Μαρίλη Ματαφτσή Έφυγε από τη ζωή τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026 σε ηλικία 99 ετών η σπουδαία ιστορικός και βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη‑Αρβελέρ, μια από τις πιο εμβληματικές μορφές της ελληνικής και ευρωπαϊκής διανόησης. Η είδηση του θανάτου της συγκλόνισε τον ακαδημαϊκό, πολιτιστικό και εκπαιδευτικό κόσμο, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Η Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρύτανης στην ιστορία του ιστορικού Πανεπιστημίου της Σορβόννης, ένα επίτευγμα μοναδικό για το θεσμικό περιβάλλον της υψηλής εκπαίδευσης στη Γαλλία και στην Ευρώπη. Το όνομά της συνδέθηκε για δεκαετίες με την προώθηση της βυζαντινής μελέτης, την επιστημονική έρευνα και την υπεράσπιση της ιστορικής γνώσης σε παγκόσμιο επίπεδο.
Μια ζωή αφιερωμένη στην ιστορία του Βυζαντίου και στην εκπαίδευση
Γεννημένη στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926, η Γλύκατζη-Αρβελέρ σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και συνέχισε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στη Γαλλία, όπου και αναγορεύτηκε διδάκτωρ ιστορίας. Μετέπειτα έγινε καθηγήτρια Βυζαντινής Ιστορίας στη Σορβόννη και ανέπτυξε διεθνώς αναγνωρισμένο επιστημονικό έργο.
Η ακαδημαϊκή της δράση ξεπέρασε τα στενά όρια της πανεπιστημιακής διδασκαλίας. Υπήρξε επίτιμη πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Βυζαντινών Σπουδών, αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και πολλών άλλων επιστημονικών σωμάτων ανά τον κόσμο, ενώ είχε διατελέσει και σημαντικές θέσεις ευθύνης σε ευρωπαϊκά πολιτιστικά και επιστημονικά ιδρύματα.
Βραβεύσεις και τιμές συνόδευσαν όλη της την πορεία, μεταξύ των οποίων και ο Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος της Τιμής στη Γαλλία, αναγνωρίζοντας τη συμβολή της στην προώθηση της ιστορίας και του πολιτισμού.
Ο ρόλος της στην ευρωπαϊκή διανόηση και η φωνή της για την ελληνική ταυτότητα
Η Γλύκατζη-Αρβελέρ δεν ήταν μόνο ακαδημαϊκός της Ιστορίας, αλλά και έντονη διανοούμενη, με παρεμβάσεις σε ευρύτερα κοινωνικά και πολιτιστικά ζητήματα. Σε συνεντεύξεις της ανέφερε πως η ιστορία και η κληρονομιά αποτελούν θεμέλια για το παρόν και το μέλλον των κοινωνιών, ενώ τόνιζε τη σημασία της συνειδητοποίησης της πολιτιστικής ταυτότητας στις νεότερες γενιές.
Μέσα από το έργο της, ανέδειξε τη σημασία του Βυζαντίου όχι ως αποκομμένου παρελθόντος, αλλά ως ζωντανού στοιχείου της ευρωπαϊκής και ελληνικής ιστορικής συνέχειας ― ένα μήνυμα που βρήκε απήχηση στους ακαδημαϊκούς κύκλους αλλά και στο ευρύ κοινό.
Η απώλειά της αφήνει ένα κενό στον χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών, αλλά η παρακαταθήκη της παραμένει ζωντανή μέσα από τα έργα, τις διδασκαλίες και τις γενιές φοιτητών και ιστορικών που επηρεάστηκαν από το έργο της.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
