Νέο, εξαιρετικά αυστηρό Κώδικα Δεοντολογίας δημοσιεύσε η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) για την αξιολόγηση των ΑΕΙ (Δημόσια και Μη κρατικά Πανεπιστήμια - ΝΠΠΕ).
Η Αρχή, με υπογραφή του Προέδρου της, Περικλή Μήτκα, εστιάζει στην απόλυτη προστασία του αδιάβλητου των αξιολογήσεων, τη διαχείριση των συγκρούσεων συμφερόντων και την επιβολή κυρώσεων.
Το «λουκέτο» πριν την πιστοποίηση Προγράμματος Σπουδών
Στο εξής, απαγορεύεται ρητά η δημόσια ανακοίνωση της έναρξης λειτουργίας ενός Προγράμματος Σπουδών (όπως η εγγραφή φοιτητών ή η έναρξη των μαθημάτων) πριν αυτό λάβει επίσημα την πιστοποίησή του από την ΕΘΑΑΕ. Η σκόπιμη απόκρυψη ή η παραπλανητική παρουσίαση στοιχείων θα θεωρείται ευθεία παραβίαση του Κώδικα.
Τα μέλη των Επιτροπών Εξωτερικής Αξιολόγησης (ΕΕΑΠ) και του Συμβουλίου Αξιολόγησης (ΣΑΠ) δεσμεύονται πλέον με όρους απόλυτης διαφάνειας. Κάθε επαγγελματική, ερευνητική ή προσωπική σχέση με το υπό αξιολόγηση Ίδρυμα (ακόμη και τα τελευταία πέντε χρόνια) πρέπει να δηλώνεται εγγράφως. Αν προκύψει σύγκρουση, το μέλος εξαιρείται άμεσα και υποχρεωτικά από τη διαδικασία. Παράλληλα, απαγορεύεται αυστηρά η αποδοχή δώρων ή οποιουδήποτε ωφελήματος.
Αθέμιτη επικοινωνία και απευθείας... πιέσεις
Ο Κώδικας χτυπά και το φαινόμενο των παρασκηνιακών πιέσεων. Οποιαδήποτε απευθείας επικοινωνία της διοίκησης ή του διδακτικού προσωπικού ενός Πανεπιστημίου με τα μέλη της Επιτροπής πριν από την επιθεώρηση θεωρείται «αθέμιτη» και θέτει εν αμφιβόλω την εγκυρότητα της όλης διαδικασίας. Όλη η επικοινωνία πρέπει να περνά αποκλειστικά από τους θεσμικούς διαύλους της ΕΘΑΑΕ.
Για τα Ιδρύματα, σοβαρές ή επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την τελική απόφαση πιστοποίησης. Για τα μέλη των επιτροπών, η παραβίαση της εμπιστευτικότητας ή των κανόνων δεοντολογίας συνεπάγεται ακύρωση της συμμετοχής τους και μόνιμο αποκλεισμό από μελλοντικές αξιολογήσεις.
Ο Κώδικας Δεοντολογίας της ΕΘΑΑΕ
Ο Κώδικας Δεοντολογίας της ΕΘΑΑΕ αποτελεί μέρος του κανονιστικού πλαισίου της Αρχής και εφαρμόζεται στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (AEI) και στα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ) τα οποία αξιολογούνται από την ΕΘΑΑΕ, καθώς και στα μέλη των Επιτροπών Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΕΕΑΠ), στους/στις Συντονιστές/Συντονίστριες των επιθεωρήσεων, και στα μέλη του Συμβουλίου Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΣΑΠ) της ΕΘΑΑΕ, με σκοπό τη διασφάλιση της ακεραιότητας και της αμεροληψίας των σχετικών διαδικασιών, όπως εξειδικεύεται παρακάτω ανά περίπτωση.
Ο παρών Κώδικας Δεοντολογίας υπόκειται σε περιοδική αναθεώρηση και επικαιροποίηση, προκειμένου να αντικατοπτρίζει τις εξελίξεις στις πρακτικές πιστοποίησης στον Ευρωπαϊκό Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης, καθώς και το εκάστοτε ισχύον εθνικό νομικό πλαίσιο. Κάθε ουσιώδης τροποποίηση του Κώδικα αυτού θα γνωστοποιείται σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.
1. Μέλη του Ανώτατου Συμβουλίου (ΑΣΥ) της ΕΘΑΑΕ
Οι ακόλουθοι κανόνες δεοντολογίας και επαγγελματικής συμπεριφοράς διέπουν την άσκηση των καθηκόντων των μελών του Ανώτατου Συμβουλίου της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων που εμπίπτουν στην άσκηση των αρμοδιοτήτων τους κατ’ άρθρο 7 του ν. 4653/2020 (βλ. ιδίως παρ.1.περ. δ’) καθώς και κάθε συναφούς δραστηριότητας που εμπίπτει στο θεσμικό τους ρόλο.
Κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, τα μέλη του ΑΣΥ ενεργούν σύμφωνα με το ισχύον νομικό και κανονιστικό πλαίσιο της ΕΘΑΑΕ, τις προβλεπόμενες διαδικασίες και την αρχή της αμερόληπτης λήψης αποφάσεων.
Ειδικότερα τα μέλη ΑΣΥ οφείλουν:
- Να ασκούν τα καθήκοντά τους με επαγγελματισμό, λογοδοσία, επιμέλεια, υπευθυνότητα και σύμφωνα με τον Νόμο.
- Να ασκούν τις αρμοδιότητές τους με τρόπο ανεξάρτητο και να θεμελιώνουν τις αποφάσεις τους στις απαιτήσεις του πλαισίου λειτουργίας της ΕΘΑΑΕ. Δεν επιτρέπουν σε προσωπικές απόψεις, συνεργασίες με Ιδρύματα, προγενέστερες διασυνδέσεις, εξωτερικές πιέσεις, πολιτικές σκοπιμότητες ή προσωπικά συμφέροντα να επηρεάσουν την αξιολόγηση ή τις αποφάσεις τους.
- Να ενεργούν με πνεύμα συλλογικότητας και συνεργασίας. Τα μέλη του ΑΣΥ συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις με σεβασμό, συναδελφικότητα και επαγγελματισμό και μεριμνούν ώστε οι διαφορετικές απόψεις να εκφράζονται και να εξετάζονται δίκαια. Οφείλουν να υποστηρίζουν σαφείς, τεκμηριωμένες και συνεπείς αποφάσεις, δεόντως θεμελιωμένες και να σέβονται το συλλογικό χαρακτήρα των επισήμως ειλημμένων αποφάσεων του ΑΣΥ.
- Να αποφεύγουν τις συγκρούσεις συμφερόντων και τις καταστάσεις στις οποίες τα προσωπικά τους συμφέροντα θα μπορούσαν να θέσουν υπό αμφισβήτηση την αντικειμενικότητά τους ή την αμεροληψία της απόφασής τους. Τα μέλη του ΑΣΥ οφείλουν να δηλώνουν κάθε πραγματική, ενδεχόμενη ή φαινομενική σύγκρουση συμφερόντων που ενδέχεται να επηρεάσει, ή είναι πιθανό να θεωρηθεί ότι επηρεάζει, την ανεξαρτησία, την αντικειμενικότητα ή την αμεροληψία τους. Εφόσον υφίσταται περίπτωση ενδεχόμενης σύγκρουσης, το εμπλεκόμενο μέλος οφείλει να εξαιρείται από κάθε συζήτηση, αξιολόγηση, διαβούλευση ή λήψη απόφασης που σχετίζεται με την εν λόγω διαδικασία, και η εξαίρεση, καθώς και τα μέτρα που λαμβάνονται για τη διαχείριση της σύγκρουσης, να καταγράφονται. Η διαδικασία εξαίρεσης οφείλει να διεξάγεται με διαφάνεια και να εφαρμόζονται εναλλακτικοί τρόποι για τη διασφάλιση της ακεραιότητας και της αντικειμενικότητας.
- Να αποφεύγουν την επιδίωξη ή την αποδοχή δώρων, ωφελημάτων ή οποιουδήποτε άλλου πλεονεκτήματος ενδέχεται να επηρεάσει, ή είναι πιθανό να θεωρηθεί ότι επηρεάζει, την ανεξαρτησία, την αντικειμενικότητα ή την κρίση τους. Κάθε προσφορά τέτοιου ωφελήματος που προσφέρεται σε σχέση με τον ρόλο τους πρέπει να δηλώνεται άμεσα σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες της ΕΘΑΑΕ.
- Να διαφυλάσσουν την εχεμύθεια όλων των μη δημόσιων πληροφοριών, εγγράφων, διαβουλεύσεων, γνωμών, σχεδίων κειμένων, δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και πληροφοριών που περιέρχονται εις γνώση τους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Οι πληροφορίες αυτές χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τους σκοπούς της εκάστοτε διαδικασίας και τυγχάνουν επεξεργασίας με όρους νομιμότητας, διαφάνειας και ασφάλειας, σε συμφωνία με την ισχύουσα νομοθεσία περί Προστασίας Δεδομένων, τις αξίες και τη δεοντολογία της ΕΘΑΑΕ.
2. Μέλη του Συμβουλίου Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΣΑΠ) της ΕΘΑΑΕ
Οι ακόλουθοι κανόνες δεοντολογίας και επαγγελματικής συμπεριφοράς διέπουν την άσκηση των καθηκόντων των μελών του Συμβουλίου Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΣΑΠ) της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων πιστοποίησης και κάθε συναφούς δραστηριότητας που εμπίπτει στο θεσμικό τους ρόλο. Ισχύουν για όλα τα μέλη του ΣΑΠ καθ' όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας, εξέτασης, διαβούλευσης, έκδοσης και παρακολούθησης των αποφάσεων πιστοποίησης.
