Στον δημόσιο λόγο οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζονται συνήθως αποκλειστικά μέσα από την επαγγελματική τους ιδιότητα. Συζητάμε για τις γνώσεις τους, τις διδακτικές τους ικανότητες, την αποτελεσματικότητά τους, την αξιολόγησή τους και τις υποχρεώσεις τους απέναντι στους μαθητές και τις μαθήτριες. Πολύ σπανιότερα συζητάμε για το γεγονός ότι οι εκπαιδευτικοί δεν είναι μόνο εκπαιδευτικοί.
Είναι γονείς που μεγαλώνουν παιδιά, γιοι και κόρες που φροντίζουν ηλικιωμένους γονείς, σύντροφοι που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις σχέσεις τους, άνθρωποι που μπορεί να βιώνουν απώλειες, ασθένειες, οικονομικά προβλήματα ή προσωπικές απογοητεύσεις. Είναι επίσης άνθρωποι με ενδιαφέροντα, πολιτικές και κοινωνικές απόψεις, καλλιτεχνικές αναζητήσεις, φιλίες, επιθυμίες και όνειρα.
Ένας εκπαιδευτικός μπορεί να μπαίνει στην τάξη έχοντας περάσει μια νύχτα στο νοσοκομείο δίπλα σε έναν δικό του άνθρωπο. Μπορεί να προσπαθεί να ανταποκριθεί στις οικονομικές υποχρεώσεις της οικογένειάς του με έναν μισθό που δεν επαρκεί. Μπορεί να βιώνει ένα διαζύγιο, μια απώλεια ή μια προσωπική κρίση. Μπορεί ακόμη να αισθάνεται κουρασμένος από τα χρόνια υπηρεσίας, από τις ματαιώσεις της ζωής ή από την απόσταση ανάμεσα σε όσα ονειρεύτηκε όταν επέλεξε το επάγγελμα και σε όσα συνάντησε στην πραγματικότητα.
Στην παιδαγωγική και τις επιμορφώσεις αυτές οι διαστάσεις παραβλέπονται έως και εξαφανίζονται. Η εστίαση γίνεται αποκλειστικά στις διδακτικές τεχνικές λες και οι εκπαιδευτικοί είναι ασώματες οντότητες που μοιράζονται μεταξύ τους καλές διδακτικές πρακτικές.
Οι γονείς και η κοινωνία, από την άλλη πλευρά, έχουν υιοθετήσει μια ρητορική των παλιών παιδαγωγικών εγχειριδίων «ποιος πρέπει να είναι ο δάσκαλος», ηθικολογώντας για τι ιδιότητες πρέπει να έχει ο εκπαιδευτικός (που ξεκινάει από τα 800 και καταλήγει στα 1500 ευρώ) έχοντας αποσείσει πλήρως τη δική τους ευθύνη για τη διαπαιδαγώγηση των δικών τους παιδιών.
Η επαγγελματική ευθύνη δεν καταργείται επειδή κάποιος αντιμετωπίζει προσωπικές δυσκολίες. Όμως άλλο πράγμα είναι η επαγγελματική ευθύνη και άλλο η απαίτηση να λειτουργεί ο εκπαιδευτικός σαν μηχανή, χωρίς συναισθήματα, όρια και ανάγκες.
Ένα σχολείο που απαιτεί συνεχώς περισσότερα, χωρίς να αναγνωρίζει τα όρια και τις ανάγκες των ανθρώπων του, κινδυνεύει να μετατρέψει την επαγγελματική αφοσίωση σε εξουθένωση. Ιδιαίτερα όταν η επίκληση της αγάπης για τα παιδιά χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει την απεριόριστη διαθεσιμότητα και την ανάληψη ολοένα περισσότερων υποχρεώσεων.
