Μαρία Δούση Μια πρωτοφανή συρρίκνωση εισοδημάτων καταγράφουν οι συνταξιούχοι δημόσιου και ιδιωτικού τομέα την τελευταία δεκαπενταετία, με τις συνολικές απώλειες να αγγίζουν τα 160 δισ. ευρώ την περίοδο 2010-2025. Πρόκειται για ποσό που αντιστοιχεί στις συντάξεις δέκα ετών και αποτυπώνει, σύμφωνα με συνταξιουχικές οργανώσεις, τη διαχρονική αντιμετώπισή τους ως «δημοσιονομικό βάρος», με σοβαρές επιπτώσεις όχι μόνο στους ίδιους αλλά και στα νοικοκυριά τους, τα οποία αδυνατούν πλέον να καλύψουν βασικές ανάγκες και οικονομικές υποχρεώσεις.
Τα διαθέσιμα στοιχεία κατατάσσουν τους Έλληνες συνταξιούχους στους φτωχότερους της ευρωζώνης. Περίπου 1,3 εκατομμύρια λαμβάνουν κύρια σύνταξη μόλις 845 ευρώ μεικτά, ενώ οι προαναγγελθείσες αυξήσεις για το 2026 χαρακτηρίζονται οριακές. Για 1,1 εκατ. συνταξιούχους οι ετήσιες αυξήσεις δεν θα ξεπεράσουν τα 100 έως 200 ευρώ, όπως έχει ήδη επισημανθεί σε σχετικά δημοσιεύματα.
Σύμφωνα με ενδεικτικούς υπολογισμούς της Πανελλήνιας Ένωσης Συνταξιούχων Εκπαιδευτικών (ΠΕΣΕΚ), ένας «μέσος» συνταξιούχος έχει χάσει σωρευτικά περίπου 84.000 ευρώ σε ονομαστικές τιμές. Το ποσό αυτό προκύπτει από την κατάργηση της 13ης και 14ης σύνταξης (περίπου 2.000 ευρώ ετησίως), τις περικοπές σε κύριες και επικουρικές συντάξεις (1.200 και 720 ευρώ αντίστοιχα), καθώς και από τις κρατήσεις για υγεία και την εισφορά αλληλεγγύης, που ανέρχονται συνολικά σε περίπου 1.320 ευρώ τον χρόνο.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι μειώσεις λόγω «προσωπικής διαφοράς» και οι επανυπολογισμοί των συντάξεων που εφαρμόζονται τα τελευταία εννέα χρόνια με βάση τον νόμο Κατρούγκαλου. Οι απώλειες αυτές εκτιμώνται σε περίπου 1.200 ευρώ ετησίως, οδηγώντας σε επιπλέον «ψαλίδι» 10.800 ευρώ. Η ΠΕΣΕΚ παραθέτει αναλυτικά το χρονολόγιο των νομοθετικών παρεμβάσεων και των κατηγοριών συνταξιούχων που επλήγησαν, επιρρίπτοντας ευθύνες στις κυβερνήσεις από το 2010 και μετά για τη λεηλασία των ασφαλιστικών ταμείων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις απώλειες των Ταμείων από αποθεματικά και επενδύσεις, οι οποίες υπολογίζονται σε 50 έως 60 δισ. ευρώ. Αν συνυπολογιστούν και οι περικοπές στις συντάξεις, το συνολικό κόστος για τους συνταξιούχους ξεπερνά, σε πραγματικούς όρους, τα 160 δισ. ευρώ. Η Ένωση υπενθυμίζει επίσης ότι τον περασμένο Φεβρουάριο το Συμβούλιο της Επικρατείας έκλεισε οριστικά τον δρόμο για την επαναφορά των δώρων, επικυρώνοντας τις αρνητικές αποφάσεις 1509/2023 του Αρείου Πάγου και 1439/2020, 1342/2023 του ΣτΕ.
Παρά τις δικαστικές εξελίξεις, το αίτημα για επαναφορά της 13ης και 14ης σύνταξης παραμένει στο επίκεντρο των διεκδικήσεων. Η ΠΕΣΕΚ υποστηρίζει ότι, με βάση τα προβλεπόμενα πρωτογενή πλεονάσματα +2,2% για το 2025 και +2,4% για το 2026, υπάρχει επαρκής δημοσιονομικός χώρος για την αποκατάσταση των δύο μισθών σε δημόσιους υπαλλήλους και συνταξιούχους, με συνολικό κόστος 5,77 δισ. ευρώ.
