Στις αίθουσες του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, εκεί όπου η ακαδημαϊκή έρευνα συναντά την επιχειρηματικότητα, μια γυναίκα-σύμβολο της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας δίνει το σύνθημα για την επόμενη ημέρα της ιατρικής.
Η Ελίζα Κονοφάγου, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Columbia και μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Ιατρικής των ΗΠΑ, δεν μεταφέρει μόνο γνώσεις στους νεαρούς ερευνητές του προγράμματος «Lab to Market», αλλά το προσωπικό της «πιστεύω»: την αστείρευτη επιμονή.
Η κ. Κονοφάγου, που μεγάλωσε στην Αθήνα και φοίτησε στη Βαρβάκειο, ηγείται μιας ερευνητικής επανάστασης όπου τα ηχητικά κύματα παύουν να είναι απλώς διαγνωστικά εργαλεία και μετατρέπονται σε «χειρουργικά» όπλα κατά του καρκίνου και των νευροεκφυλιστικών παθήσεων.
Η επιστήμη ως άσκηση επιμονής και τύχης
Η κα Κονοφάγου, δεν ωραιοποιεί τα πράγματα. Μιλώντας για τις δυσκολίες της έρευνας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, από την αναζήτηση κονδυλίων έως τη στελέχωση ομάδων, σημειώνει ότι «πολλά πράγματα στην επιστήμη αλλιώς τα φαντάζεσαι και αλλιώς γίνονται. Οπότε χρειάζεται ένας συνδυασμός τύχης, επιμονής και γνώσης».
Η ίδια παραδέχεται πως το απρόβλεπτο είναι αυτό που την κρατά σε εγρήγορση: «Πολλές φορές δεν σου βγαίνει αυτό που θες, δεν είναι αυτό που φανταζόσουν, αλλά μερικές φορές οι ανακαλύψεις είναι καλύτερες από ό,τι φανταζόσουν. Αυτό με βοηθάει να προχωράω».
Το «κλειδί» για τον εγκέφαλο και η μάχη με το Αλτσχάιμερ
Το έργο της Ελίζας Κονοφάγου έχει χαρακτηριστεί επαναστατικό, καθώς κατάφερε να «ανοίξει» με υπέρηχο τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Αυτή η φυσική ασπίδα του εγκεφάλου, ενώ προστατεύει από ιούς, εμποδίζει τα φάρμακα να φτάσουν στον στόχο τους.
Η μέθοδός της, που εφαρμόστηκε ήδη σε παιδιά με δύσκολους όγκους στον εγκέφαλο, αποκάλυψε κάτι συγκλονιστικό: ο υπέρηχος ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα, καθαρίζοντας τον εγκέφαλο από τις τοξικές πρωτεΐνες που προκαλούν το Αλτσχάιμερ.
Σχετικά με τη φιλοσοφία της καινοτομίας, τονίζει στους φοιτητές της: «Στους επιστήμονες η απόρριψη είναι μεγαλύτερος κανόνας από την αποδοχή.
Δηλαδή καθαυτή η έρευνα σημαίνει ότι δεν πιστεύει κανένας τίποτα και πρέπει να αποδείξεις από την αρχή γιατί έχεις κάνει το πείραμα, πόσες φορές, τι έχεις βρει και πότε. Αλλά ταυτόχρονα όταν έχεις κάτι πραγματικά καινοτόμο, πρέπει να πιστέψεις στον εαυτό σου», προσθέτοντας πως η ποιότητα της δουλειάς είναι το απόλυτο όπλο: «Ουσιαστικά έτσι μόνο μπορείς να κάνεις καινοτομία. Αυτό είναι που δεν μπορούν να σου πάρουν ποτέ».
Καρκίνος του μαστού: Πρόβλεψη επιτυχίας με ακρίβεια 96%
Στο μέτωπο του καρκίνου του μαστού, η τεχνολογία των εστιασμένων υπερήχων κάνει θαύματα. Η μέθοδος της κ. Κονοφάγου μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια 96%, μόλις από την πρώτη εβδομάδα, αν η χημειοθεραπεία θα είναι αποτελεσματική μετά από τρεις μήνες.
Το μεγάλο στοίχημα για την ίδια είναι η προσβασιμότητα, καθώς όπως σημειώνει, «αντί να πηγαίνουμε τον ασθενή στο μηχάνημα, θέλουμε να φέρουμε το μηχάνημα στον ασθενή», αναφέρει χαρακτηριστικά, εξηγώντας την ανάπτυξη φορητών συσκευών υπερήχων.
Όσο για το προσωπικό της όραμα; «Αυτό είναι το δικό μου όνειρο, να μπορέσουμε να έχουμε θεραπεία υπερήχων σε επίπεδο κλινικό. Νομίζω ότι θα πραγματοποιηθεί, αλλά δεν ξέρω πόσο καιρό θα πάρει».
«Lab to Market»: Επενδύοντας στα ελληνικά μυαλά
Μέσα από τη συμμετοχή της στο «Lab to Market», η κ. Κονοφάγου μεταφέρει το «know-how» της ίδρυσης μιας επιτυχημένης εταιρείας τεχνολογίας: «Έχω δει από μέσα πώς είναι να φτιάχνεις μια εταιρεία, να μιλάς σε επενδυτές, να μπορείς ως μηχανικός να εξηγείς τα πράγματα πιο απλά για να μπορέσει ο άλλος να καταλάβει την ιδέα που έχεις στο κεφάλι σου και τελικά να μπορέσεις να εκφράσεις μια ιδέα στην οποία μετά κάποιος θα θέλει να επενδύσει».
«Ένα τέτοιο πνεύμα συνεργασίας θέλω να περάσω και προς το ΕΜΠ», υπογραμμίζοντας πως «θέλω να βοηθήσω την Ελλάδα, τα ελληνικά μυαλά, γιατί όταν μένεις στο εξωτερικό τόσα χρόνια θες να κάνεις κάποια πράγματα και για την πατρίδα».
