Νίκος Τσούλιας Δύσκολο να επιλέξεις ένα έργο τέχνης και να αποφανθείς ότι αυτό είναι το καλύτερο από όλα. Πρόκειται γι’ αυτό που σου αρέσει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Προφανώς η επιλογή μου είναι εντελώς υποκειμενική. Ωστόσο θα πάρει υπόψη της κάποια σχετικά στοιχεία, τα οποία με επηρεάζουν και μου διαμορφώνουν ένα συγκεκριμένο πλαίσιο κουλτούρας και αισθητικής συνάμα.
Το πρώτο στοιχείο είναι η θεματική, το τι απεικονίζεται, ποιο είναι το θέμα του που ο καλλιτέχνης τεχνοτροπεί. Το δεύτερο στοιχείο είναι το συνολικό έργο του καλλιτέχνη, αν γενικά έχεις καλή γνώμη για αυτόν, αν το έργο του σε ενθουσιάζει και σε εντυπωσιάζει. Και τρίτο επιδραστικό στοιχείο είναι η δική μου προπαίδεια πάνω στην τέχνη. Δηλαδή ποια είναι τα αγαπημένα μου ζητήματα, που περιμένω να αποτυπωθούν σε έναν πίνακα ζωγραφικές.
Με βάση αυτά τα στοιχεία εύκολα μπορώ να καταλήξω, χωρίς βέβαια να ισχυριστώ ότι άλλοι πίνακες ζωγραφικής είτε του ίδιου ζωγράφου είτε γενικότερα δεν έχουν καλλιτεχνική αξία. Πρόκειται απλώς για μια προσωπική προτίμηση.
Ο συγκεκριμένος πίνακας του Βαν Γκόγκ “Blossoming Almond Branch in a Glass with a Book” έχει μόλις τρία αντικείμενα ως θεματική. Το άνθος, το λουλούδι που αναδεικνύει την άνοιξη, την ελπίδα, το ξαναγέννημα της φύσης, τον ερχομό του φωτός, την αναπαραγωγή της ζωής. Η ομορφιά του κόσμου, του φυσικού κόσμου είναι εδώ σε αυτό το λουλούδι, και δεν είναι τυχαίο που είναι λουλούδι αμυγδαλιάς που προηγείται στην εσχατιά του χειμώνα και προαναγγέλλει τον ερχομό της άνοιξης.
Αυτό θα μπορούσε να είναι το έμβλημα του φυσικού κόσμου κατά τη γνώμη μου. Το άνθος ανοίγει ορίζοντες. Με το άνοιγμα του μπουμπουκιού και τη δημιουργία του άνθους και την προοικονόμηση του καρπού, η ζωή είναι πάντα παρούσα, πάντα ελπιδοφόρα και ισχυρή.
Το δεύτερο αντικείμενο, που είναι στη θεματολογία, είναι το βιβλίο. Μα ποιο άλλο σύμβολο θα μπορούσε να απεικονίσει καλύτερα την πνευματική καλλιέργεια, τη διαρκή αναζήτηση της γνώσης, τον ερωτικό οίστρο της έρευνας, τη δημιουργία του πολιτισμού; Εδώ υφαίνεται όλο το ιστορικό φορτίο της ανθρωπότητας και ταυτόχρονα είναι παντοτινή παρακαταθήκη για να προχωρήσει ο άνθρωπος και να ανοίξει νέους δρόμους προόδου.
Το τρίτο αντικείμενο είναι το νερό, η πηγή της ζωής. Και το λίγο νερό στο ποτήρι αναδεικνύει την υδάτινη ζωντάνια που κουβαλάει. Αρκεί λίγο για να κάνει το σκίρτημά του ο σπόρος, για να ανοίξουν οι χυμοί, για να ξεπροβάλλει το βλαστάρι, να ακολουθήσει η αλληλουχία του φαινομένου της ζωής.
Ο ίδιος ο Βαν Γκογκ είναι για μένα εμβληματικός ζωγράφος. Και αυτό γιατί απεικόνιζε φυσικά τοπία με ένα πάθος πρωτόγνωρο. Ένιωθες την παρουσία του στους πίνακες. Έδινε την ψυχή του στην τέχνη. Δεν ήταν “απέναντι” στα έργα του. Γεννημένος εγώ μέσα σε χωριό, ζώντας τα παιδικά μου βιώματα μέσα στα χωράφια, στους λόφους, στα λουλούδια, στις αγροτικές δουλειές έχω στον πυρήνα της ταυτότητάς μου την ολοζώντανη σχέση του ανθρώπου με τη φύση και με τον μετασχηματισμό της.
Για όλο αυτό το εικονοστάσι των θεμάτων, που κουβαλάω πάντα στην ψυχή μου, ο Βαν Γκόγκ είναι ένθερμος εκφραστής του, και μάλιστα με έντονο, τρόπο με ζωηρά χρώματα, σα να αποτυπώνει τον δικό του εσωτερικό κόσμο, τη δική του ζωή, να θέλει να δώσει το παρόν σε αυτό το μεγαλείο του φυσικού κόσμου.
Στο συγκεκριμένο όμως πίνακα δεν υπάρχει φόντο, δεν υπάρχει κάποιο μακρινό πλάνο το οποίο θα συνεργούσε στην ανάδειξη της βασικής θεματολογίας του. Όχι, λουλούδι, νερό και βιβλίο είναι οι επιτομές της φύσης και της κοινωνίας, του αιώνιου ταξιδιού της φυσικού κόσμου και του ανθρώπινου πολιτισμού. Και η Τέχνη;
Η τέχνη παρούσα, όχι για να αντιγράψει τη φύση, μα για να εκφράσει τον δικό της κόσμο, την ομορφιά και την αγωνία του ανθρώπου, για να συμμετέχει στο πανηγύρι της ζωής και του πολιτισμού.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γροιλανδία: Τι τρώνε στον πιο παγωμένο τόπο της Γης
Ελαιόλαδο και λεμόνι πριν τον ύπνο: Ένα μυστικό που βοηθά σώμα και καρδιά
