Η αντίστροφη μέτρηση για τις καλοκαιρινές διακοπές έχει ήδη ξεκινήσει, ενεργοποιώντας παράλληλα το "φουσκωμένο" επίδομα αδείας για χιλιάδες εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα.
Για το 2026, οι δικαιούχοι πρόκειται να λάβουν αυξημένο επίδομα αδείας, καθώς η πρόσφατη αναπροσαρμογή στον κατώτατο μισθό επηρεάζει άμεσα τη βάση υπολογισμού της συγκεκριμένης παροχής.
Την ίδια στιγμή, το νέο εργασιακό νομοσχέδιο, το οποίο αναμένεται να τεθεί άμεσα σε καθεστώς δημόσιας διαβούλευσης, εισάγει ένα σαφώς πιο ευέλικτο πλαίσιο. Η νέα αυτή ρύθμιση επιτρέπει, υπό συγκεκριμένους όρους, τον επιμερισμό των ημερών ανάπαυσης σε περισσότερες περιόδους κατά τη διάρκεια του έτους, προσαρμόζοντας τη νομοθεσία στις σύγχρονες ανάγκες της αγοράς.
Τι αλλάζει ο κατώτατος μισθός στο επίδομα αδείας
Η θεσμοθετημένη αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ μεικτά (από τα 880 ευρώ που ίσχυαν έως τα τέλη Μαρτίου) συμπαρασύρει ανοδικά και όλες τις συνδεδεμένες αποδοχές που αφορούν την ετήσια άδεια.
Βάσει της εργατικής νομοθεσίας, κάθε εργαζόμενος με ενεργή σύμβαση δικαιούται να λάβει την ετήσια άδειά του με πλήρεις αποδοχές, ενώ ο εργοδότης βαρύνεται με την υποχρέωση να την εγκρίνει εντός δύο μηνών από τη στιγμή της υποβολής του σχετικού αιτήματος. Το επίδομα αδείας καταβάλλεται είτε εξ ολοκλήρου κατά την έναρξη της απουσίας του εργαζομένου είτε τμηματικά, ακολουθώντας τις αντίστοιχες ημέρες της άδειας.
Η παραμετροποίηση του ύψους του επιδόματος βασίζεται στις τακτικές αποδοχές του απασχολουμένου, ενώ εφαρμόζονται ανώτατα όρια ανάλογα με το εκάστοτε καθεστώς αμοιβής:
- Για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό (μισθωτοί), η παροχή ισούται με το μισό του τρέχοντος μισθού τους, με ανώτατο όριο το ύψος των αποδοχών 15 ημερών.
- Για τους αμειβομένους με ημερομίσθιο ή με ποσοστά, το επίδομα καθορίζεται στα 13 ημερομίσθια.
Το δικαίωμα είσπραξης αφορά αποκλειστικά όσους βρίσκονται σε ενεργή εργασιακή σχέση. Αντίθετα, δεν προβλέπεται καταβολή του επιδόματος για τους ανέργους που λαμβάνουν τακτική επιδότηση από τη ΔΥΠΑ. Για τον ακριβή προσδιορισμό του ποσού, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ειδική ψηφιακή εφαρμογή του Κέντρου Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων (ΚΕΠΕΑ) της ΓΣΕΕ.
Το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο θέτει αυστηρούς περιορισμούς για τους καλοκαιρινούς μήνες, ορίζοντας ότι τουλάχιστον το 50% του προσωπικού μιας επιχείρησης πρέπει να κάνει χρήση της ετήσιας άδειάς του στο διάστημα μεταξύ 1ης Μαΐου και 30ής Σεπτεμβρίου.
Ωστόσο, η εφαρμογή του μέτρου αυτού συναντά συχνά προσκόμματα σε κλάδους της οικονομίας που εμφανίζουν κατακόρυφη αύξηση της δραστηριότητας κατά τη θερινή σεζόν. Επιχειρήσεις όπως οι ποτοποιίες, οι ζυθοποιίες, οι εταιρείες εμφιάλωσης νερού, οι μεταφορικές εταιρείες, καθώς και τα καταστήματα σούπερ μάρκετ που λειτουργούν σε τουριστικούς προορισμούς και νησιά, καλούνται να διαχειριστούν την αυξημένη ζήτηση, γεγονός που καθιστά τον προγραμματισμό των αδειών μια ιδιαίτερα σύνθετη εξίσωση.
Οι αλλαγές που φέρνει το νέο νομοσχέδιο
Μέχρι πρότινος, η θεμελιώδης αρχή του εργατικού δικαίου επέβαλλε τη χορήγηση της άδειας σε ενιαίο χρονικό διάστημα, εκτός αν υπήρχε γραπτό αίτημα του εργαζομένου για κατάτμηση. Ακόμη και τότε, η νομοθεσία επέβαλλε ένα ελάχιστο συνεχόμενο τμήμα 10 εργάσιμων ημερών για πενθήμερη απασχόληση ή 12 ημερών για εξαήμερη.
Το επερχόμενο εργασιακό νομοσχέδιο έρχεται να νομιμοποιήσει μια ευέλικτη πρακτική που ήδη εφαρμόζεται άτυπα στην αγορά. Πλέον, με βάση τη συμφωνία των δύο μερών, ο εργαζόμενος θα μπορεί να κατανείμει τις ημέρες ανάπαυσης σε έως και τέσσερα διαφορετικά χρονικά διαστήματα εντός του ίδιου έτους, διευκολύνοντας τον οικογενειακό και προσωπικό του προγραμματισμό. Η διαδικασία θα ενεργοποιείται κατόπιν αίτησης του υπαλλήλου και σχετικής έγκρισης από την εργοδοσία.
Οι ημέρες άδειας ανάλογα με την προϋπηρεσία
Για όσους εργάζονται με πενθήμερο σύστημα απασχόλησης, η ετήσια άδεια διαμορφώνεται ως εξής:
- Κατά το πρώτο έτος εργασίας προβλέπονται 20 ημέρες άδειας.
- Με τη συμπλήρωση δωδεκαμήνου, κατά το δεύτερο έτος, οι ημέρες αυξάνονται σε 21.
- Από το τρίτο έτος και μετά χορηγούνται 22 ημέρες άδειας.
- Εργαζόμενοι με 10 χρόνια στον ίδιο εργοδότη ή 12 χρόνια συνολικής προϋπηρεσίας δικαιούνται 25 ημέρες άδειας.
- Με προϋπηρεσία 25 ετών, η άδεια αυξάνεται στις 26 ημέρες.
- Για όσους εργάζονται με εξαήμερο σύστημα, προβλέπονται 24 ημέρες άδειας κατά το πρώτο έτος, 25 κατά το δεύτερο και 26 από το τρίτο έτος και μετά.
- Μετά τη συμπλήρωση δέκα ετών εργασίας οι ημέρες άδειας φθάνουν τις 30, ενώ με 25 χρόνια προϋπηρεσίας αυξάνονται στις 31.
