Μαρία Δούση Σε μια εποχή όπου το πρωινό ξύπνημα συνοδεύεται συχνά από βιασύνη και άγχος, ο ελληνικός καφές επιμένει να μας υπενθυμίζει τη σημασία της παύσης. Δεν είναι απλώς ένα ρόφημα καφεΐνης, αλλά μια καθημερινή ιεροτελεστία με βαθιές ρίζες στον πολιτισμό, την κοινωνικότητα και –όπως αποδεικνύει η επιστήμη– την υγεία.
Το άρωμά του γεμίζει τον χώρο, η γεύση του ισορροπεί ανάμεσα στο φίνο και το ελαφρώς πικρό, ενώ η διαδικασία παρασκευής του απαιτεί χρόνο και προσοχή. Και ίσως ακριβώς εκεί να κρύβεται η διαχρονική του αξία.
Ένας φυσικός σύμμαχος για τον οργανισμό
Ο ελληνικός καφές ξεχωρίζει για τη διατροφική του αξία. Είναι πλούσιος σε αντιοξειδωτικές ενώσεις, όπως πολυφαινόλες, χλωρογενικό οξύ και μελανοϊδίνες, οι οποίες συμβάλλουν στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες και συνδέονται με τη μακροζωία. Έρευνες έχουν δείξει ότι η τακτική κατανάλωσή του σχετίζεται με καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία και γενικότερη ευεξία, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Με ελάχιστες θερμίδες ανά φλιτζάνι και μέτρια περιεκτικότητα σε καφεΐνη, αποτελεί ιδανική επιλογή ακόμη και για άτομα με ευαισθησία στην καφεΐνη ή για όσους προσέχουν τη διατροφή τους.
Γιατί υπερέχει σε σχέση με άλλους καφέδες
Σε σύγκριση με τον espresso ή τον καφέ φίλτρου, ο ελληνικός καφές διατηρεί περισσότερα από τα πολύτιμα συστατικά του. Το ήπιο ψήσιμο και ο αργός βρασμός στο μπρίκι επιτρέπουν στις αντιοξειδωτικές ενώσεις να παραμείνουν αναλλοίωτες, σε αντίθεση με τις υψηλές θερμοκρασίες και πιέσεις άλλων μεθόδων παρασκευής.
Παράλληλα, είναι πιο φιλικός προς το στομάχι και πιο εύπεπτος. Η γεμάτη, γήινη γεύση του, χωρίς έντονη οξύτητα, τον καθιστά ιδιαίτερα αγαπητό σε όσους αναζητούν ποιότητα και ισορροπία. Αν και περιέχει ουσίες όπως η καφεστόλη και η καχεόλη λόγω της απουσίας φίλτρου, για τον μέσο υγιή ενήλικα η κατανάλωσή του δεν αποτελεί πρόβλημα, όταν γίνεται με μέτρο.
Από την έρημο στα ελληνικά καφενεία
Η ιστορία του ελληνικού καφέ ξεκινά αιώνες πριν, από τις ερήμους της Μέσης Ανατολής, όπου οι Βεδουίνοι έβραζαν τον καφέ στην άμμο. Η τεχνική πέρασε στους Άραβες και τους Οθωμανούς και έφτασε στον ελλαδικό χώρο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Ήδη από τον 17ο αιώνα, τα καφενεία της Κωνσταντινούπολης και της Θεσσαλονίκης αποτελούσαν κέντρα κοινωνικής ζωής.
Η ονομασία «ελληνικός καφές» καθιερώθηκε στα μέσα του 20ού αιώνα, ως στοιχείο πολιτισμικής ταυτότητας. Το πολύ ψιλό άλεσμα και το ανοιχτόχρωμο ψήσιμο του χαρίζουν τη χαρακτηριστική υφή και γεύση που τον διαφοροποιεί από άλλες παραλλαγές.
Καφές και φιλοξενία: μια άρρηκτη σχέση
Στην ελληνική παράδοση, ο καφές σπάνια σερβίρεται μόνος. Λουκούμια, γλυκά του κουταλιού, χαλβάς, κουλουράκια και σιροπιαστά συνοδεύουν το φλιτζάνι, μετατρέποντάς το σε πράξη φιλοξενίας. Πολλά από αυτά τα γλυκίσματα, φτιαγμένα με μέλι, ξηρούς καρπούς ή ταχίνι, διαθέτουν και διατροφική αξία, προσφέροντας ενέργεια και θρεπτικά συστατικά.
Από τις βεγγέρες των χωριών μέχρι τις οικογενειακές γιορτές, ο ελληνικός καφές λειτουργεί ως κοινωνικός δεσμός, υπενθυμίζοντας τη σημασία της συνύπαρξης και της επικοινωνίας.
Η επιστήμη της απόλαυσης
Ο τρόπος παρασκευής παίζει καθοριστικό ρόλο. Ο αργός βρασμός, ιδανικά στη χόβολη, ενισχύει τη διατήρηση των αντιοξειδωτικών, ενώ η καφεΐνη δρα ήπια, προσφέροντας εγρήγορση χωρίς υπερδιέγερση. Παράλληλα, μελέτες συνδέουν την κατανάλωσή του με καλύτερη πέψη, βελτίωση της διάθεσης και μειωμένο κίνδυνο κατάθλιψης.
Ακόμη και το κατακάθι στον πάτο του φλιτζανιού διατηρεί πολύτιμες ουσίες, ενώ για τους πιο ρομαντικούς παραμένει ένα μικρό παράθυρο στο μέλλον.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Διευθυντές καλούνται να δηλώσουν ποιοι εκπαιδευτικοί δεν έκαναν τηλεκπαίδευση και για ποιο λόγο