Τα μέλη του ΣΑΠ εισηγούνται στο Συμβούλιο τις Εκθέσεις Πιστοποίησης για τα Προγράμματα Σπουδών που εντάσσονται στην ομάδα των επιστημών που εποπτεύουν, εκτός από τις περιπτώσεις των τμημάτων του ΑΕΙ στο οποίο υπηρετούν ή από το οποίο αφυπηρέτησαν. Για αυτές τις Εκθέσεις, ορίζεται άλλος/η εισηγητής/τρια από συγγενή ομάδα επιστημών.
Κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, τα μέλη του ΣΑΠ ενεργούν σύμφωνα με το ισχύον νομικό και κανονιστικό πλαίσιο, τα Πρότυπα Ποιότητας της ΕΘΑΑΕ, τις διαδικασίες διενέργειας των πιστοποιήσεων και την αρχή της αμερόληπτης λήψης αποφάσεων.
Ειδικότερα, τα μέλη του ΣΑΠ οφείλουν:
- Να ασκούν τα καθήκοντά τους με επαγγελματισμό, λογοδοσία, επιμέλεια, υπευθυνότητα και σύμφωνα με τον Νόμο.
- Να ασκούν την αξιολογική κρίση τους με τρόπο ανεξάρτητο και να θεμελιώνουν τις αποφάσεις τους αποκλειστικά στην Έκθεση Πιστοποίησης, στα ισχύοντα Πρότυπα Ποιότητας, στο υλικό που έχει νομίμως υποβληθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας πιστοποίησης, και στις απαιτήσεις του πλαισίου λειτουργίας της ΕΘΑΑΕ. Δεν επιτρέπουν σε προσωπικές απόψεις, συνεργασίες με Ιδρύματα, προγενέστερες διασυνδέσεις, εξωτερικές πιέσεις, πολιτικές σκοπιμότητες ή προσωπικά συμφέροντα να επηρεάσουν την αξιολόγηση ή τις αποφάσεις τους.
- Να ενεργούν με πνεύμα συλλογικότητας και συνεργασίας. Τα μέλη του ΣΑΠ συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις με σεβασμό, συναδελφικότητα και επαγγελματισμό και μεριμνούν ώστε οι διαφορετικές απόψεις να εκφράζονται και να εξετάζονται δίκαια. Οφείλουν να υποστηρίζουν σαφείς, τεκμηριωμένες και συνεπείς αποφάσεις, δεόντως θεμελιωμένες στη ροή της διαδικασίας και στα ισχύοντα Πρότυπα, και να σέβονται το συλλογικό χαρακτήρα των επισήμως ειλημμένων αποφάσεων του ΣΑΠ.
- Να μην προβαίνουν σε άμεση ή έμμεση επικοινωνία με τα υπό αξιολόγηση Ιδρύματα, τα μέλη της ΕΕΑΠ ή οποιονδήποτε τρίτο με σκοπό την αθέμιτη επιρροή, την προεξόφληση ή την άτυπη διαμόρφωση του αποτελέσματος μιας διαδικασίας πιστοποίησης η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη. Κάθε επικοινωνία σχετική με τις διαδικασίες πιστοποίησης πραγματοποιείται μόνο μέσω των επισήμως καθορισμένων διαύλων και σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
- Να αποφεύγουν τις συγκρούσεις συμφερόντων και τις καταστάσεις στις οποίες τα προσωπικά τους συμφέροντα θα μπορούσαν να θέσουν υπό αμφισβήτηση την αντικειμενικότητά τους ή την αμεροληψία της απόφασής τους. Τα μέλη του ΣΑΠ οφείλουν να δηλώνουν κάθε πραγματική, ενδεχόμενη ή φαινομενική σύγκρουση συμφερόντων που ενδέχεται να επηρεάσει, ή είναι πιθανό να θεωρηθεί ότι επηρεάζει, την ανεξαρτησία, την αντικειμενικότητα ή την αμεροληψία τους σε σχέση με συγκεκριμένη διαδικασία πιστοποίησης. Εφόσον υφίσταται τέτοια περίπτωση ενδεχόμενης σύγκρουσης, το εμπλεκόμενο μέλος οφείλει να εξαιρείται από κάθε συζήτηση, αξιολόγηση, διαβούλευση ή λήψη απόφασης που σχετίζεται με την εν λόγω διαδικασία, και η εξαίρεση, καθώς και τα μέτρα που λαμβάνονται για τη διαχείριση της σύγκρουσης, να καταγράφονται. Η διαδικασία εξαίρεσης οφείλει να διεξάγεται με διαφάνεια και να εφαρμόζονται εναλλακτικοί τρόποι για τη διασφάλιση της ακεραιότητας και της αντικειμενικότητας.
