Μέσα σε μια σχολική αίθουσα δεν υπάρχει μόνο ο πίνακας, τα βιβλία και το μάθημα. Υπάρχουν παιδιά με διαφορετικές ανάγκες, μαθησιακές δυσκολίες, προβλήματα που έρχονται από το σπίτι και δεκάδες διαφορετικές προσωπικότητες που χρειάζονται την προσοχή του εκπαιδευτικού.
Και απέναντί τους, πολλές φορές, βρίσκεται ένας εκπαιδευτικός που καλείται να τα προλάβει όλα.
Σε μια τάξη 25 ή 27 μαθητών, ο δάσκαλος ή ο καθηγητής δεν έχει μόνο να διδάξει την ύλη. Χρειάζεται να εντοπίσει ποιος μαθητής δυσκολεύεται, να προσαρμόσει το μάθημα, να διαχειριστεί συμπεριφορές, να ακούσει προβλήματα και να στηρίξει παιδιά που μπορεί να χρειάζονται πολύ περισσότερη βοήθεια από αυτή που μπορεί να προσφέρει μόνος του.
«Έχω 25 μαθητές. Οι 9 έχουν μαθησιακές δυσκολίες. Προσπαθώ να διαφοροποιήσω το μάθημα, αλλά είναι αδύνατο. Αισθάνομαι ότι προδίδω και αυτούς που χρειάζονται στήριξη και τους υπόλοιπους που θέλουν να προχωρήσουν», αναφέρει φιλόλογος σε Λύκειο του Ηρακλείου.
Όταν η «συμπερίληψη» πέφτει πάνω σε έναν άνθρωπο
Η συμπερίληψη αποτελεί βασικό ζητούμενο του σύγχρονου σχολείου. Στην καθημερινότητα όμως, η εφαρμογή της γίνεται πολύ πιο δύσκολη όταν ένας εκπαιδευτικός βρίσκεται μόνος απέναντι σε μια πολυπληθή τάξη.
Η έλλειψη επαρκούς υποστήριξης από ειδικούς, όπως ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και εκπαιδευτικούς ειδικής αγωγής, προσθέτει ακόμη ένα βάρος στους ανθρώπους που βρίσκονται καθημερινά μέσα στις αίθουσες.
Έτσι, ο εκπαιδευτικός βρίσκεται να καλύπτει ρόλους που ξεπερνούν τη διδασκαλία. Δάσκαλος, παιδαγωγός, σύμβουλος, διαχειριστής κρίσεων και, όλο και περισσότερο, άνθρωπος πίσω από μια οθόνη.
Από τον πίνακα… στις πλατφόρμες
Και όταν τελειώνει το μάθημα, η δουλειά δεν τελειώνει.
Σχέδια μαθημάτων, προγράμματα, εκδηλώσεις, φόρμες, αναφορές, καταγραφές, στόχοι και αξιολογήσεις περνούν από ηλεκτρονικές πλατφόρμες, δημιουργώντας έναν ακόμη κύκλο υποχρεώσεων.
«Μας ζητούν σχέδια μαθημάτων, προγράμματα, εκδηλώσεις, όλα σε πλατφόρμες. Στο τέλος δεν μένει χρόνος να φτιάξω ένα καλό μάθημα», σημειώνει δάσκαλος σε Δημοτικό της Καλλιθέας.
Ο χρόνος που θα μπορούσε να αφιερωθεί στην προετοιμασία του μαθήματος ή στην επικοινωνία με τους μαθητές μετατρέπεται έτσι σε ώρες μπροστά από έναν υπολογιστή.
Και όταν κάτι δεν πάει καλά, η ευθύνη επιστρέφει στον εκπαιδευτικό
Μέσα σε όλο αυτό το περιβάλλον, υπάρχει και ένα ακόμη ζήτημα: η εικόνα του εκπαιδευτικού προς τα έξω.
Όταν ένας μαθητής δυσκολεύεται, όταν μια τάξη δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε ή όταν τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα δεν είναι τα αναμενόμενα, η συζήτηση συχνά καταλήγει στον ίδιο τον εκπαιδευτικό.
«Όταν ακούω στις ειδήσεις ότι οι καθηγητές δεν κάνουν σωστά τη δουλειά τους, νιώθω ότι κανείς δεν ξέρει πώς είναι να έχεις 27 διαφορετικούς κόσμους να σε κοιτούν κάθε πρωί», αναφέρει χαρακτηριστικά εκπαιδευτικός.
Την ίδια στιγμή, η διοικητική εργασία συνεχίζεται. Ένας καθηγητής Μαθηματικών στη Θεσσαλονίκη υποστηρίζει ότι αφιερώνει σχεδόν 10 ώρες την εβδομάδα σε διοικητικές υποχρεώσεις, μπαίνοντας στην τάξη ήδη κουρασμένος.
Κάπως έτσι, ο εκπαιδευτικός βρίσκεται να μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα στον πίνακα, τον υπολογιστή, τις πλατφόρμες, τις φόρμες και τις ανάγκες των μαθητών.
Τελικά, τι χρειάζεται ο εκπαιδευτικός;
Περισσότερο από έναν ακόμη ρόλο, χρειάζεται στήριξη.
Γιατί ο εκπαιδευτικός δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα δάσκαλος, ψυχολόγος, κοινωνικός λειτουργός, ειδικός παιδαγωγός και διαχειριστής γραφειοκρατίας.
Ο στόχος δεν είναι να κάνει περισσότερα. Είναι να μπορεί να κάνει καλύτερα αυτό για το οποίο βρίσκεται μέσα στην τάξη: να διδάσκει και να βρίσκεται δίπλα στους μαθητές του.
