Η εύθραυστη σχετική ηρεμία των τελευταίων εβδομάδων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν έσπασε απότομα, επαναφέροντας τον φόβο μιας πολύ ευρύτερης στρατιωτικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή.
Οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν την Κυριακή πλήγματα εναντίον δύο ιρανικών εκτοξευτών στο νησί Λαράκ, στο στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ. Ήταν η πρώτη επιβεβαιωμένη άμεση αμερικανική στρατιωτική ενέργεια εναντίον του Ιράν έπειτα από περίπου έναν μήνα.
Η απάντηση της Τεχεράνης ήρθε λίγες ώρες αργότερα, με εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων προς αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Ιορδανία. Ο ιορδανικός στρατός ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε οκτώ πυραύλους που είχαν εισέλθει στον εναέριο χώρο της χώρας.
Τραμπ: «Θα τους χτυπήσουμε δυνατά»
Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ελάχιστα περιθώρια αμφιβολίας ως προς το ενδεχόμενο νέων αμερικανικών ενεργειών.
Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι «θα υπάρξει απάντηση», ενώ δήλωσε πως οι ΗΠΑ θα πλήξουν δυνατά το Ιράν εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις. Παράλληλα, πάντως, υποστήριξε ότι η νέα ανταλλαγή πυρών δεν σημαίνει κατ' ανάγκη επιστροφή σε έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας.
Από την ιρανική πλευρά, υψηλόβαθμη πηγή χαρακτήρισε την τελευταία ανταλλαγή πληγμάτων «περιορισμένη», προειδοποιώντας ωστόσο ότι σε περίπτωση νέας αμερικανικής επίθεσης η αντίδραση της Τεχεράνης θα είναι πολύ σκληρότερη.
Drone πάνω από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Η ένταση επεκτάθηκε και στον Κόλπο.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν ιρανικό drone πάνω από τα χωρικά τους ύδατα και χαρακτήρισαν το περιστατικό «επικίνδυνη κλιμάκωση».
Παράλληλα, το υπουργείο Άμυνας των Εμιράτων διέψευσε ιρανικό ισχυρισμό ότι είχε πληγεί η αεροπορική βάση Al Minhad στο Ντουμπάι. Μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί ζημιές από το drone που αναχαιτίστηκε.
Η συγκεκριμένη διάψευση είναι σημαντική, καθώς δείχνει πόσο γρήγορα, μέσα στη στρατιωτική ένταση, αντικρουόμενες πληροφορίες μπορούν να μετατραπούν σε μέρος του πολέμου της ενημέρωσης.
Χτυπήθηκε δεξαμενόπλοιο στο Ορμούζ
Την ίδια ώρα, νέα ανησυχία προκαλεί περιστατικό με εμπορικό πλοίο στο στενό.
Η βρετανική υπηρεσία ασφάλειας ναυσιπλοΐας UKMTO ανακοίνωσε ότι δεξαμενόπλοιο που πραγματοποιούσε έξοδο από το στενό του Ορμούζ, περίπου 17 ναυτικά μίλια ανατολικά του Khasab στο Ομάν, ανέφερε ότι χτυπήθηκε από τρία άγνωστα βλήματα.
Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί ούτε περιβαλλοντική ρύπανση, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει αποδοθεί επισήμως η ευθύνη για την επίθεση.
Το περιστατικό αναδεικνύει για ακόμη μία φορά πόσο εύκολα η στρατιωτική σύγκρουση μπορεί να επηρεάσει την παγκόσμια ναυσιπλοΐα.
Γιατί το Ορμούζ είναι τόσο κρίσιμο
Το στενό του Ορμούζ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους στον κόσμο.
Σε συνθήκες ειρήνης, από το συγκεκριμένο πέρασμα διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε στρατιωτική ένταση στην περιοχή έχει σχεδόν άμεση επίδραση στις διεθνείς αγορές.
Η εμπορική κίνηση έχει ήδη περιοριστεί δραστικά από την έναρξη του πολέμου. Σύμφωνα με το AP, πριν από τις εχθροπραξίες διέρχονταν από το στενό περίπου 130 πλοία ημερησίως, ενώ πλέον ο αριθμός είναι πολύ μικρότερος.
Πάνω από 90 δολάρια το Brent
Η αντίδραση των αγορών ήταν άμεση.
Μετά τη νέα αναζωπύρωση των εχθροπραξιών, η τιμή του Brent ξεπέρασε εκ νέου τα 90 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν ότι ενδεχόμενη περαιτέρω κλιμάκωση μπορεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερες διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά ενέργειας.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ιδιαίτερο πονοκέφαλο και για την Ουάσιγκτον, καθώς ο πόλεμος έχει ήδη αυξήσει το ενεργειακό κόστος, ενώ οι ΗΠΑ πλησιάζουν στις ενδιάμεσες εκλογές.
Από τον στρατιωτικό στον «οικονομικό πόλεμο» – και πάλι πίσω
Τις προηγούμενες εβδομάδες η κυβέρνηση Τραμπ είχε επιχειρήσει να μεταφέρει το βάρος της αντιπαράθεσης από το στρατιωτικό στο οικονομικό πεδίο.
Η Ουάσιγκτον έχει εντείνει τις δευτερογενείς κυρώσεις, επιχειρώντας να πλήξει όχι μόνο ιρανικές επιχειρήσεις και τράπεζες αλλά και τρίτες χώρες ή εταιρείες που εξακολουθούν να συναλλάσσονται με την Τεχεράνη. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ έχει προαναγγείλει ότι νέα μέτρα μπορεί να ανακοινώνονται ακόμη και σε εβδομαδιαία βάση.
Η επιστροφή όμως των απευθείας στρατιωτικών πληγμάτων δείχνει ότι η οικονομική πίεση δεν έχει αντικαταστήσει πλήρως τη στρατιωτική επιλογή.
Η Τεχεράνη μιλά ακόμη για διαπραγμάτευση
Παρά την ένταση, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν επιμένει ότι η συνέχιση του πολέμου δεν συμφέρει ούτε το Ιράν ούτε την ευρύτερη περιοχή και δηλώνει υπέρ μιας διαπραγματευτικής λύσης.
Το πρόβλημα είναι ότι οι διπλωματικές προσπάθειες παραμένουν μέχρι στιγμής χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα, ενώ κάθε νέα στρατιωτική ενέργεια δημιουργεί έναν νέο κύκλο αντιποίνων.
Με τις ΗΠΑ να προαναγγέλλουν απάντηση, το Ιράν να απειλεί με ισχυρότερα αντίποινα και το στενό του Ορμούζ να βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, οι επόμενες ώρες και ημέρες θεωρούνται κρίσιμες για το αν η νέα σύγκρουση θα παραμείνει περιορισμένη ή θα εξελιχθεί σε ακόμη πιο επικίνδυνη φάση.
