Δύο νέες παρεμβάσεις, συνολικού προϋπολογισμού 2,4 εκατ. ευρώ, δρομολογεί το υπουργείο Παιδείας για την Ειδική Αγωγή, επιχειρώντας να ενισχύσει τις Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης με νέα ψηφιακά εργαλεία αλλά και ειδικά διαμορφωμένους χώρους αισθητηριακής υποστήριξης.
Ο σχεδιασμός προβλέπει, από τη μία πλευρά, την εγκατάσταση του διαδραστικού συστήματος Kinems σε 420 ΣΜΕΑΕ και, από την άλλη, τη δημιουργία 40 πολυαισθητηριακών χώρων Snoezelen σε σχολικές μονάδες Ειδικής Αγωγής σε όλη τη χώρα.
Κάθε δράση έχει προϋπολογισμό 1,2 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται από το Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του υπουργείου Παιδείας 2026–2030, στον άξονα «Ενίσχυση και αναβάθμιση της Εκπαίδευσης».
Πρόκειται για μια παρέμβαση που δεν περιορίζεται στην αγορά εξοπλισμού, αλλά φιλοδοξεί να αλλάξει μέρος της καθημερινής εκπαιδευτικής πρακτικής στα ειδικά σχολεία, δίνοντας στους εκπαιδευτικούς και στο ειδικό επιστημονικό προσωπικό περισσότερες δυνατότητες εξατομικευμένης υποστήριξης.
Kinems σε 420 σχολικές μονάδες
Η πρώτη δράση αφορά την προμήθεια δεκαετών αδειών χρήσης του Kinems για 420 Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης.
Πρόκειται για διαδραστικό λογισμικό που επιχειρεί να συνδυάσει τη μάθηση με την κίνηση και τη σωματική αλληλεπίδραση, ώστε η εκπαιδευτική διαδικασία να μπορεί να προσαρμόζεται στις δυνατότητες και στις ανάγκες κάθε μαθητή.
Αντί δηλαδή η χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας να περιορίζεται σε μια οθόνη και σε παθητική παρακολούθηση, ο μαθητής καλείται να συμμετέχει με το σώμα του, να κινείται, να ανταποκρίνεται σε ερεθίσματα και να ολοκληρώνει δραστηριότητες που μπορούν να προσαρμόζονται στο δικό του επίπεδο.
Στόχος, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι η υποστήριξη γνωστικών και κοινωνικών δεξιοτήτων, της επικοινωνίας, της κινητικότητας, της κοινωνικής αλληλεπίδρασης και της ενεργότερης συμμετοχής στη μαθησιακή διαδικασία.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη δυνατότητα καταγραφής της επίδοσης και της εξέλιξης του μαθητή, ώστε το εκπαιδευτικό προσωπικό να διαθέτει περισσότερα δεδομένα για τον σχεδιασμό και την παρακολούθηση των Εξατομικευμένων Προγραμμάτων Εκπαίδευσης.
Τι είναι οι χώροι Snoezelen
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τη δημιουργία 40 ειδικά διαμορφωμένων πολυαισθητηριακών αιθουσών Snoezelen.
Οι χώροι αυτοί σχεδιάζονται ώστε ο μαθητής να βρίσκεται σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον με ερεθίσματα φωτός, ήχου, αφής, κίνησης και δόνησης, τα οποία μπορούν να προσαρμόζονται ανάλογα με τις ανάγκες του.
Η φιλοσοφία δεν είναι απλώς να δημιουργηθεί ακόμη μία «ειδική αίθουσα» μέσα στο σχολείο, αλλά ένας χώρος στον οποίο ένα παιδί θα μπορεί να αποφορτίζεται, να οργανώνει καλύτερα τα αισθητηριακά ερεθίσματα που δέχεται και να συμμετέχει σε εξατομικευμένες δραστηριότητες με την υποστήριξη των ανθρώπων του σχολείου.
