Μια πρόχειρη ματιά στα τόσα πολλά που γίνονται στο χώρο της εκπαίδευσης τελευταία, είναι αρκετή για να δείξει την προκλητική απαξίωση και την εντυπωσιακή διοικητική ανεπάρκεια της κυβέρνησης για την δημόσια εκπαίδευση στη χώρα μας:
- Πληθαίνουν κάθε μέρα οι απαράδεκτες συμπεριφορές ορισμένων γονέων ενάντια στους εκπαιδευτικούς, οι εισαγγελείς μπαινοβγαίνουν στα σχολεία, γονείς καταθέτουν μηνύσεις και το Υπουργείο σιωπά και αφήνει εντελώς έκθετους τους εκπαιδευτικούς σε αυθαιρεσίες. Οι εκπαιδευτικοί είναι απολύτως ανυπεράσπιστοι και, βέβαια, σε περίπτωση δικαστικής διαμάχης, επιβαρύνονται με όλα τα έξοδα. Η αντίδραση του Υπουργείου ήταν η δημιουργία μιας ακόμη πλατφόρμας, για την επώνυμη καταγγελία περιστατικών σχολικής βίας και εκφοβισμού. Επιτρέπει σε γονείς, κηδεμόνες και μαθητές να αναφέρουν περιστατικά, με τις καταγγελίες να προωθούνται σε αρμόδιες σχολικές ομάδες για διερεύνηση. Το τι γράφεται σε αυτήν την πλατφόρμα και ποιοι ενοχοποιούνται χωρίς λόγο, είναι ντροπή για μία κοινωνία που υποτίθεται εκθειάζει την αξία της εκπαίδευσης.
- Μαζί με το bullying που ασκούν ορισμένοι γονείς, αυξάνονται και οι απαράδεκτες συμπεριφορές μαθητών εναντίον των εκπαιδευτικών. Καμία πρωτοβουλία αντιμετώπισης αυτών των συμπεριφορών από το Υπουργείο, και όλα απαντώνται με το απλουστευτικό «είναι αποτέλεσμα του εγκλεισμού στη διάρκεια του covid.» Ο εγκλεισμός, όντως, δημιούργησε πολλά προβλήματα, είναι, όμως, λάθος να θεωρείται ως η αποκλειστική αιτία για την απαξιωτική και, συχνά, επιθετική συμπεριφορά ορισμένων νέων προς τους εκπαιδευτικούς. Και σίγουρα τα προβλήματα αυτά δεν αντιμετωπίζονται με «αυστηρές» ποινές και ευχολόγια.
- Καθημερινά σχεδόν η Υπουργός ανακοινώνει ανούσια έργα ώστε να προφτάσει να δαπανήσει τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Τελευταίο project της Υπουργού η δημιουργία μιας ψηφιακής πλατφόρμας με ονομασία ConnectEdParents+, η οποία θα παρέχει πρόσβαση σε εκπαιδευτικό και συμβουλευτικό υλικό, ώστε 50,000 γονείς να μπορούν να διαχειριστούν τα προβλήματα με τα παιδιά τους και να μοιράζονται τις εμπειρίες τους. Από το Δελτίο Τύπου του Υπουργείου διαβάζουμε πως «ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενδυνάμωση των γονέων, ώστε να μπορούν να υποστηρίξουν αποτελεσματικά τα παιδιά τους στο σύγχρονο σχολικό και ψηφιακό περιβάλλον.» Δε χρειάζεται, νομίζω, επιχειρηματολογία για να γίνει σαφές πόσο άχρηστο είναι όλο αυτό. Εκτός, από μία μικρή λεπτομέρεια: κόστος 3,5 εκατομμύρια ευρώ για ένα ιδιαίτερα απλό ψηφιακό σύστημα! Και πάντα με απ’ευθείας ανάθεση.
