Alfavita Newsroom Η ιστορία της καταγραφής σκέψεων και συναισθημάτων ενδέχεται να είναι δεκάδες χιλιάδες χρόνια παλαιότερη απ’ ό,τι θεωρούσαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες, σύμφωνα με νέα αρχαιολογική έρευνα που προκαλεί αίσθηση.
Ομάδα ερευνητών εντόπισε επαναλαμβανόμενα μοτίβα και δομημένες ακολουθίες από γραμμές, χαράξεις, τελείες και σταυρούς επάνω σε αντικείμενα ηλικίας έως 45.000 ετών, που βρέθηκαν σε σπήλαια της νότιας Γερμανίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται αντικείμενα από χαυλιόδοντες μαμούθ, καθώς και μικρά ελεφάντινα πλακίδια με εγχάρακτα σύμβολα.
Μέχρι σήμερα, η επικρατούσα άποψη στην ιστοριογραφία τοποθετούσε την απαρχή της γραφής περίπου το 3.000 π.Χ., με τα πρώτα πρωτο-σφηνοειδή συστήματα στη Μεσοποταμία. Ακολούθησαν τα ιερογλυφικά της Αιγύπτου και, αργότερα, αντίστοιχα συστήματα στην Κίνα και τη Μεσοαμερική.
Ωστόσο, τα νέα ευρήματα ανατρέπουν εν μέρει αυτή την εικόνα.
Μοτίβα με «πυκνότητα πληροφορίας»
Οι ερευνητές ανέλυσαν περισσότερους από 3.000 χαρακτήρες σε 260 αντικείμενα, αναζητώντας αυτό που περιγράφουν ως το «DNA της γραφής». Εντόπισαν υψηλή επαναληψιμότητα συμβόλων και προβλέψιμες ακολουθίες, χαρακτηριστικά που –όπως υποστηρίζουν– εμφανίζουν συγκρίσιμη «πυκνότητα πληροφορίας» με τα πρωτο-σφηνοειδή κείμενα της αρχαίας Μεσοποταμίας, τα οποία εμφανίζονται περίπου 40.000 χρόνια αργότερα.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Κρίστιαν Μπεντς από το Πανεπιστήμιο του Ζάαρλαντ, τα μοτίβα της Λίθινης Εποχής μπορούν να θεωρηθούν μια πρώιμη εναλλακτική μορφή γραφής. Το «κλειδί» για την ερμηνεία τους βρίσκεται στη δομή και στην πυκνότητα των συμβόλων.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν μάλιστα ότι τα πιο πυκνά και επεξεργασμένα μοτίβα εμφανίζονται σε ειδώλια και όχι σε εργαλεία, γεγονός που ενισχύει την άποψη ότι τα σύμβολα πιθανόν σχετίζονταν με μετάδοση νοήματος και όχι με πρακτική χρήση.
Αντικείμενα πριν τη μετάβαση του Homo sapiens στην Ευρώπη
Ορισμένα από τα ευρήματα προέρχονται από το εκτεταμένο σπηλαιώδες σύστημα του Lonetal, στο κρατίδιο της Βάδης-Βυρτεμβέργης. Τα αντικείμενα χρονολογούνται στην περίοδο λίγο πριν ο Homo sapiens εγκατασταθεί στην Ευρώπη και αλληλεπιδράσει με τους Νεάντερταλ.
Σε ένα μικρό γλυπτό μαμούθ εντοπίστηκαν σχολαστικά χαραγμένες σειρές από σταυρούς και τελείες, ενώ σε ένα ελεφάντινο πλακίδιο –γνωστό ως «adorant»– που απεικονίζει μορφή μισή ανθρώπινη, μισή λιονταρίσια, καταγράφηκαν αντίστοιχες σειρές συμβόλων.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η διάταξη των σημείων, ιδίως στην πίσω όψη ορισμένων αντικειμένων, υποδηλώνει συνειδητή προσπάθεια επικοινωνίας. Δεν είναι ακόμη σαφές τι ακριβώς σήμαιναν τα σύμβολα, ωστόσο η επαναλαμβανόμενη και οργανωμένη χρήση τους αποκλείει –κατά τους ερευνητές– το ενδεχόμενο να πρόκειται για τυχαίες χαράξεις.
«Μόλις αγγίξαμε την επιφάνεια»
Η ερευνήτρια Εύα Ντουτκιέβιτς από το Μουσείο Προϊστορίας και Πρώιμης Ιστορίας του Βερολίνου επισημαίνει ότι μέχρι στιγμής έχει εξεταστεί μόνο ένα μικρό μέρος των πιθανών ευρημάτων. Όπως αναφέρει, οι άνθρωποι της Παλαιολιθικής Εποχής φαίνεται να διέθεταν ικανότητες σκέψης και συμβολισμού αντίστοιχες των σύγχρονων ανθρώπων.
Οι δημιουργοί αυτών των αντικειμένων, προσθέτει, ήταν επιδέξιοι τεχνίτες. Πολλά από τα ευρήματα έχουν μέγεθος που εφαρμόζει εύκολα στην παλάμη, γεγονός που υποδηλώνει ότι πιθανόν μεταφέρονταν και χρησιμοποιούνταν συστηματικά.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS και αναμένεται να ανοίξει νέο κύκλο συζήτησης για την προέλευση της γραφής και των συστημάτων συμβολικής επικοινωνίας στην ανθρώπινη ιστορία.
Με πληροφορίες από BBC
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
ΕΟΠΥΥ: Πώς θα πάρετε το «άγνωστο» επίδομα των 900 ευρώ
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