- Να αποφεύγουν την επιδίωξη ή την αποδοχή δώρων, ωφελημάτων ή οποιουδήποτε άλλου πλεονεκτήματος ενδέχεται να επηρεάσει, ή είναι πιθανό να θεωρηθεί ότι επηρεάζει, την ανεξαρτησία, την αντικειμενικότητα ή την κρίση τους. Κάθε προσφορά τέτοιου ωφελήματος που προσφέρεται σε σχέση με τον ρόλο τους πρέπει να δηλώνεται άμεσα σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες της ΕΘΑΑΕ.
- Να διαφυλάσσουν την εχεμύθεια όλων των μη δημόσιων πληροφοριών, εγγράφων, διαβουλεύσεων, γνωμών, σχεδίων κειμένων, δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και πληροφοριών που περιέρχονται εις γνώση τους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Οι πληροφορίες αυτές χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τους σκοπούς της διαδικασίας πιστοποίησης και τυγχάνουν επεξεργασίας με όρους νομιμότητας, διαφάνειας και ασφάλειας, σε συμφωνία με την ισχύουσα νομοθεσία περί Προστασίας Δεδομένων, τις αξίες και τη δεοντολογία της ΕΘΑΑΕ.
- Να απέχουν από τη συζήτηση και τη λήψη απόφασης για την πιστοποίηση ενός Προγράμματος Σπουδών στη σχετική συνεδρίαση του Συμβουλίου, όταν το εν λόγω Πρόγραμμα ανήκει στο Ίδρυμα στο οποίο υπηρετούν ή από το οποίο αφυπηρέτησαν.
3. Προσωπικό ΕΘΑΑΕ: Συντονιστές/Συντονίστριες της διαδικασίας Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης της ΕΘΑΑΕ
Οι Συντονιστές/ Συντονίστριες των επιθεωρήσεων της ΕΘΑΑΕ διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διασφάλιση της εύρυθμης διεξαγωγής και της αξιοπιστίας της διαδικασίας επιθεώρησης, λειτουργώντας ως το βασικό σημείο επικοινωνίας μεταξύ της Επιτροπής Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΕΕΑΠ), του υπό αξιολόγηση Ιδρύματος και των εσωτερικών διοικητικών δομών της ΕΘΑΑΕ. Ως εκ τούτου, η συμπεριφορά τους οφείλει να αποτελεί υπόδειγμα των θεμελιωδών αξιών που διέπουν τη λειτουργία της ΕΘΑΑΕ: της Ακεραιότητας, της Λογοδοσίας, του Σεβασμού, της Συνεργασίας και της Συνεχούς Βελτίωσης. Οι ακόλουθοι κανόνες καθορίζουν τη συμπεριφορά και τις δεοντολογικές απαιτήσεις των Συντονιστών/Συντονιστριών της ΕΘΑΑΕ, είτε πρόκειται για υπαλλήλους είτε για εξωτερικούς συνεργάτες της Αρχής.
Οι Συντονιστές /Συντονίστριες της ΕΘΑΑΕ:
- Ασκούν τα καθήκοντά τους με επαγγελματισμό, επιμέλεια, επάρκεια, υψηλή αίσθηση ευθύνης και αφοσίωση στην αποστολή της ΕΘΑΑΕ για τη διασφάλισης ποιότητας.
- Συμπεριφέρονται στα μέλη της ΕΕΑΠ και στους/στις εκπροσώπους του Ιδρύματος με τον δέοντα σεβασμό, με αμεροληψία, αξιοπρέπεια και επαγγελματική ευγένεια.
- Λειτουργούν ως το κύριο σημείο επικοινωνίας και συντονισμού μεταξύ της ΕΕΑΠ και του Ιδρύματος καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας πιστοποίησης, διασφαλίζοντας ότι η επικοινωνία πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω των επισήμως καθορισμένων διαύλων και διαδικασιών. Υπό αυτή την ιδιότητα, οι συντονιστές διευκολύνουν κάθε αίτημα της Επιτροπής για λήψη πρόσθετων πληροφοριών ή υλικού τεκμηρίωσης από το Ίδρυμα, χωρίς να αξιολογούν, να δρουν επιλεκτικά ή να προδικάζουν τη συνάφεια ή τη σπουδαιότητα των εν λόγω αιτημάτων.
- Επικοινωνούν με σαφήνεια, ακρίβεια και εγκαίρως με όλους τα εμπλεκόμενα μέρη της επιθεώρησης, διασφαλίζοντας ότι όλα τα στάδια της διαδικασίας επιθεώρησης τεκμηριώνονται δεόντως και είναι ιχνηλάσιμα. Η οποιαδήποτε καθοδήγηση περιορίζεται αυστηρά στις διαδικαστικές και τυπικές πτυχές της επιθεώρησης και δε συνιστά καθοδήγηση επί ουσιαστικών ζητημάτων ποιότητας ή επί της παρουσίασης των τεκμηρίων.
