Με αρκετές αλλαγές, αλλά και με μεγάλες μεταρρυθμίσεις που βρίσκονται ακόμη σε στάδιο προετοιμασίας, ανοίγουν τα σχολεία για τη νέα σχολική χρονιά 2026-2027.
Το υπουργείο Παιδείας έχει παρουσιάσει τους τελευταίους μήνες ένα ευρύ σχέδιο παρεμβάσεων που αφορά από την ψηφιακή υποστήριξη των μαθητών και την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης έως την επέκταση νέων τύπων δημόσιων σχολείων και την πιλοτική εισαγωγή του International Baccalaureate.
Χρειάζεται, ωστόσο, μια σημαντική διάκριση: δεν ξεκινούν τον Σεπτέμβριο όλες οι αλλαγές που έχουν ανακοινωθεί. Ορισμένες εφαρμόζονται από τη νέα χρονιά, άλλες θα αναπτυχθούν σταδιακά μέσα στο 2026-2027, ενώ οι μεγαλύτερες αλλαγές για το Λύκειο, το Εθνικό Απολυτήριο και τα νέα σχολικά βιβλία τοποθετούνται σε μεταγενέστερο χρόνο.
1. Το Ψηφιακό Φροντιστήριο επεκτείνεται στην Α΄ και Β΄ Λυκείου
Μία από τις πιο χειροπιαστές αλλαγές αφορά το Ψηφιακό Φροντιστήριο.
Μέχρι σήμερα το βάρος των ζωντανών μαθημάτων είχε δοθεί κυρίως στους μαθητές της Γ΄ Λυκείου και στην προετοιμασία για τις Πανελλαδικές. Από τη σχολική χρονιά 2026-2027, σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, τα live μαθήματα επεκτείνονται και στην Α΄ και Β΄ Λυκείου.
Έτσι επιχειρείται να δημιουργηθεί ένας πιο μόνιμος μηχανισμός δωρεάν εκπαιδευτικής υποστήριξης, ο οποίος δεν θα ενεργοποιείται μόνο λίγο πριν από τις Πανελλαδικές.
Το Ψηφιακό Φροντιστήριο διαθέτει ήδη χιλιάδες βιντεοσκοπημένα μαθήματα, ασκήσεις, διαγωνίσματα και εκπαιδευτικό υλικό, ενώ το υπουργείο αναφέρει ότι περισσότεροι από 260.000 μαθητές και απόφοιτοι χρησιμοποίησαν τις υπηρεσίες του κατά το 2025-2026.
2. Η Τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει πιο οργανωμένα στη μαθησιακή διαδικασία
Η πιο εντυπωσιακή ίσως εξαγγελία αφορά την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Το υπουργείο έχει ανακοινώσει την ανάπτυξη του EduAI, ενός εργαλείου που θα μπορεί να προτείνει εξατομικευμένες ασκήσεις στους μαθητές, ανάλογα με το επίπεδο, την απόδοση και τα γνωστικά κενά τους.
Η δυσκολία των ασκήσεων θα προσαρμόζεται δυναμικά, ενώ στόχος είναι να παρέχεται άμεση ανατροφοδότηση στον μαθητή.
Η συγκεκριμένη εφαρμογή δεν αναμένεται να λειτουργήσει από την πρώτη ημέρα των μαθημάτων, καθώς το υπουργείο τοποθετεί την ενεργοποίησή της στα μέσα της σχολικής χρονιάς 2026-2027.
Η επίσημη θέση του υπουργείου είναι ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα λειτουργήσει ως υποστηρικτικό εργαλείο και όχι ως υποκατάστατο του εκπαιδευτικού.
Και εδώ βρίσκεται ίσως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της νέας εποχής: όχι απλώς να μπουν περισσότερα ψηφιακά εργαλεία στο σχολείο, αλλά να αποδειχθεί στην πράξη ότι έχουν πραγματική παιδαγωγική αξία.
3. Περισσότερα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία
Ο χάρτης της δημόσιας δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αλλάζει επίσης με την επέκταση του δικτύου των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων.
Για το σχολικό έτος 2026-2027 το υπουργείο έχει ανακοινώσει ότι ακόμη οκτώ σχολικές μονάδες θα λειτουργήσουν ως Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία.
Παράλληλα έχουν ήδη κινηθεί οι διαδικασίες για την τοποθέτηση και απόσπαση εκπαιδευτικών στις συγκεκριμένες μονάδες.
Η ανάπτυξη αυτού του νέου δικτύου αποτελεί μία από τις κεντρικές επιλογές της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου για διαφοροποίηση του δημόσιου σχολείου και δημιουργία σχολικών μονάδων με ιδιαίτερο εκπαιδευτικό χαρακτήρα.
