Σαφές και κατηγορηματικό μήνυμα προς ολόκληρη την εκπαιδευτική κοινότητα απευθύνει το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), υπενθυμίζοντας την πλήρη απαγόρευση της συμμετοχής ζώων σε εκπαιδευτικές παραστάσεις, επιδείξεις και θεάματα εντός των σχολείων. Η παρέμβαση του ΙΕΠ εκδόθηκε με αφορμή πληθώρα ερωτημάτων και σοβαρών προβληματισμών που διατυπώθηκαν το τελευταίο διάστημα σχετικά με δράσεις παρουσίασης ζωντανών οργανισμών σε μαθητές, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο γύρω από το τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται στο σχολικό περιβάλλον.
Όπως υπογραμμίζει το Ινστιτούτο, η καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης και η φιλοζωική εκπαίδευση αποτελούν αναμφισβήτητα κεντρικούς στόχους της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ωστόσο οφείλουν να υπηρετούνται με τρόπο που σέβεται την ευζωία των ζώων. Επικαλούμενο τη σχετική νομοθεσία, το ΙΕΠ υπενθυμίζει ότι το άρθρο 23 (παρ. 2) του Ν. 4830/2021 απαγορεύει ρητά τη συμμετοχή ζώων με οποιονδήποτε τρόπο και για οποιονδήποτε σκοπό σε κάθε είδους εκδηλώσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν εκπαιδευτικό περίβλημα.
Παράλληλα, με βάση το άρθρο 31 του ίδιου νόμου, η προώθηση της φιλοζωίας στα σχολεία αποσκοπεί αποκλειστικά στη διαμόρφωση μιας υπεύθυνης και συνειδητής σχέσης ανθρώπου και ζώου, αποκλείοντας κάθε μορφή εργαλειοποίησης ή μετατροπής των ζώων σε μέσα θεάματος. Η μετατροπή των ζωντανών πλασμάτων σε εκθέματα ακυρώνει την ουσία της φιλοζωίας, καλλιεργώντας στα παιδιά τη λανθασμένη εντύπωση ότι τα ζώα υπάρχουν για να ψυχαγωγούν ή να υπηρετούν τις ανθρώπινες επιθυμίες.
Ιδιαίτερα αυστηρό εμφανίζεται το ΙΕΠ στο ζήτημα της μεταφοράς ειδών της άγριας πανίδας στις σχολικές αίθουσες και αυλές. Η έκθεσή τους σε κλειστούς χώρους με έντονο θόρυβο, πολυκοσμία και απρόβλεπτα ερεθίσματα προκαλεί έντονο άγχος, ταλαιπωρία και ψυχική καταπόνηση στα άγρια ζώα, παραβιάζοντας θεμελιώδεις κανόνες προστασίας. Η διατήρηση απόστασης και η αποφυγή εξοικείωσης αποτελούν βασικές αρχές για τη διατήρηση της άγριας ζωής, οι οποίες καταστρατηγούνται όταν τα ζώα μεταφέρονται στο σχολικό περιβάλλον.
Αντί της φυσικής παρουσίας ζώων, το ΙΕΠ προκρίνει ένα σύγχρονο και παιδαγωγικά άρτιο πλαίσιο φιλοζωικής εκπαίδευσης που στηρίζεται στην αξιοποίηση ψηφιακού και οπτικοακουστικού υλικού, σε βιωματικές προσομοιώσεις, καθώς και σε οργανωμένες συνεργασίες με πιστοποιημένους φορείς. Οι δράσεις αυτές ευθυγραμμίζονται με τα νέα Προγράμματα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, προσφέροντας ουσιαστικά ερεθίσματα στους μαθητές χωρίς να επιβαρύνονται ζωντανοί οργανισμοί.
Ταυτόχρονα, επισημαίνεται ότι η αρμοδιότητα για την έγκριση και τον παιδαγωγικό έλεγχο των εκπαιδευτικών προγραμμάτων με τη συμμετοχή τρίτων ανήκει πλέον αποκλειστικά στη σχολική μονάδα, όπως ορίζει το άρθρο 73 του Ν. 5128/2024. Η ευθύνη αυτή κατανέμεται στον Διευθυντή/Διευθύντρια και στον Σύλλογο Διδασκόντων, οι οποίοι οφείλουν να κοινοποιούν τις αποφάσεις τους στον Επόπτη Ποιότητας και να φιλτράρουν αυστηρά κάθε εξωτερική δράση.
Συμπερασματικά, το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής καλεί τις διευθύνσεις των σχολείων να επιδείξουν απαρέγκλιτη προσήλωση στη νομιμότητα και στην παιδαγωγική δεοντολογία. Η καλλιέργεια του σεβασμού απέναντι στη φύση και στα ζώα δεν επιγχρίεται με θεαματικές επιδείξεις εντός των σχολείων, αλλά οικοδομείται μέσα από την επιστημονική γνώση, την ενσυναίσθηση και την προστασία των δικαιωμάτων κάθε ζωντανού οργανισμού.
