Για το χρονοδιάγραμμα του εθνικού διαλόγου και το Εθνικό Απολυτήριο, μίλησε μεταξύ άλλων ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στο Υπουργικό Συμβούλιο που συνεδρίσε στις 11:00 το πρωί.
Στις 11:00 ξεκίνησε η συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με τον Πρωθυπουργό να αναφέρεται στην Παιδεία. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «στην παιδεία, έχουμε κάνει μία πολύ σημαντική δουλειά προετοιμασίας με τον εθνικό διάλογο ως προς το Εθνικό Απολυτήριο, τον οποίο πολύ σύντομα θα έχουμε την ευκαιρία να παρουσιάσουμε. Συνεχίζουμε τον προγραμματισμό μας για νέες ανακαινίσεις σχολείων. Παραδίδουμε φοιτητικές εστίες στο Πάντειο και στην Τρίπολη.»
Οι αρμόδιοι υπουργοί θα καταθέσουν τις εισηγήσεις τους, έπειτα από τις εισαγωγικές τοποθετήσεις του αντιπροέδρου της κυβέρνησης και υπουργού Επικρατείας Κωστή Χατζηδάκη και του υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου.
Στη συνεδρίαση θα γίνει επίσης παρουσίαση από τον αναπληρωτή υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Γιώργο Κώτσηρα με θέμα «Αστικές συγκοινωνίες: Απτή πρόοδος και μέλλον». Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως θα παρουσιάσει το νομοσχέδιο για τους κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας και την προστασία των εργαζομένων στις πλατφόρμες, με το οποίο ενσωματώνεται στο εθνικό δίκαιο η Οδηγία 2024/2831.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης θα παρουσιάσει το νομοσχέδιο για τη μετατροπή της Δικαστικής Αστυνομίας σε Σώμα Ασφαλείας. Ο αναπληρωτής υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Γιάννης Βρούτσης θα παρουσιάσει το νομοσχέδιο για την εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με τον αναθεωρημένο Κώδικα Αντιντόπινγκ του Παγκόσμιου Οργανισμού Αντιντόπινγκ. Τέλος, ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος και ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος θα παρουσιάσουν ερανιστικά νομοσχέδια των υπουργείων τους.
Εθνικό Απολυτήριο: Τα τρία σενάρια για την εισαγωγή στα ΑΕΙ
Στο τραπέζι βρίσκονται πλέον τα πιο δύσκολα ζητήματα της μεταρρύθμισης: πώς θα συνδεθεί το Εθνικό Απολυτήριο με την εισαγωγή στα ΑΕΙ, αν και με ποια μορφή θα διατηρηθούν οι Πανελλαδικές Εξετάσεις, πόσο θα μετρούν οι σχολικοί βαθμοί και ποιες τάξεις του Λυκείου θα συμμετέχουν στον τελικό βαθμό πρόσβασης.
Η Ενδιάμεση Έκθεση Πορισμάτων του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία, που παρουσιάστηκε τον Σεπτέμβριο από το alfavita.gr, έχει ήδη καταγράψει τρεις διαφορετικές θεσμικές επιλογές για τη σχέση ανάμεσα στο Απολυτήριο και την πρόσβαση στα πανεπιστήμια. Καμία από αυτές δεν έχει ακόμη επιλεγεί οριστικά.
Σενάριο 1: Το σχολείο δίνει το Απολυτήριο, οι Πανελλαδικές παραμένουν χωριστές
Η πρώτη επιλογή προβλέπει ότι ο βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου θα διαμορφώνεται κυρίως μέσα στο σχολείο, μέσω ενδοσχολικών διαδικασιών αξιολόγησης, ενώ η εισαγωγή στα ΑΕΙ θα εξακολουθεί να γίνεται μέσω μιας ξεχωριστής, κεντρικά οργανωμένης εθνικής εξεταστικής διαδικασίας.
Με απλά λόγια, άλλο θα είναι το ερώτημα «ο μαθητής ολοκλήρωσε επιτυχώς το Λύκειο;» και άλλο το «σε ποια θέση κατατάσσεται ανάμεσα στους υποψηφίους για μια πανεπιστημιακή σχολή;».
