμενο αυτό αποτυπώνεται έντονα στα στατιστικά στοιχεία των τελευταίων ετών, καθώς οι κενές θέσεις στα αμφιθέατρα ξεπερνούν ετησίως τις 10.000, εμφανίζοντας μάλιστα αντίκτυπο ακόμα και στα κεντρικά Πανεπιστήμια της χώρας.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη καταγράφεται σε μια περίοδο έντονου ανταγωνισμού, όπου στην εκπαιδευτική αγορά δραστηριοποιούνται πλέον ιδιωτικά πανεπιστήμια και κολλέγια που προσφέρουν τριετείς προπτυχιακές σπουδές με πλήρη επαγγελματικά δικαιώματα.
Παράλληλα, η πίεση της βάσης εισαγωγής προκάλεσε βίαιες μετακινήσεις των υποψηφίων ανάμεσα στα Επιστημονικά Πεδία. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα εντοπίζεται στο Επιστημονικό Πεδίο των Θετικών Σπουδών, το οποίο, παρά το γεγονός ότι συγκεντρώνει τη μερίδα του λέοντος με 247 τμήματα από τα 450 συνολικά της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, παρουσιάζει πλέον δραματική έλλειψη υποψηφίων. Προκειμένου να εξομαλυνθούν αυτές οι αδικίες, ο κ. Χατζητέγας επισημαίνει την ανάγκη άμεσης διόρθωσης του συστήματος, προτείνοντας τη μείωση του κατώτατου συντελεστή της ΕΒΕ από το 0,8 στο 0,6.
Η εναλλακτική διέξοδος των ΣΑΕΚ
Για τους αποφοίτους των ΓΕΛ και των ΕΠΑΛ που, λόγω των τελικών τους επιδόσεων και των περιορισμών της ΕΒΕ, δεν θα καταφέρουν να εξασφαλίσουν μια θέση στα δημόσια πανεπιστήμια, το σύστημα προσφέρει μια εναλλακτική οδό επαγγελματικής αποκατάστασης.
Οι υποψήφιοι αυτοί έχουν το δικαίωμα να συμπληρώσουν το Παράλληλο Μηχανογραφικό Δελτίο, διεκδικώντας την εισαγωγή τους στις Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ) –όπως έχουν μετονομαστεί πλέον τα πρώην Δημόσια ΙΕΚ– όπου η επιλογή και η κατάταξη των σπουδαστών πραγματοποιείται με αποκλειστικό κριτήριο τον βαθμό του Απολυτηρίου τους.
Υπό το πρίσμα αυτό, η επιτυχία στις Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν είναι πλέον μια καθαρά βαθμολογική υπόθεση, αλλά μια εξίσωση που καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τα αυστηρά θεσμικά όρια της ΕΒΕ, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον όπου η πρόσβαση στα ΑΕΙ παραμένει εφικτή μόνο για ένα συγκεκριμένο ποσοστό των συμμετεχόντων.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
«Θα το πληρώσετε ακριβά»: Σοβαρές καταγγελίες κατά προϊσταμένης νηπιαγωγείου
Fuel Pass: Πότε λήγει η προθεσμία – Πόσα χρήματα δικαιούστε
Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google