- Το πολλαπλό βιβλίο που πρωτοπαρουσιάστηκε ως η μεγάλη τομή το 2021, πνέει τα λοίσθια, η επιχείρηση για να ευνοηθούν εκδότες και φροντιστήρια κατέρρευσε, για πολλά μαθήματα δεν υπάρχουν κάν προτάσεις για βιβλία, εκδότες κάνουν μηνύσεις σε άλλους εκδότες για το ότι τα βιβλία δεν περιλαμβάνουν όσα είχαν οι προδιαγραφές του Υπουργείου, και το Υπουργείο συνεχώς αναβάλλει την έναρξη μιας ρύθμισης με εξαιρετικά προβληματικό παιδαγωγικό ρόλο. Επιπλέον δεν υπήρξε αντίδραση του Υπουργείου στο δημοσίευμα της Καθημερινής «ότι σημαντικά μαθήματα δεν κατάφεραν να δελεάσουν τις συγγραφικές ομάδες ώστε να γράψουν βιβλία, με αποτέλεσμα να ακυρώνεται η φιλοσοφία του πολλαπλού βιβλίου.» Χαρακτηριστικά, μία μόνο πρόταση κατατέθηκε για 25 μαθήματα, ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι υπάρχουν 42 μαθήματα σε όλες τις τάξεις έως την Α΄ Λυκείου για τα οποία δεν έχει κατατεθεί κάποια πρόταση. Και στο μεταξύ δαπανώνται εκατομμύρια ευρώ για διορθώσεις, εκτυπώσεις κτλ.
5. Πρόσφατα παραιτήθηκαν ο Πρόεδρος και άλλα τέσσερα μέλη του επταμελούς Διοικητικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Οι πληροφορίες λένε πως το Δ.Σ. του ΙΕΠ αρνήθηκε να παραλάβει έργο για την ανάπτυξη 15.000 ψηφιακών εκπαιδευτικών αντικειμένων (!), με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ζήτησε την ευθύνη της παραλαβής, και άρα της αξιολόγησης των παραδοτέων, να την έχει το Υπουργείο Παιδείας. Αυτό δεν συμφώνησε. Δηλαδή παραιτήθηκαν οι διορισμένοι από την κυβέρνηση, γιατί φόβηθηκαν να παραλάβουν ένα έργο το οποίο αρνείται να παραλάβει και το Υπουργείο. Κανένα σχόλιο.
6. Η επιτροπή των 108 ατόμων που συγκροτήθηκε για να μελετήσει το θέμα του Εθνικού Απολυτηρίου εργάζεται εντατικά με πρόεδρο καθηγητή πανεπιστημίου που δεν έχει γράψει ούτε μία γραμμή για το ποιες είναι οι απόψεις του για το Γυμνάσιο και Λύκειο. Τις προάλλες ο ίδιος ανακοίνωσε μία πρωτοποριακή πρόταση: τον ψηφιακό φάκελο για κάθε μαθητή. «Κεντρικό στοιχείο της πρότασης αποτελεί η δημιουργία ενός ψηφιακού μαθησιακού αρχείου για κάθε μαθητή, το οποίο θα αποτυπώνει την εξέλιξη, τις δεξιότητες και τις εμπειρίες του σε όλη τη διάρκεια της σχολικής του διαδρομής.» Με άλλα λόγια ο φάκελος αυτός θα περιέχει τα σχόλια των εκπαιδευτικών για κάθε μαθητή από το νηπιαγωγείο μέχρι τη Γ’ Λυκείου και το περιεχόμενο θα συνυπολογίζεται για την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο. Άλλη μία παιδαγωγικά αδιέξοδη και κοινωνικά επικίνδυνη πρόταση για τους περίπου ένα εκατομμύριο μαθητές. Άλλη μια προσθήκη στη καθημερινή γραφειοκρατική ενασχόληση των εκπαιδευτικών και άλλος ένας τρόπος για να συλλέγουν οι εταιρείες δεδομένα. Δεν νομίζω ότι θα γίνει δυνατή η εφαρμογή του. Θα γίνει, όμως, το «άλλο» : μία ακόμη εργολαβία πολλών εκατομμυρίων.