Οι αίθουσες προορίζονται ιδιαίτερα για μαθητές με αυτισμό, νοητική αναπηρία, αισθητηριακές ή κινητικές δυσκολίες και άλλες σύνθετες εκπαιδευτικές ανάγκες. Στους στόχους της δράσης περιλαμβάνονται η υποστήριξη της αισθητηριακής και συναισθηματικής ρύθμισης, της συγκέντρωσης και της συμμετοχής των μαθητών.
Εργαλείο και για τους εκπαιδευτικούς
Οι δύο δράσεις δεν απευθύνονται μόνο στους μαθητές.
Εκπαιδευτικοί Ειδικής Αγωγής, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, εργοθεραπευτές και τα υπόλοιπα μέλη του Ειδικού Εκπαιδευτικού και Βοηθητικού Προσωπικού θα μπορούν να χρησιμοποιούν τόσο το Kinems όσο και τους χώρους Snoezelen ως πρόσθετα εργαλεία στην καθημερινή τους δουλειά.
Το κρίσιμο βέβαια θα είναι ο νέος εξοπλισμός να συνοδευτεί στην πράξη από την απαραίτητη επιμόρφωση του προσωπικού, τεχνική υποστήριξη και σταθερή στελέχωση των μονάδων, ώστε να μη μετατραπεί σε ακόμη μία υποδομή που υπάρχει αλλά αξιοποιείται αποσπασματικά.
Άλλωστε, η Ειδική Αγωγή δεν μπορεί να ενισχυθεί μόνο με τεχνολογία. Η επάρκεια εκπαιδευτικών, ΕΕΠ και ΕΒΠ, οι κατάλληλοι χώροι, οι υποδομές και η συνέχεια στην εκπαιδευτική υποστήριξη παραμένουν βασικές προϋποθέσεις για να μπορούν τα νέα εργαλεία να έχουν πραγματικό αποτέλεσμα.
Ζαχαράκη: Το σχολείο να προσαρμόζεται στο παιδί
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, παρουσιάζοντας τις δύο δράσεις, έδωσε έμφαση στην εξατομίκευση της εκπαίδευσης, σημειώνοντας ότι στην Ειδική Αγωγή δεν μπορεί να υπάρχει ένας ενιαίος τρόπος μάθησης για όλα τα παιδιά.
Όπως ανέφερε, η λογική των παρεμβάσεων είναι το εκπαιδευτικό περιβάλλον να προσαρμόζεται περισσότερο στο ίδιο το παιδί και όχι να απαιτεί από τον μαθητή να προσαρμοστεί σε ένα άκαμπτο σχολικό πλαίσιο.
Οι νέες παρεμβάσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία το υπουργείο έχει ήδη προχωρήσει σε αλλαγές στον χάρτη της Ειδικής Αγωγής για το σχολικό έτος 2026–2027, με την ίδρυση νέων ΣΜΕΑΕ και την αναβάθμιση υφιστάμενων σχολικών μονάδων, ιδιαίτερα στην περιφέρεια και στα νησιά.
Το στοίχημα τώρα είναι η εφαρμογή
Τα 2,4 εκατ. ευρώ ανοίγουν αναμφίβολα τη δυνατότητα για περισσότερο εξειδικευμένα εργαλεία μέσα στις ΣΜΕΑΕ. Το πραγματικό αποτέλεσμα, όμως, θα κριθεί μέσα στις ίδιες τις σχολικές μονάδες: στο πόσο λειτουργικός θα είναι ο εξοπλισμός, στο αν οι εκπαιδευτικοί θα υποστηριχθούν για να τον αξιοποιήσουν και στο αν οι νέοι χώροι θα ενταχθούν σε ένα συνεκτικό παιδαγωγικό πρόγραμμα.
Γιατί στην Ειδική Αγωγή η τεχνολογία μπορεί να είναι πολύτιμη, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της λύση.
Η ουσιαστική αλλαγή έρχεται όταν ο κατάλληλος εξοπλισμός συναντά τον εκπαιδευτικό, τον ειδικό επιστήμονα, το επαρκώς στελεχωμένο σχολείο και ένα πρόγραμμα που σχεδιάζεται γύρω από τις πραγματικές ανάγκες κάθε παιδιού.
