Σημαντικός θεσμός - έτσι προβάλλεται τουλάχιστον - για την εύρυθμη λειτουργία του σχολείου είναι τα σχολικά συμβούλια με εκπροσώπηση - επιπροσθέτως των καθηγητριών - και από τον Δήμο και από τον σύλλογο γονέων και κηδεμονευουσών.
Στα σχολικά συμβούλια εκτός από την επταμελή εκπροσώπηση από τις "μεγάλες", τις ενήλικες δηλαδή, έχει δικαίωμα να παρίσταται εκπρόσωπος, έφηβη ή έφηβος, των μαθητριών. Είναι η μόνη όμως που δεν έχει δικαίωμα ψήφου. Μπορεί να εκφράσει την άποψή της για προβλήματα του σχολείου που αφορούν προφανώς πρώτα πρώτα τις μαθήτριες, μπορεί να προτείνει δράσεις που θα συμμετέχουν οι μαθήτριες κλπ κλπ, αλλά δεν μπορεί να ψηφίσει για αυτά!
Και αυτό, παρότι δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι το πιο σημαντικό κομμάτι της κοινότητας στο σχολείο είναι οι ίδιες οι μαθήτριες. Το εκπαιδευτικό προσωπικό έχει και αυτό σημαντικό, βοηθητικό ωστόσο ρόλο: συντονίζει την εκπαιδευτική διαδικασία, είτε ενεργοποιώντας τις μαθήτριες να ανακαλύψουν από μόνες τους τη γνώση είτε με το κλασικό μοντέλο της κατά μέτωπον διδασκαλίας να τις βομβαρδίζει με πληροφορίες.
Το σχετικά πρόσφατο ΦΕΚ Ν. 4823/2021, το οποίο αναφέρεται και στο θεσμό του σχολικού συμβουλίου, φέρει στον τίτλο του εμφατικά τις λέξεις "ενδυνάμωση" και "αναβάθμιση". Παρόλα αυτά δίνεται σε πρώτη ανάγνωση το μήνυμα πως οι μαθήτριες, ακόμη και του Λυκείου, δεν έχουν - υποτίθεται - την ωριμότητα να λάβουν μία ορθή απόφαση. Και σε δεύτερη, αν θέλουμε να λέμε τα σύκα σύκα : "Και εσύ μαθήτρια, σκάσε και άκου!". Θέλουμε, ως φαίνεται, υπηκόους, κορίτσια και αγόρια, αν και διατεινόμαστε, προεξάρχοντος του εκάστοτε υπουργείου με τις ευλογίες προφανώς του εκάστοτε βασιλεύοντος πρωθυπουργού, ότι ένας βασικός στόχος της εκπαίδευσης είναι η ενδυνάμωση της μαθητικής φωνής και η ενθάρρυνση συμμετοχής σε δημοκρατικές διαδικασίες.
Ενδεικτικά ερωτήματα που αναδύονται αυθορμήτως:
Η συσσωρευμένη εμπειρία μας, ημών των ενηλίκων, γυναικών και αντρών, είναι αλάθητη; Φοβόμαστε το διαφορετικό; Τόσο μας φοβίζει μία ψήφος; Μήπως θεωρούμε τις εκπροσώπους μαθήτριες αναρχικές ή κομματικά κατευθυνόμενες; Στην δεκαπενταετή - και βάλε - θητεία μου στο σχολείο έχω γνωρίσει πολλές μαθήτριες με μεγαλύτερη ωριμότητα από ότι αρκετές/οί εκπαιδευτικοί, γυναίκες και άντρες. Πολύ συχνά οι συνελεύσεις των μαθητριών αποδεικνύονται πιο δημοκρατικές και πιο εποικοδομητικές από τις αντίστοιχες των εκπαιδευτικών.
Η παραχώρηση δικαιώματος ψήφου στην μαθητική εκπρόσωπο δεν ανατρέπει τις ισορροπίες, αλλά δείχνει ότι το σχολείο σέβεται τις μαθήτριές του και τις βοηθάει να γίνουν ενεργές/οί πολίτες εμφορούμενες από δημοκρατικές αξίες και αρχές.
Επομένως, είναι ανάγκη, σε πρώτη φάση, να αποκτήσει δικαίωμα ψήφου η μαθήτρια εκπρόσωπος. Τόσο απλά. Σε δεύτερη φάση να επανεξεταστεί ο αριθμός των εκπροσώπων ( με δικαίωμα ψήφου), κοριτσιών και αγοριών, της μαθητικής κοινότητας. Τόσο δημοκρατικά.
*Βαγγέλης Δήμας
1ο ΓΕΛ Νέας Φιλαδέλφειας
* Στο άρθρο χρησιμοποιείται το θηλυκό γένος με γενικευτική χρήση στις μεικτού τύπου ομάδες, δηλαδή συμπεριλαμβάνοντας και το αρσενικό.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις