Σε μια ιδιαίτερα συγκινητική τελετή, το Τμήμα Μηχανικών Βιοϊατρικής της Σχολής Μηχανικών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής αναγόρευσε σε Επίτιμο Καθηγητή τον διεθνώς διακεκριμένο Καθηγητή Αθανάσιο Φωκά, έναν σύγχρονο αναγεννησιακό επιστήμονα, τιμώντας τη μοναδική διεπιστημονική του προσφορά.
Ο Αθανάσιος Φωκάς, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, αποτελεί μια εμβληματική μορφή της σύγχρονης επιστημονικής σκέψης, συνδυάζοντας με μοναδικό τρόπο τα μαθηματικά, τη μηχανική, την ιατρική και τη φιλοσοφία της γνώσης.
Κατά την προσφώνησή του, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Καθηγητής Παναγιώτης Ε. Καλδής, αναφέρθηκε στην πολυσχιδή προσωπικότητα του τιμωμένου, επισημαίνοντας ότι η πορεία του αποτελεί υπόδειγμα αριστείας, δημιουργικότητας και κοινωνικής προσφοράς. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις οικογενειακές αξίες που διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα του, όπως η αισιοδοξία, η προσήλωση στην επίλυση προβλημάτων, η ακρίβεια, η αφοσίωση στην οικογένεια και η αγάπη προς τον συνάνθρωπο.
Ο Κοσμήτορας της Σχολής Μηχανικών και Πρόεδρος του Τμήματος Μηχανικών Βιοϊατρικής, Καθηγητής Ιωάννης Καλατζής, χαρακτήρισε τον Αθανάσιο Φωκά ως τον κατεξοχήν σύγχρονο «αναγεννησιακό επιστήμονα», ο οποίος ενσαρκώνει το ιδεώδες της διεπιστημονικότητας και της δημιουργικής σύζευξης των επιστημών με την τέχνη. Όπως τόνισε, η ακαδημαϊκή του διαδρομή από την Κεφαλονιά έως τα κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου – το Imperial College London, το Caltech, το Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι και το Cambridge – αποτελεί μια μοναδική πορεία επιστημονικής υπέρβασης.
Χαρακτηριστικά ανέφερε: «Η ιδιοφυΐα λειτουργεί ως ένας ισχυρός φάρος που καθοδηγεί την ανθρωπότητα σε ένα συγκεκριμένο μονοπάτι. Η μεγαλοφυΐα, όμως, προσομοιάζει με έναν νοητικό ήλιο που φωτίζει ταυτόχρονα πολλαπλά πεδία της ανθρώπινης γνώσης και εμπειρίας.»
Η διεθνής επιστημονική αναγνώριση του Αθανασίου Φωκά συνδέεται, εξήγησε ο κ. Καλατζής, πρωτίστως με την ανάπτυξη του Ενοποιημένου Μετασχηματισμού, γνωστού διεθνώς ως «Μέθοδος Φωκά», η οποία εισήχθη το 1997 και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στη θεωρία των διαφορικών εξισώσεων. Η μέθοδος αυτή γενικεύει τον μετασχηματισμό Fourier και επιτρέπει την αποτελεσματική επίλυση σύνθετων γραμμικών και μη γραμμικών προβλημάτων.
Η πρωτοτυπία του έργου του αποτυπώνεται ιδιαίτερα στις εφαρμογές των μαθηματικών στην ιατρική και τη νευροεπιστήμη. Μεταξύ άλλων:
- Συνέβαλε καθοριστικά στη βελτίωση της απεικόνισης SPECT, αντιμετωπίζοντας το πρόβλημα της εξασθένησης της ακτινοβολίας στους ιστούς και επιτρέποντας ακριβέστερη ανίχνευση όγκων.
- Έδωσε λύση στο ιδιαίτερα δύσκολο «αντίστροφο πρόβλημα» της μαγνητοεγκεφαλογραφίας, καθιστώντας δυνατή τη χαρτογράφηση της εγκεφαλικής δραστηριότητας σε πραγματικό χρόνο.
- Ανέπτυξε αλγορίθμους που αξιοποιούνται στη μελέτη νευροεκφυλιστικών παθήσεων, όπως η νόσος Alzheimer, καθώς και στον προεγχειρητικό σχεδιασμό ασθενών με επιληψία.
