Υπάρχουν λέξεις που μοιάζουν σχεδόν φτιαγμένες για να μας μπερδεύουν – και το “πανηγύρι” είναι σίγουρα μία από αυτές. Όχι ως έννοια – όλοι ξέρουμε τι σημαίνει – αλλά ως ορθογραφικός γρίφος: τρία «ι», κανένα ίδιο. Τι συμβαίνει εδώ;
Πριν αποκαλύψουμε την απάντηση, πάμε πλαγίως: Το «πανηγύρι» είναι, σύμφωνα με το λεξικό, θρησκευτικός εορτασμός σε τοπικό επίπεδο με φαγητά, μουσική και χορό. Κατ’ επέκταση, δηλώνει κάθε έντονη εκδήλωση χαράς ή ενθουσιασμού.
Ναι, το βρήκες. Πανηγύρι. Με ήτα – ύψιλον – γιώτα.
Παν-ηγ-ύρ-ι.
Αυτό το ορθογραφικό τρίπτυχο δεν είναι καθόλου τυχαίο. Αν θες να το θυμάσαι εύκολα, σκέψου τη λέξη «μήνυμα». Και εκεί έχουμε την ίδια σειρά: ήτα – ύψιλον. Αν και, όπως και με το «πανηγύρι», δεν είναι λίγες οι φορές που βλέπουμε το «μήνυμα» σκοτωμένο στην ορθογραφία.
Αν θέλεις ένα τρικ: πες δυνατά σαν ποιηματάκι «ήτα – ύψιλον – γιώτα». Γράψε τη λέξη 2-3 φορές, και θα γίνει δική σου για πάντα.
Η ετυμολογία της λέξης
Η λέξη «πανηγύρι» προέρχεται από το ελληνιστικό "πανηγύριον", υποκοριστικό του αρχαίου "πανήγυρις", που απαντάται ήδη στον Αρχίλοχο. Είναι σύνθετη:
"παν" = όλοι
"άγυρις" = σύναξη, από το ρήμα "ἀγείρω" (συναθροίζω).
Από την ίδια ρίζα έχουμε και τις λέξεις «αγορά», «ομήγυρη» κ.ά.