7. Το πρόγραμμα με τον γελοίο τίτλο «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας» στόχευε στην ενίσχυση της έρευνας στην Ελλάδα. Εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης το 2022, η καταληκτική ημερομηνία υποβολής προτάσεων, κατόπιν μάλιστα παράτασης, ήταν η 25η Ιουνίου 2024, οι προτάσεις αξιολογήθηκαν τον Ιούλιο του 2025, οπότε και δημοσιοποιηθήκαν τα προσωρινά αποτελέσματα αξιολόγησης των προτάσεων. Η δημοσιοποιήση έδειξε ότι οι προτάσεις αξιολογήθηκαν με σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης και στην επιτροπή αξιολόγησης δεν υπήρχε κανένας ειδικός στις ανθρωπιστικές επιστήμες και ένας μόνον στις κοινωνικές. Έγιναν πολλές παρεμβάσεις ώστε να ξεκαθαρίσει το Υπουργείο μία σειρά από προβλήματα, δεν υπήρξε καμία απολύτως αντίδραση εκ μέρους του Υπουργείου και στις 30 Μαρτίου 2026, 90 πανεπιστημιακοί καθηγητές και ερευνητές από σχεδόν όλα τα πανεπιστήμια της χώρας απέστειλαν εξώδικη δήλωση προς την Υπουργό καλώντας τη διοίκηση να προβεί άμεσα α) στη σύσταση της επιτροπής ενστάσεων, β) στην ολοκλήρωση της εξέτασης των ενστάσεων, γ) στην έκδοση των οριστικών εγκριτικών αποφάσεων χορήγησης ενίσχυσης, και δ) στην εκταμίευση της χρηματοδότησης προς τους δικαιούχους, ώστε να καταστεί δυνατή η υλοποίηση των έργων. Στό εξώδικο, όμως, υπάρχει και το εξής «παράδοξο»: Στα τέλη του 2024, όταν αποδεδειγμένα το έργο δεν είχε καν εκκινήσει, καταγράφονταν πληρωμές ύψους 40 εκατ. ευρώ, περίπου το ήμισυ του συνολικού του προϋπολογισμού, ενώ δεν είχε υπογραφεί καμία σύμβαση! Και παρά το ερώτημα που υποβλήθηκε στον αρμόδιο υφυπουπργό οικονομίας, δεν έχει ληφθεί καμία απάντηση. Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι τα 40 εκατ. ευρώ πληρωμών στο τέλος του 2024 πήγαν στις τσέπες ανύπαρκτων «δικαιούχων» ενός έργου που, ακόμη και σήμερα, δεν έχει εκκινήσει. Σε μία καθυστερημένη απάντηση η Υπουργός γράφει ότι το έργο έχει «απενταχθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ)... [και πως] Η υλοποίηση των έργων του Υπουργείου Παιδείας στο πλαίσιο του ΤΑΑ πραγματοποιείται με αυστηρή τήρηση των ευρωπαϊκών και εθνικών κανόνων, διασφαλίζοντας πλήρη διαφάνεια και λογοδοσία σε κάθε στάδιο.» Με άλλα λόγια το Υπουργείο μας ενημερώνει πως δεν πρόκειται να γίνει τίποτα από όσα ζητάνε όσοι έκαναν μήνυση και, κυρίως, να μην ελπίζουν ότι θα αρχίσει να υλοποιείται το πρόγραμμα. Κατά τα άλλα η κυβέρνηση αυθαυμάζεται ότι έχει κερδίσει το στοίχημα του «brain gain.»
8. Ο Πρωθυπουργός μαζί με την Υπουργό Παιδείας παραβρέθηκαν στα εγκαίνια του ιδιωτικού πανεπιστημίου Λευκωσίας στην Ελλάδα και δήλωσαν με στόμφο ότι κατάφεραν να ιδρύσουν ιδιωτικά πανεπιστήμια «ενάντια στις αγκυλώσεις της αντιπολίτευσης.» Και να υπερθεματίσουν για την ίδρυση του Τμήματος Νομικής σε ιδιωτικό πανεπιστήμιο, επειδή είναι «Τμήμα υψηλής ζήτησης», όταν ο ίδιος π Πρωθυπουργός, λιγότερο από μία εβδομάδα αφ’ ότου ανέλαβε την κυβέρνηση το 2019, κατάργησε το Τμήμα Νομικής στο πανεπιστήμιο Πατρών. Να σημειωθεί ότι στα ιδιωτικά πανεπιστήμια προβλέπεται να λειτουργήσουν τρία νέα Τμήματα Νομικής.