Αυτό είναι και το μοντέλο που δίνει τον ισχυρότερο ρόλο στο ίδιο το σχολείο, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί το δύσκολο ζήτημα της συγκρισιμότητας των βαθμών μεταξύ διαφορετικών σχολείων. Αν ο σχολικός βαθμός αποκτήσει πραγματικό βάρος, θα πρέπει να υπάρχουν εξωτερικοί μηχανισμοί που να εγγυώνται ότι ένα 18 σε ένα σχολείο σημαίνει περίπου το ίδιο με ένα 18 σε ένα άλλο.
Σενάριο 2: Δύο εξεταστικές πύλες
Το δεύτερο μοντέλο είναι σαφώς πιο εξετασιοκεντρικό. Προβλέπει εθνικές εξετάσεις για την απόκτηση του Εθνικού Απολυτηρίου και στη συνέχεια διαφορετικές εξετάσεις, κυρίως σε μαθήματα προσανατολισμού ή εξειδίκευσης, για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια.
Ο μαθητής, δηλαδή, θα πρέπει να περάσει από δύο διαφορετικές εθνικές διαδικασίες, μία για να πιστοποιηθεί η επιτυχής ολοκλήρωση του Λυκείου και μία δεύτερη για τη συγκριτική κατάταξη στα ΑΕΙ.
Η ίδια η Ενδιάμεση Έκθεση αναγνωρίζει ως βασικό κίνδυνο εδώ τον αυξημένο εξεταστικό φόρτο, καθώς ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να οδηγήσει τελικά σε ακόμη μεγαλύτερη πίεση για τους μαθητές. Στο πλαίσιο αυτής της επιλογής έχει εξεταστεί και μια παραλλαγή, με ενιαία εξέταση γενικών γνώσεων, ενδεχομένως πολλαπλής επιλογής, για το Απολυτήριο, η οποία θα μπορούσε να έχει και επικουρικό ρόλο στην πρόσβαση στα ΑΕΙ.
Σενάριο 3: Μία εθνική εξέταση για Απολυτήριο και πανεπιστήμια
Η τρίτη εκδοχή προβλέπει ένα ενιαίο σύστημα εθνικών εξετάσεων διπλής λειτουργίας. Η ίδια εξέταση θα χρησιμοποιείται τόσο για την απόκτηση του Εθνικού Απολυτηρίου όσο και για την κατάταξη των υποψηφίων στα πανεπιστήμια. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα ισχύει το ίδιο όριο επιτυχίας ή ο ίδιος τρόπος υπολογισμού και για τις δύο λειτουργίες.
Για παράδειγμα, ένας μαθητής θα μπορούσε να έχει πετύχει το όριο που απαιτείται για να λάβει το Απολυτήριο, χωρίς η ίδια επίδοση να είναι αρκετή για την εισαγωγή σε μια σχολή υψηλής ζήτησης.
Το πλεονέκτημα είναι ότι αποφεύγονται δύο ξεχωριστές εξεταστικές διαδικασίες. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, είναι αν μπορεί πραγματικά μία εξέταση να υπηρετεί ταυτόχρονα δύο τόσο διαφορετικούς στόχους: την πιστοποίηση γνώσεων και την ανταγωνιστική επιλογή για περιορισμένο αριθμό πανεπιστημιακών θέσεων.
Το ζήτημα των βαθμών Β΄ και Γ΄ Λυκείου
Στη σημερινή συζήτηση ιδιαίτερο βάρος έχει και το ερώτημα αν οι σχολικοί βαθμοί θα συμμετέχουν στην εισαγωγή στα ΑΕΙ.
Η Ενδιάμεση Έκθεση δεν έχει κλείσει το θέμα. Παραμένει ανοιχτό αν στον βαθμό του Εθνικού Απολυτηρίου θα προσμετράται μόνο η Γ΄ Λυκείου ή και η Β΄, ποιο ποσοστό θα προέρχεται από την ενδοσχολική αξιολόγηση και αν ο τελικός βαθμός του Απολυτηρίου θα συμμετέχει στην κατάταξη για τα πανεπιστήμια.
Αυτό είναι ίσως το πιο ευαίσθητο σημείο ολόκληρης της μεταρρύθμισης, διότι η προσμέτρηση των σχολικών επιδόσεων μπορεί να επαναφέρει ουσιαστικά το Λύκειο στο κέντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αλλά ταυτόχρονα γεννά ερωτήματα για βαθμολογικές ανισότητες, πιέσεις για υψηλότερους βαθμούς και διαφορετική αυστηρότητα μεταξύ σχολείων.