- Αποφεύγουν οποιαδήποτε προσπάθεια επηρεασμού, καθοδήγησης ή διαμόρφωσης των διαβουλεύσεων, κρίσεων, γνωμών ή συμπερασμάτων της Επιτροπής και μεριμνούν ώστε να καθίσταται σαφές σε κάθε επικοινωνία ότι η τελική απόφαση πιστοποίησης λαμβάνεται από το Συμβούλιο Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΣΑΠ) της ΕΘΑΑΕ.
- Διαχειρίζονται κάθε πληροφορία που περιέρχεται εις γνώση τους κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επιθεώρησης ως αυστηρά εμπιστευτική και αποφεύγουν την κοινοποίηση εμπιστευτικής τεκμηρίωσης ή πληροφοριών σε τρίτους, εκτός της διαδικασίας επιθεώρησης. Η υποχρέωση αυτή εξακολουθεί να ισχύει και μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας επιθεώρησης.
- Επεξεργάζονται όλα τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα με νομιμότητα και ασφάλεια, σε συμφωνία με τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (ΓΚΠΔ) και την ισχύουσα Εθνική Νομοθεσία για την Προστασία Δεδομένων, και χρησιμοποιούν τα εν λόγω δεδομένα αποκλειστικά για τους σκοπούς του συντονισμού της διαδικασίας επιθεώρησης.
- Εξαιρούνται από οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας επιθεώρησης στο οποίο υφίσταται πραγματική, ενδεχόμενη ή φαινομενική σύγκρουση συμφερόντων. Σύγκρουση συμφερόντων θεωρείται ότι υφίσταται όταν τα προσωπικά, επαγγελματικά ή άλλα συμφέροντα ενός Συντονιστή / μιας Συντονίστριας της ΕΘΑΑΕ παρεμποδίζουν -ή είναι πιθανό να θεωρηθεί ότι παρεμποδίζουν- την αντικειμενικότητα ή την αμεροληψία του/της σε σχέση με συγκεκριμένη διαδικασία επιθεώρησης.
4. Μέλη της Επιτροπής Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΕΕΑΠ)
Όλα τα μέλη της ΕΕΑΠ οφείλουν να διαβάσουν, να κατανοήσουν και να τηρούν τους ακόλουθους κανόνες δεοντολογίας και επαγγελματικής συμπεριφοράς καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας πιστοποίησης, ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή τους στην ΕΕΑΠ. Τα μέλη της ΕΕΑΠ δηλώνουν εγγράφως ότι έλαβαν γνώση και αποδέχονται τον Κώδικα Δεοντολογίας. Η παραβίαση του παρόντος δύναται να οδηγήσει σε ακύρωση της συμμετοχής του μέλους στην ΕΕΑΠ και σε αποκλεισμό του από μελλοντικές Επιτροπές Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης της ΕΘΑΑΕ.
Τα μέλη των Επιτροπών Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΕΕΑΠ) δεσμεύονται:
- Να ενεργούν με επαγγελματισμό και επιστημονική επάρκεια. Τα μέλη της Επιτροπής εφαρμόζουν τις γνώσεις και την εμπειρία τους με επιμέλεια, αμεροληψία και καλή πίστη, τηρώντας τα υψηλότερα πρότυπα επαγγελματικής δεοντολογίας καθ’ όλη τη διάρκεια της επιθεώρησης.
- Να συμπεριφέρονται στα μέλη του αξιολογούμενου Ιδρύματος, τους Συντονιστές επιθεώρησης της ΕΘΑΑΕ και τους λοιπούς συμμετέχοντες με τον δέοντα σεβασμό και επαγγελματική ευγένεια καθώς να και απέχουν από οποιαδήποτε συγκρουσιακή, απαξιωτική ή άλλως ανάρμοστη συμπεριφορά.
- Να ενεργούν με ακεραιότητα, αντικειμενικότητα και εχεμύθεια. Τα μέλη της Επιτροπής πρέπει να διατυπώνουν αμερόληπτη κρίση βάσει της τεχνογνωσίας τους, αποκλειστικά επί των προσκομιζόμενων στοιχείων και των ισχυόντων Προτύπων Πιστοποίησης, χωρίς να επηρεάζονται από οποιαδήποτε εξωτερική επιρροή, ενδεχόμενη παρακίνηση ή προσωπική μεροληψία.
- Να εξετάζουν διεξοδικά τις πληροφορίες και τα υποβληθέντα δεδομένα, και να ενεργούν με διαφάνεια, συνέπεια και υπευθυνότητα, διασφαλίζοντας ότι οι αξιολογήσεις τους είναι σαφώς αιτιολογημένες και βασίζονται σε αποδεικτικά στοιχεία.
