Η ισορροπία ως δείκτης γήρανσης
Σύμφωνα με μελέτη της Mayo Clinic που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS ONE, η ικανότητα ισορροπίας μειώνεται με την ηλικία ταχύτερα από άλλες σωματικές λειτουργίες, όπως η μυϊκή δύναμη ή ακόμη και το βάδισμα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ισορροπία στο ένα πόδι φθίνει πιο γρήγορα από τη δύναμη των άκρων ή το σφίξιμο της λαβής, καθιστώντας την έναν ιδιαίτερα ευαίσθητο δείκτη βιολογικής ηλικίας.
Η δοκιμασία είναι απλή: στέκεστε όρθιοι, λυγίζετε το ένα πόδι προς τα πίσω και προσπαθείτε να διατηρήσετε την ισορροπία σας στο άλλο. Ο χρόνος που καταφέρνετε να μείνετε σταθεροί λέει περισσότερα απ’ όσα φαντάζεστε.
Τι δείχνουν τα δευτερόλεπτα
Για τους νεότερους ενήλικες, τα 30 δευτερόλεπτα θεωρούνται εύκολα. Μετά τα 50, όμως, ο χρόνος μειώνεται αισθητά, ενώ μετά τα 70 ακόμη και τα 10 δευτερόλεπτα μπορεί να αποτελούν πρόκληση. Στη μελέτη συμμετείχαν υγιή άτομα ηλικίας 52 έως 83 ετών και τα αποτελέσματα έδειξαν ξεκάθαρα ότι η ισορροπία είναι από τις πρώτες λειτουργίες που υποχωρούν με την πάροδο του χρόνου.
Ο επικεφαλής της έρευνας, δρ Κέντον Κάουφμαν, επισημαίνει ότι η ισορροπία δεν εξαρτάται μόνο από τους μυς των ποδιών. Απαιτεί τη συνεργασία πολλών συστημάτων: της όρασης, του αιθουσαίου συστήματος του εσωτερικού αυτιού, αλλά και της αισθητικότητας του δέρματος, των μυών και των αρθρώσεων.
Όταν όλα αυτά λειτουργούν αρμονικά, το σώμα διατηρεί τη σταθερότητά του. Όταν όμως κάποιο αρχίσει να εξασθενεί, αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος απώλειας ισορροπίας και πτώσης.
Γιατί οι πτώσεις είναι σοβαρό ζήτημα
Οι πτώσεις αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους. Περισσότερο από το ένα τέταρτο των ατόμων άνω των 65 ετών πέφτουν τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, συχνά με σοβαρές συνέπειες, όπως κατάγματα, νοσηλείες ή μόνιμες βλάβες.
Ένα ενδεικτικό όριο που θέτουν οι ειδικοί είναι αποκαλυπτικό: αν κάποιος δεν μπορεί να σταθεί στο ένα πόδι για τουλάχιστον 5 δευτερόλεπτα, θεωρείται ότι διατρέχει αυξημένο κίνδυνο πτώσης. Αντίθετα, η διατήρηση της ισορροπίας για 30 δευτερόλεπτα, ειδικά μετά τα 60, θεωρείται εξαιρετική επίδοση.
Τι έδειξε η σύγκριση με άλλες λειτουργίες
Η μελέτη εξέτασε επίσης τη δύναμη των γονάτων και του πιασίματος, καθώς και τον τρόπο βάδισης. Αν και όλες αυτές οι παράμετροι μειώνονταν με την ηλικία, η πτώση τους δεν ήταν τόσο έντονη όσο αυτή της ισορροπίας. Αξιοσημείωτο είναι ότι δεν παρατηρήθηκαν διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών, γεγονός που δείχνει ότι η φθίνουσα ισορροπία αποτελεί καθολικό χαρακτηριστικό της γήρανσης.
Μπορεί να βελτιωθεί η ισορροπία;
Τα καλά νέα είναι ότι η ισορροπία δεν χάνεται οριστικά. Το σώμα και το νευρικό σύστημα διατηρούν την ικανότητα προσαρμογής σε κάθε ηλικία. Με απλές, καθημερινές ασκήσεις, η ισορροπία μπορεί να βελτιωθεί αισθητά.
Μικρές πρακτικές, όπως το να στέκεστε για λίγα δευτερόλεπτα στο ένα πόδι ενώ βουρτσίζετε τα δόντια σας, μπορούν μέσα σε λίγες εβδομάδες να κάνουν διαφορά. Η Mayo Clinic προτείνει επίσης ασκήσεις μετατόπισης βάρους, ήπιες στροφές του κορμού, tai chi και ελαφριά ενδυνάμωση, που ενισχύουν τόσο τους μυς όσο και τη νευρομυϊκή συνεργασία.
Η συνέπεια είναι το κλειδί
Δεν χρειάζεται ένταση ή εξαντλητική άσκηση. Αυτό που μετρά είναι η τακτική εξάσκηση. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, ό,τι δεν χρησιμοποιούμε, το χάνουμε, αλλά ό,τι εξασκούμε, το διατηρούμε.
Η ισορροπία δεν είναι απλώς μια κινητική ικανότητα. Είναι ένας ζωντανός δείκτης υγείας, που συνδυάζει μυϊκή δύναμη, αισθήσεις και εγκεφαλική λειτουργία. Την επόμενη φορά που θα σταθείτε στο ένα πόδι, δεν γυμνάζετε μόνο το σώμα σας· εκπαιδεύετε τον εγκέφαλο να αντιδρά πιο γρήγορα και να προστατεύει την καθημερινότητά σας.
Ένα τόσο απλό τεστ, χωρίς εξοπλισμό ή τεχνολογία, μπορεί τελικά να σας πει πολλά για το πώς στέκεστε απέναντι στον χρόνο.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Το απλό βήμα που πρέπει να κάνετε πάντα στο μπρόκολο πριν το μαγείρεμα
«Κάλτσα»: Πώς λέγεται στα ελληνικά;
Γιατί δεν πρέπει να ξεφορτώνεστε τα γρατζουνισμένα πιάτα σας