Παράλληλα, όμως, ανοίγει και μια ευρύτερη συζήτηση στην εκπαιδευτική κοινότητα σχετικά με τις διαφορετικές κατηγορίες σχολείων που δημιουργούνται πλέον μέσα στο ίδιο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα.
4. International Baccalaureate σε δημόσια λύκεια
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή που έχει ενταχθεί στον στρατηγικό σχεδιασμό του υπουργείου είναι η πιλοτική λειτουργία του International Baccalaureate (IB) σε δημόσια λύκεια από το σχολικό έτος 2026-2027.
Πρόκειται για ένα διεθνώς αναγνωρισμένο πρόγραμμα σπουδών, το οποίο μέχρι σήμερα στην Ελλάδα ήταν συνδεδεμένο κυρίως με ιδιωτικά σχολεία.
Η επέκτασή του σε δημόσιες σχολικές μονάδες αποτελεί επομένως μια σημαντική αλλαγή στη φιλοσοφία του συστήματος, καθώς δημιουργεί μία ακόμη εκπαιδευτική διαδρομή στο Λύκειο.
5. Τα νέα βιβλία έρχονται – αλλά όχι ακόμη
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο θέμα του πολλαπλού βιβλίου, καθώς εύκολα μπορεί να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι οι μαθητές θα βρουν ήδη τον Σεπτέμβριο πολλά διαφορετικά εγχειρίδια για το ίδιο μάθημα.
Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί ακόμη.
Το υπουργείο έχει ήδη προχωρήσει στην έγκριση 230 βιβλίων που θα ενταχθούν στο Μητρώο και στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Διδακτικών Βιβλίων, όμως η διανομή των νέων βιβλίων στα σχολεία προγραμματίζεται για το σχολικό έτος 2027-2028.
Συνεπώς, το 2026-2027 θα είναι σε μεγάλο βαθμό μια μεταβατική χρονιά προετοιμασίας για τη μεγαλύτερη αλλαγή στο σχολικό βιβλίο των τελευταίων δεκαετιών.
6. Και το Εθνικό Απολυτήριο; Όχι ακόμη
Το ίδιο ισχύει και για τη μεγάλη συζήτηση γύρω από το Εθνικό Απολυτήριο.
Παρά την έντονη δημόσια συζήτηση, οι μαθητές που θα επιστρέψουν τον Σεπτέμβριο στο Λύκειο δεν θα βρεθούν μπροστά σε ένα νέο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια.
Το υπουργείο έχει ξεκαθαρίσει ότι οι Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν καταργούνται και δεν αλλάζουν στο παρόν στάδιο. Μάλιστα, οι αλλαγές που συζητούνται δεν αφορούν ούτε τους μαθητές που βρίσκονται σήμερα στο Λύκειο ούτε εκείνους που φοιτούσαν στη Γ΄ Γυμνασίου κατά την έναρξη του διαλόγου.
Ως πρώτος πιθανός ορίζοντας εφαρμογής έχει τεθεί η Α΄ Λυκείου του σχολικού έτους 2027-2028, χωρίς όμως αυτό να θεωρείται ακόμη οριστικό.
Μια σχολική χρονιά περισσότερο «γέφυρα» παρά ανατροπή
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι το 2026-2027 δεν θα είναι η χρονιά κατά την οποία θα αλλάξουν όλα από τη μία ημέρα στην άλλη.
Θα είναι περισσότερο μια χρονιά μετάβασης.
Ορισμένες αλλαγές θα γίνουν άμεσα αισθητές – κυρίως η επέκταση του Ψηφιακού Φροντιστηρίου, η λειτουργία νέων Ωνάσειων Σχολείων και οι πρώτες εφαρμογές νέων εκπαιδευτικών μοντέλων.
Άλλες, όπως το πολλαπλό βιβλίο και το νέο πλαίσιο του Λυκείου, προετοιμάζονται για την επόμενη φάση.
Το μεγάλο στοίχημα, πάντως, παραμένει το ίδιο κάθε Σεπτέμβριο.
Οι μεταρρυθμίσεις μπορεί να ανακοινώνονται σε στρατηγικά σχέδια, παρουσιάσεις και δελτία Τύπου, όμως τελικά κρίνονται μέσα στην αίθουσα: στο αν ο μαθητής μαθαίνει καλύτερα και στο αν ο εκπαιδευτικός διαθέτει τον χρόνο, τα μέσα και την ελευθερία να κάνει καλύτερα τη δουλειά του.
Γιατί η πραγματική αλλαγή στο σχολείο δεν αρχίζει όταν αλλάζει μια πλατφόρμα ή ένα πρόγραμμα.
Αρχίζει όταν η αλλαγή φτάνει ουσιαστικά στο θρανίο.