9. Η Πανελλήνια Ένωση Αναγνωρισμένων Κολλεγίων κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά ζητώντας τη διερεύνηση πιθανών παραβάσεων κατά τη διαδικασία αδειοδότησης των ιδιωτικών πανεπιστημίων. Η αναφορά στρέφεται κατά παντός υπευθύνου και ζητά από τον Εισαγγελέα να εξετάσει το ενδεχόμενο παράβασης καθήκοντος, όπως ορίζονται στον Ποινικό Κώδικα. Της μήνυσης προηγήθηκαν διάφορες τροπολογίες του αρχικού νόμου που ευνοούσαν ακόμη περισσότερο την ίδρυση των ιδιωτικών πανεπιστημίων, τα προγράμματα σπουδών «εγκρίθηκαν» από την αρμόδια αρχή, αφού είχαν αρχίσει να διδάσκονται τα αντίστοιχα μαθήματα, και άλλα πολλά ευτράπελα. Στο μεταξύ η ΔΕΗ, η εταιρεία που με χρηματοδότηση της κυβέρνησης αύξησε το κεφάλαιο της ώστε να επενδύσει σε άλλες χώρες, όπως αναφέρει στον ιστότοπο της «θα είναι ο μοναδικός εταίρος μια «νέας οντότητας» λειτουργώντας ως καταλύτης για την παρουσία του πανεπιστημίου Georgetown στην Ελλάδα.» Ανακοίνωση ίδρυσης ιδιωτικού πανεπιστημίου με αυτήν την ορολογία δεν έχει ξαναγίνει, πολλά μπορεί να σημαίνει και, άρα, μας περιμένουν και άλλες εκπλήξεις στο τεράστιο αλλαλούμ που ήδη επικρατεί στη λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων.
10. Η ίδρυση της νέας Ανωτάτης Σχολής Παραστατικών Τεχνών ως ξεχωριστό νέο πανεπιστήμιο, γίνεται με σχεδόν αποκλειστικό στόχο να βολευτούν ορισμένοι ημέτεροι, να δημιουργηθεί πελατεία για τις ιδιωτικές Σχολές, και να καταπατηθεί ένα σύνολο ακαδημαϊκών αρχών. Επιπλέον: Αγνοήθηκαν οι προτάσεις που καταγράφτηκαν σε αναλυτικό υπόμνημα των 24 Τμημάτων που θεραπεύουν γνωστικά πεδία των παραστατικών τεχνών στα δημόσια πανεπιστήμια. Εγκαινιάστηκε η παγκόσμια πρωτοτυπία της ύπαρξης δύο Τμημάτων (χορού) του ιδίου γνωστικού αντικειμένου στην ίδια πόλη (Αθήνα). Δρομολογείται η μετατροπή χωρίς κανένα κριτήριο των δημοσίων και δωρεάν Ανώτερων Σχολών σε Ανώτατες (επειδή υπάρχουν κακεντρεχείς που το συγκρίνουν με όσα έγιναν με τα ΤΕΙ, ας θυμήσουμε πως το 2018, τα ΤΕΙ ήταν ηδη Ανώτατα από το 2002). Από το 2029 καταργούνται οι δημόσιες Ανώτερες Σχολές. Η διαδικασία ισοτίμησης των πτυχίων θα οδηγήσει σε μαζικές εγγραφές στις ιδιωτικές Σχολές. Η, δε, δημιουργία ενός Καλλιτεχνικού Συμβουλίου εντός του νέου Πανεπιστημίου το οποίο, θα έχει άποψη για τα προγράμματα σπουδών και τις εκλογές νέων καθηγητών, θα δημιουργήσει αξεπέραστα προβλήματα με άλλα όργανα που έχουν αντίστοιχες αρμοδιότητες.
Τα παραπάνω είναι ένα μικρό δείγμα, χαρακτηριστικό μιας κατάστασης όπου ευνοείται η ιδιωτική εκπαίδευση, γραφειοκρατικοποιείται ακόμη περισσότερο η δημόσια, μένουν απροστάτευτοι οι εκπαιδευτικοί και οι οποίοι φορτώνονται με ακόμη πιο ανούσιες εργασίες και, βέβαια, δαπανώνται τεράστια ποσά με απ’ευθείας αναθέσεις για έργα χωρίς κανένα θετικό αντίκτυπο στην εκπαίδευση.
-------------------
Ο Κώστας Γαβρόγλου πρώην Υπουργός Παιδείας και μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Συναγερμός ΕΦΕΤ: Ανάκληση σε πασίγνωστη φέτας λόγω Λιστέριας
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