- Να θεμελιώνουν τις αξιολογικές τους κρίσεις στα ευρήματα της διαδικασίας και να λαμβάνουν υπόψη ότι η διαδικασία πιστοποίησης αποσκοπεί πρωτίστως στη βελτίωση, και όχι απλώς στον εντοπισμό αδυναμιών.
- Να λαμβάνουν υπόψη το πλαίσιο της ελληνικής Ανώτατης Εκπαίδευσης.
- Να ακολουθούν τις κατευθυντήριες οδηγίες της ΕΘΑΑΕ και να υιοθετούν τις αρχές και τη φιλοσοφία της διασφάλισης ποιότητας και της συνεχούς βελτίωσης.
- Να χρησιμοποιούν το Έντυπο Καταγραφής Ευρημάτων και να λαμβάνουν δεόντως υπόψη τα ισχύοντα Πρότυπα Πιστοποίησης καθ’ όλη τη διάρκεια της επιτόπιας επίσκεψης. Όλοι οι τομείς αξιολόγησης και οι αρχές πρέπει να εξετάζονται επαρκώς, είτε μέσω της ανασκόπησης της υποβληθείσας τεκμηρίωσης είτε μέσω συνεντεύξεων με εκπροσώπους του ιδρύματος και ενδιαφερόμενα μέρη, είτε και με τους δύο τρόπους. Κανένα κριτήριο ή αρχή δεν πρέπει να θεωρείται λιγότερο σημαντικό, να αντιμετωπίζεται ως αυτονόητο ή να θεωρείται επαρκώς τεκμηριωμένο βάσει κοινής γνώσης, ώστε να εξαιρείται από την υποχρέωση ανεξάρτητης και διεξοδικής επαλήθευσης από την Επιτροπή. Κάθε τομέας αξιολόγησης εξετάζεται αυτοτελώς, σύμφωνα με την υποχρέωση της Επιτροπής να διενεργεί τη διαδικασία επιθεώρησης ενδελεχώς, βάσει αποδεικτικών στοιχείων και με συνέπεια.
- Να προάγουν πνεύμα συνεργασίας, αμοιβαίας υποστήριξης και κοινής επαγγελματικής ευθύνης. Τα μέλη ενθαρρύνουν την ανοιχτή και αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ τους, συμβάλλουν ενεργά στην ανταλλαγή γνώσεων και τεχνογνωσίας και διασφαλίζουν ότι όλες οι αξιολογικές τους κρίσεις και τα αποτελέσματα αποτελούν προϊόν ουσιαστικής συνεργασίας και συλλογικής επεξεργασίας.
- Να συμπεριφέρονται πάντοτε στα λοιπά μέλη της ΕΕΑΠ, καθώς και στους/στις εκπροσώπους και στους/στις συμμετέχοντες/συμμετέχουσες του οικείου ιδρύματος, με σεβασμό, αμεροληψία και αξιοπρέπεια. Τα μέλη της Επιτροπής οφείλουν να απέχουν από κάθε μορφής διάκριση. Οφείλουν να διασφαλίζουν ίσες ευκαιρίες σε κάθε μέλος της Επιτροπής να υποβάλει ερωτήσεις και να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος αξιολόγησης χωρίς αποκλεισμούς, στο οποίο παρέχεται σε όλους τους συμμετέχοντες επαρκής χώρος και χρόνος για να εκφράσουν τις απόψεις τους και να απαντήσουν στις ερωτήσεις της Επιτροπής, εντός των ορίων του χρονικού πλαισίου που έχει καθοριστεί για τη συνάντηση.
- Να εργάζονται συλλογικά ως ομάδα υπό την καθοδήγηση και τον συντονισμό του Προέδρου της Επιτροπής και να τηρούν τις καθορισμένες προθεσμίες.
- Να αποφεύγουν κάθε περίπτωση κατά την οποία ενδέχεται να προκύψει σύγκρουση συμφερόντων. Τα μέλη της Επιτροπής πρέπει να ενημερώνουν την ΕΘΑΑΕ για οποιαδήποτε σχέση με το Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα / Νομικό Πρόσωπο Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (και το μητρικό του Ίδρυμα) ή το υπό αξιολόγηση πρόγραμμα σπουδών (για την τρέχουσα περίοδο ή στη διάρκεια των τελευταίων πέντε ετών), καθώς και για οποιαδήποτε προγραμματισμένη συνεργασία ή άλλη σχέση, ώστε να μην τίθεται υπό αμφισβήτηση η αμεροληψία τους. Περιπτώσεις οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν τα μέλη της Επιτροπής σε σύγκρουση συμφερόντων είναι, ενδεικτικά, επαγγελματικές ή ερευνητικές συνεργασίες με μέλη του ακαδημαϊκού προσωπικού του εν λόγω Ιδρύματος, ειδικές διακρίσεις που έχουν λάβει από το Ίδρυμα, καθώς και οποιαδήποτε άλλη σχέση που συνεπάγεται προσωπικό, οικονομικό ή άλλο όφελος ή που μπορεί να επηρεάσει ή να θεωρηθεί ότι επηρεάζει την αμερόληπτη και αντικειμενική άσκηση των καθηκόντων τους. Η ΕΘΑΑΕ θα εξετάζει κάθε περίπτωση ξεχωριστά.
