Νέα μελέτη έρχεται να δείξει ότι οι αιωνόβιοι μοιράζονται ένα κοινό χαρακτηριστικό στο DNA τους, το οποίο συνδέεται με αρχαίους πληθυσμούς κυνηγών-τροφοσυλλεκτών που ζούσαν στην Ευρώπη πριν από χιλιάδες χρόνια.
Η γενετική κληρονομιά των υπερηλίκων
Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε περισσότερους από 1.000 Ιταλούς, ανάμεσά τους και 333 άτομα άνω των 100 ετών, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όσοι έφτασαν σε τόσο προχωρημένη ηλικία είχαν αυξημένη πιθανότητα να φέρουν γενετικά στοιχεία που συνδέονται με Μεσολιθικούς Δυτικοευρωπαίους κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες. Πρόκειται για πληθυσμούς που ζούσαν στην Ευρώπη πριν από 9.000 έως 14.000 χρόνια.
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται τόσο ξεκάθαρη συσχέτιση ανάμεσα στη μακροζωία και σε αυτή τη συγκεκριμένη αρχαία γενετική καταγωγή. Το αρχαίο αυτό DNA φαίνεται πως προσφέρει πλεονεκτήματα που εξακολουθούν να επηρεάζουν θετικά τη διάρκεια ζωής και σήμερα.
Τι γνωρίζουμε για την υγεία των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών
Παλαιότερες επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι κοινωνίες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών παρουσίαζαν χαμηλά ποσοστά χρόνιων και εκφυλιστικών ασθενειών, όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις, σε σύγκριση με τους σύγχρονους βιομηχανοποιημένους πληθυσμούς. Η διατροφή τους, πλούσια σε φυσικές τροφές και χωρίς επεξεργασμένα προϊόντα, θεωρείται ότι συνέβαλλε σημαντικά στη συνολική τους υγεία.
Αν και το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση ήταν χαμηλό, κυρίως λόγω της υψηλής παιδικής θνησιμότητας, οι ενήλικες που ξεπερνούσαν τα πρώτα δύσκολα χρόνια συχνά ζούσαν μέχρι τα 60 ή και τα 70 έτη, ηλικίες ιδιαίτερα προχωρημένες για εκείνη την εποχή. Η παρουσία ηλικιωμένων ατόμων σε αυτές τις κοινωνίες δείχνει ότι η μακρά ζωή μετά την αναπαραγωγική ηλικία δεν αποτελεί σύγχρονο φαινόμενο.
Τι δείχνουν τα βασικά ευρήματα
Οι ερευνητές συνοψίζουν ορισμένα κρίσιμα σημεία που βοηθούν στην κατανόηση της μακροζωίας ως εξελικτικό χαρακτηριστικό:
Το χαμηλό προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση οφειλόταν κυρίως στη βρεφική και παιδική θνησιμότητα.
Οι ενήλικες που επιβίωναν ζούσαν συχνά μέχρι βαθιά γεράματα.
Οι χρόνιες παθήσεις ήταν σπάνιες, με κύριες απειλές τις λοιμώξεις και τους τραυματισμούς.
Η ύπαρξη ηλικιωμένων ατόμων ήταν συχνό φαινόμενο.
Οι κοινωνίες αυτές προσφέρουν πολύτιμα στοιχεία για τη βιολογική βάση της μακροζωίας.
Γιατί ξεχωρίζει το DNA των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών
Σύμφωνα με επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Μπολόνια, οι αιωνόβιοι φέρουν σημαντικά περισσότερες γενετικές παραλλαγές που σχετίζονται με τους κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες, ενώ καμία άλλη γενετική καταγωγή δεν φαίνεται να συνδέεται τόσο έντονα με τη μεγάλη διάρκεια ζωής. Παρότι οι ακριβείς μηχανισμοί παραμένουν ασαφείς, οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να αποσαφηνιστεί πώς αυτά τα γονίδια επηρεάζουν τη γήρανση.
Από την προϊστορία στο σήμερα
Το κυνήγι και η συλλογή τροφής αποτέλεσαν βασικό τρόπο ζωής για τον άνθρωπο επί εκατομμύρια χρόνια. Παρότι η γεωργία επικράτησε πριν από περίπου 12.000 χρόνια, στοιχεία αυτής της αρχαίας κουλτούρας επιβίωσαν μέχρι πρόσφατα, με ελάχιστες ομάδες, όπως οι Hadza στην Τανζανία, να συνεχίζουν να ζουν με αυτόν τον τρόπο.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Cheddar Man, ένας από τους αρχαιότερους σκελετούς Homo sapiens στη Βρετανία, ο οποίος έζησε πριν από περίπου 10.000 χρόνια. Η διατροφή του βασιζόταν σε φυσικές τροφές, όπως ξηρούς καρπούς, σπόρους, κρέας και ψάρια, στοιχεία που θυμίζουν σύγχρονες διατροφικές συστάσεις για καλή υγεία.
Οι σύγχρονες μπλε ζώνες και το ανθρώπινο στοιχείο
Σήμερα, χάρη στις εξελίξεις στην ιατρική και την υγειονομική φροντίδα, όλο και περισσότεροι άνθρωποι φτάνουν ή ξεπερνούν τα 100 χρόνια. Οι λεγόμενες μπλε ζώνες, περιοχές όπου η μακροζωία είναι συχνό φαινόμενο, δείχνουν ότι, πέρα από τη γενετική, σημαντικό ρόλο παίζουν η καθημερινή κίνηση, η κοινωνική ζωή, η πίστη, η συντροφικότητα και η αίσθηση σκοπού.
Η σωματική δραστηριότητα, ακόμη και με απλές συνήθειες όπως το καθημερινό περπάτημα, σε συνδυασμό με ισχυρούς κοινωνικούς δεσμούς, φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η μοναξιά αποτελεί σοβαρό παράγοντα κινδύνου για την υγεία, ενώ η ανθρώπινη επαφή μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μακρά και ποιοτική ζωή.
Η επιστήμη, λοιπόν, δείχνει πως η μακροζωία είναι αποτέλεσμα ενός πολύπλοκου συνδυασμού γενετικής κληρονομιάς και τρόπου ζωής, με ρίζες που φτάνουν βαθιά στην ανθρώπινη ιστορία.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Πώς να καταλάβετε αν ο γείτονάς σας «κλέβει» το Wi-Fi σας
Παν.Αιγαίου: Νέα Μοριοδοτούμενα σεμινάρια για Εκπαιδευτικούς με Υποτροφίες έως 5/2