«Ένας δημοσιονομικός σχεδιασμός που ανακατανέμει 0,2-0,3% του ΑΕΠ ετησίως από αμυντικές / λοιπές κατηγορίες, θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει πλήρη επαναφορά των δώρων στο Δημόσιο και στους συνταξιούχους, με παράλληλες στοχευμένες αυξήσεις στον κατώτατο μισθό / κατώτερη σύνταξη, χωρίς να “εκτροχιάζει τους στόχους πλεονάσματος” που επικαλείται και η σημερινή κυβέρνηση της Ν.Δ. για να μην ικανοποιήσει αυτό το δίκαιο αίτημα των συνταξιούχων και των εργαζομένων στο Δημόσιο», τονίζει η Ένωση σε πρόσφατη ανακοίνωσή της, σημειώνοντας ότι έχει αναλάβει σχετικές πρωτοβουλίες σε όλη τη χώρα μέσω των 16 παραρτημάτων της.
Την ίδια στιγμή, η ΠΕΣΕΚ αντιπαραβάλλει τις κοινωνικές ανάγκες με τον σχεδιασμό για αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Τα 25 δισ. ευρώ που προγραμματίζεται να διατεθούν στην άμυνα την επόμενη δωδεκαετία αντιστοιχούν, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της, σε 2.467.000 συντάξεις με βάση τη μέση ετήσια δαπάνη των 10.130 ευρώ. Μόνο για το 2025 και το 2026, τα κονδύλια των 6,23 και 7 δισ. ευρώ θα μπορούσαν να καλύψουν 614.900 και 691.200 συντάξεις αντίστοιχα.
Στο ίδιο σκεπτικό, η Ένωση εκτιμά ότι η δημιουργία ενός σύγχρονου, πλήρως εξοπλισμένου σχολείου με μόνιμο προσωπικό θα απαιτούσε περίπου 14 εκατ. ευρώ. «Σε μια χώρα που κλείνει σχολεία στην επαρχία, έχει κοντέινερ στις αυλές και αναπληρωτές που γυρνάνε όλη τη χώρα, αυτά τα ποσά θα μπορούσαν να στηρίξουν ένα αναβαθμισμένο δημόσιο σχολείο, πλήρως εξοπλισμένο και στελεχωμένο με μόνιμο προσωπικό, δημόσιο σχολείο της προκοπής. Δεν μιλάμε απλώς για “λίγο καλύτερα σχολεία”, αλλά για γενιές μαθητών που θα φοιτούν σε σχολεία με ανθρώπινες συνθήκες», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Κλείνοντας, η ΠΕΣΕΚ, με αφορμή τις ευχές της για το 2026, καταγγέλλει ότι οι πολιτικές των τελευταίων ετών επιχειρούν να απαξιώσουν τη μακρόχρονη κοινωνική προσφορά των συνταξιούχων και ειδικά των εκπαιδευτικών. «Να θυμίσουμε ότι οι συνταξιούχοι εκπαιδευτικοί χτίσαμε σχολεία, μορφώσαμε γενιές, σε κρίσιμες περιόδους στηρίξαμε τον λαό και τη δημόσια παιδεία. Μια δημόσια παιδεία η οποία κάθε άλλο παρά ουδέτερο “έδαφος” είναι στους χαλεπούς καιρούς που ζούμε: είναι πεδίο του ταξικού αγώνα για την κοινωνική απελευθέρωση. Δεν είναι τυχαίες οι χιλιάδες διώξεις κατά των εν ενεργεία συναδέλφων και εργαζομένων, σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, ούτε οι απειλές κατά φοιτητών για διαγραφές, ούτε η αστυνομία και οι εισαγγελείς στις μαθητικές καταλήψεις».
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Καταγγελία για αδιανόητες απειλές σε βάρος αναπληρωτή εκπαιδευτικού από άλλον εκπαιδευτικό
Ηλεκτρική κουβέρτα: Το μεγάλο λάθος που κάνουμε όλοι στο κρεβάτι
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