- Να σέβονται το γεγονός ότι η αξιολόγηση δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να χρησιμοποιείται ως μέσο για ενδεχόμενη προώθηση προσωπικών συμφερόντων. Όσοι/Όσες έχουν διατελέσει μέλη Επιτροπών Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης πρέπει να αποφεύγουν να χρησιμοποιούν πληροφορίες που σχετίζονται με τις αξιολογήσεις για οικονομικό όφελος (π.χ. παρέχοντας συμβουλευτικές υπηρεσίες σε Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης / Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα που έχουν αξιολογήσει).
- Να τηρούν απόλυτη εχεμύθεια όσον αφορά στη διαδικασία αξιολόγησης, τόσο κατά τη διάρκειά της όσο και μετά την ολοκλήρωσή της, για όλα τα θέματα που έχουν περιέλθει εις γνώση τους, και να μην αποκαλύπτουν καμία εμπιστευτική πληροφορία που απέκτησαν ή τους γνωστοποιήθηκε κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Οι εμπιστευτικές πληροφορίες αυτές πρέπει να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τους σκοπούς της αξιολόγησης και δεν πρέπει να αποκαλύπτονται σε τρίτους.
- Να βεβαιώνουν ότι έχουν λάβει γνώση της συλλογής και επεξεργασίας των προσωπικών δεδομένων που έχουν διαθέσει στην ΕΘΑΑΕ ή/και που περιέρχονται στην ΕΘΑΑΕ μέσω της δήλωσης που είναι διαθέσιμη στον σύνδεσμο της ΕΘΑΑΕ: https://www.ethaae.gr/en/termsof-use.
- Δεδομένου ότι σκοπός της Έκθεσης Πιστοποίησης είναι η αποτύπωση των συμπερασμάτων ως προς τη συμμόρφωση με το Πρότυπο και η διατύπωση προτάσεων βελτίωσης, βάσει των ευρημάτων και της ανάλυσης αυτών, η ΕΕΑΠ οφείλει να καταλήγει σε σαφή, ενιαία και πλήρως τεκμηριωμένη κρίση, η οποία βασίζεται σε συναίνεση.
5. Ιδρύματα που υπόκεινται στη διαδικασία Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης
Όλα τα μέλη των Ιδρυμάτων, καθώς και τα εξωτερικά ενδιαφερόμενα μέρη που συμμετέχουν στη διαδικασία αξιολόγησης των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΕΙ) και των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ) δεσμεύονται από τους ακόλουθους κανόνες δεοντολογίας και συμπεριφοράς. Η συμμόρφωσή τους στους κανόνες αυτούς αποτελεί προϋπόθεση για τη διασφάλιση της ακεραιότητας και εγκυρότητας της διαδικασίας πιστοποίησης. Οποιαδήποτε σοβαρή ή επαναλαμβανόμενη παραβίαση εκ μέρους του Ιδρύματος δύναται να επηρεάσει τη διαδικασία πιστοποίησης. Η ΕΘΑΑΕ διατηρεί το δικαίωμα να συνεκτιμά τη φύση και την έκταση της παραβίασης κατά τη λήψη της απόφασης πιστοποίησης.
Όλα τα μέλη του Ιδρύματος και τα προσκεκλημένα πρόσωπα που συμμετέχουν στη διαδικασία επιθεώρησης εκ μέρους του Ιδρύματος οφείλουν να συμμορφώνονται με τις ακόλουθες αρχές:
- Το Ίδρυμα φέρει την πλήρη ευθύνη για την ακρίβεια και την ισχύ όλων των υποβαλλόμενων στοιχείων στην πρόταση πιστοποίησης, καθώς και οποιουδήποτε πρόσθετου υλικού που ενδέχεται να ζητηθεί κατά τη διάρκεια της επιθεώρησης.
- Το Ίδρυμα δεν επιτρέπεται να δημοσιοποιεί την έναρξη λειτουργίας Προγράμματος Σπουδών (εγγραφή φοιτητών, έναρξη μαθημάτων) πριν την πιστοποίησή του.