Η προσφορά του έχει αναγνωριστεί διεθνώς μέσα από σημαντικές διακρίσεις και τιμητικές θέσεις:
- Το Πανεπιστήμιο του Cambridge ίδρυσε το 2002 ειδική Έδρα Μη Γραμμικής Μαθηματικής Επιστήμης προς τιμήν του, την οποία κατέχει μέχρι σήμερα.
- Είναι μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και της Βασιλικής Ιατρικής Ακαδημίας της Μεγάλης Βρετανίας.
- Έχει τιμηθεί με το κορυφαίο βραβείο Naylor Prize της Μαθηματικής Εταιρείας του Λονδίνου.
- Έχει παρασημοφορηθεί με τον βαθμό του Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος από την Ελληνική Δημοκρατία.
Η αντιφώνηση του τιμώμενου
Στην αντιφώνησή του, ο Αθανάσιος Φωκάς ευχαρίστησε θερμά το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής για την ύψιστη αυτή τιμή και αναφέρθηκε στις θεμελιώδεις ιδέες του έργου του σχετικά με τη συνείδηση, τη βιολογική εξέλιξη και τη φύση της ανθρώπινης κατανόησης.
Εστιάζοντας στις έννοιες που αναπτύσσει στα βιβλία του «Μονοπάτια Κατανόησης», θέτοντας, μεταξύ άλλων στο επίκεντρο την στενή αλληλουχία της συνειδητής εμπειρίας και των ασυνείδητων διαδικασιών και «The Embodied Mind», όπου παρουσίασε την καινοτόμο θεωρία των μετααναπαραστάσεων, ο άνθρωπος αναπτύσσει τη γενετική προδιάθεση σύμφωνα με την οποία η ανθρώπινη νόηση διαθέτει τη μοναδική ικανότητα δημιουργίας νοητικών εικόνων, συμβόλων και αφηρημένων δομών που γεφυρώνουν τις φυσικές επιστήμες με την τέχνη και τις ανθρωπιστικές σπουδές.
Σε ό,τι αφορά το ΠΑΔΑ, ο κ. Φωκάς χαρακτήρισε την ίδρυση του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής το 2018 ως τη φυσική συνέχεια και αναβάθμιση μιας μακράς εκπαιδευτικής, επιστημονικής και τεχνολογικής διαδρομής, η οποία εδράζεται σε στέρεα θεμέλια γνώσης, εμπειρίας, εφαρμοσμένης έρευνας και κοινωνικής προσφοράς.
Αναφερόμενος στο Τμήμα Μηχανικών Βιοϊατρικής, υπογράμμισε τη μοναδική θέση που κατέχει στον ελληνικό ακαδημαϊκό χώρο, επισημαίνοντας ότι υπηρετεί ένα κατεξοχήν διεπιστημονικό πεδίο, όπου η μηχανική, η πληροφορική, η τεχνολογία, η βιολογία και η ιατρική συνυπάρχουν και συνεργάζονται με κοινό στόχο την προαγωγή της υγείας, της ασφάλειας και της ποιότητας ζωής.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Αντιπρύτανης Διεθνών Σχέσεων και Εξωστρέφειας του ΠΑΔΑ, Καθηγητής Θεόδωρος Ξάνθος, τα Μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης, Καθηγήτριες Ευσταθία Παπαγεωργίου και Κλειώ Σγουροπούλου, ο Κοσμήτορας της Πολυτεχνικής Σχολής, Καθηγητής Κωνσταντίνος Στεργίου, η Κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Τροφίμων, Καθηγήτρια Βασιλεία Σινάνογλου, η Αντιπρόεδρος του Τμήματος Μηχανικών Βιοϊατρικής, Καθηγήτρια Αικατερίνη Σκουρολιάκου, ο Πρόεδρος του Τμήματος Μηχανικών Τοπογραφίας και Γεωπληροφορικής του ΠΑΔΑ, Καθηγητής, Ανδρέας Τσάτσαρης, ο Πρόεδρος του Τμήματος Μηχανικών Πληροφορικής και Υπολογιστών, Καθηγητής Ιωάννης Βογιατζής και ο Πρόεδρος του Τμήματος Βιοϊατρικών Επιστημών, Καθηγητής Δημήτριος Χανιώτης.
