Μαρία Δούση Μια νέα, εκτεταμένη έρευνα που δημοσιεύτηκε στο The Lancet Neurology φέρνει στο προσκήνιο έναν ελάχιστα γνωστό δείκτη που μπορεί να προειδοποιήσει για τη νόσο Αλτσχάιμερ πολύ πριν εμφανιστούν τα κλασικά συμπτώματα. Πρόκειται για την ατροφία του οπίσθιου φλοιού (Posterior Cortical Atrophy – PCA), μια διαταραχή που πλήττει κυρίως τις οπτικοχωρικές λειτουργίες του εγκεφάλου.
Σύμφωνα με την επιστημονική ομάδα του UCSF, η οποία ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 1.000 ασθενείς σε 16 χώρες, έως και το 10% των ανθρώπων που τελικά διαγιγνώσκονται με Αλτσχάιμερ παρουσιάζουν πρώιμα συμπτώματα PCA. Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά: το 94% των ασθενών με ατροφία οπίσθιου φλοιού παρουσίαζαν χαρακτηριστική παθολογία της νόσου Αλτσχάιμερ, με ένα μικρότερο ποσοστό (6%) να συνδέεται με άλλες μορφές άνοιας.
Τα συμπτώματα της PCA συχνά περνούν απαρατήρητα: δυσκολία στον υπολογισμό αποστάσεων, σύγχυση μεταξύ κινούμενων και ακίνητων αντικειμένων, αδυναμία ολοκλήρωσης απλών δραστηριοτήτων όπως το γράψιμο ή η περισυλλογή ενός αντικειμένου από το πάτωμα. Παραδόξως, όπως σημειώνει η Marianne Chapleau, Ph.D., οι ασθενείς συχνά περνούν επιτυχώς έναν οφθαλμολογικό έλεγχο χωρίς να εντοπιστεί η πραγματική αιτία των δυσκολιών τους.
Η εγκεφαλική λειτουργία συνήθως παραμένει φυσιολογική στην αρχή, ωστόσο μέσα σε περίπου τέσσερα χρόνια οι ασθενείς εμφανίζουν σαφή συμπτώματα ήπιας έως μέτριας άνοιας — προβλήματα μνήμης, συμπεριφοράς, ομιλίας και εκτελεστικών λειτουργιών.
Κατά τη στιγμή της διάγνωσης:
- 61% εμφανίζουν κατασκευαστική δυσπραξία,
- 49% δυσκολίες στον προσανατολισμό και την αντίληψη χώρου,
- 48% αδυναμία να διακρίνουν πολλαπλά αντικείμενα ταυτόχρονα,
- 47% δυσκολίες σε βασικές μαθηματικές πράξεις,
- 43% προβλήματα στην ανάγνωση.
Η μέση ηλικία εμφάνισης της PCA είναι τα 59 έτη — σημαντικά χαμηλότερη από τη συνήθη ηλικία διάγνωσης του Αλτσχάιμερ. Αυτό, τονίζει η ερευνητική ομάδα, δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο την έγκαιρη αναγνώριση της πάθησης.
Ο Renaud La Joie, Ph.D., επισημαίνει ότι η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τη θεραπευτική αντιμετώπιση. Ο επικεφαλής συγγραφέας, Gil Rabinovici, M.D., υπογραμμίζει ότι η καλύτερη κατανόηση του συνδρόμου δεν αφορά μόνο τη βελτίωση της φροντίδας των ασθενών, αλλά και τη βαθύτερη κατανόηση των μηχανισμών που οδηγούν στη νόσο.
Ένα ακόμη εύρημα που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης είναι το γεγονός ότι το 60% των ασθενών με PCA είναι γυναίκες, ποσοστό που εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο του φύλου στην ανάπτυξη της νόσου.
Η ερευνητική κοινότητα συμφωνεί: η αναγνώριση της ατροφίας του οπίσθιου φλοιού ως πρώιμου προγνωστικού δείκτη μπορεί να αλλάξει τη μάχη απέναντι στο Αλτσχάιμερ — αρκεί οι γιατροί να μάθουν να την εντοπίζουν εγκαίρως.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