- Όλες οι πληροφορίες που παρέχονται στην Επιτροπή Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης και στην ΕΘΑΑΕ πρέπει να είναι ακριβείς, πλήρεις και σύμφωνες με το ισχύον θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο. Η σκόπιμη απόκρυψη, η παραπλανητική ή επιλεκτική παρουσίαση πληροφοριών ενδέχεται να θεωρηθεί παραβίαση του παρόντος Κώδικα.
- Οποιαδήποτε πιθανή σύγκρουση συμφερόντων με μέλος της Επιτροπής Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης πρέπει να γνωστοποιείται εγγράφως στην ΕΘΑΑΕ, με την κατάλληλη τεκμηρίωση, το αργότερο εντός τριών εργάσιμων ημερών από την ανακοίνωση της σύνθεσης της Επιτροπής.
- Το Ίδρυμα οφείλει να συμμορφώνεται με όλες τις διαδικαστικές απαιτήσεις που ορίζει η ΕΘΑΑΕ, συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας και υποβολής προτάσεων καθώς και υλικού τεκμηρίωσης και της τήρησης των προθεσμιών. Τροποποιήσεις του χρονοδιαγράμματος της επιτόπιας επίσκεψης όσον αφορά στη σειρά ή στη διάρκεια των συναντήσεων δεν επιτρέπονται παρά μόνο για σοβαρούς λόγους, και κατόπιν προηγούμενης έγκρισης της ΕΘΑΑΕ.
- Η ΕΘΑΑΕ είναι υπεύθυνη για την επικοινωνία με τα μέλη της Επιτροπής και για τη διαβίβαση κάθε σχετικής πληροφορίας σε αυτά. Οποιαδήποτε απευθείας επικοινωνία μεταξύ της διοίκησης ή του διδακτικού προσωπικού του Πανεπιστημίου με τα μέλη της Επιτροπής πριν από την επιθεώρηση θεωρείται αθέμιτη και ενδέχεται να θέσει υπό αμφισβήτηση την εγκυρότητα της διαδικασίας επιθεώρησης.
- Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια της επιτόπιας επίσκεψης (είτε δια ζώσης είτε εξ αποστάσεως) όλοι οι συμμετέχοντες οφείλουν:
- Να συμπεριφέρονται στα μέλη της Επιτροπής, στους/στις Συντονιστές/Συντονίστριες της επιθεώρησης της ΕΘΑΑΕ και στους λοιπούς συμμετέχοντες με τον δέοντα σεβασμό και επαγγελματική ευγένεια, καθώς και να απέχουν από οποιαδήποτε συγκρουσιακή, απαξιωτική ή άλλως ανάρμοστη συμπεριφορά. Το Ίδρυμα αναλαμβάνει την πλήρη ευθύνη για την προσήκουσα συμπεριφορά όλων των εκπροσώπων του καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας επιθεώρησης.
- Να απαντούν στις ερωτήσεις της Επιτροπής με ειλικρίνεια, διαφάνεια και εποικοδομητικό τρόπο, παρέχοντας σαφείς και τεκμηριωμένες απαντήσεις.
- Να επιτρέπουν στους άλλους συμμετέχοντες να εκφράζουν τις απόψεις τους χωρίς διακοπές και να διασφαλίζουν τη διατήρηση ενός περιβάλλοντος χωρίς αποκλεισμούς, στο οποίο μπορούν να ακουστούν όλες οι φωνές, εντός των χρονικών ορίων που έχουν καθοριστεί για τη συνάντηση.
- Να αποφεύγουν να κατευθύνουν, να καθοδηγούν ή να επηρεάζουν με οποιονδήποτε άλλο τρόπο τους άλλους συμμετέχοντες ως προς τις απαντήσεις τους, πριν ή κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων.
- Τυχόν σχόλια επί του σχεδίου της Έκθεσης Πιστοποίησης που υποβάλλονται στην ΕΘΑΑΕ στο πλαίσιο της διαδικασίας επιθεώρησης θα πρέπει να περιορίζονται στην επισήμανση πιθανών πραγματολογικών σφαλμάτων και δεν θα πρέπει να περιλαμβάνουν άμεση αξιολογική κρίση επί της αξιολόγησης ή επί των συστάσεων που διατυπώνονται από την Επιτροπή.
- Το Ίδρυμα δεν θα πρέπει να δημοσιοποιεί, να συζητά ή να διακινεί με οποιονδήποτε τρόπο πληροφορίες σχετικά με τα προκαταρκτικά ευρήματα ή τις αξιολογήσεις της Επιτροπής πριν από την επίσημη δημοσίευση της Έκθεσης Πιστοποίησης από την ΕΘΑΑΕ.
6. Εφαρμογή και Παρακολούθηση της Τήρησης του Κώδικα
Αρμόδιο όργανο για την εφαρμογή και παρακολούθηση της τήρησης του Κώδικα Δεοντολογίας είναι το Ανώτατο Συμβούλιο της ΕΘΑΑΕ.
