Αγγελίες όπως «ενοικιάζεται γκαρσονιέρα 1ου ορόφου, επιπλωμένη, κατάλληλη για φοιτητές, περιοχή Αμπελόκηποι, τιμή 500 ευρώ», μαρτυρούν την ανυπαρξία σοβαρής πολιτικής για τον φοιτητικό και νεανικό πληθυσμό της Ελλάδας.
Σπίτια που το ενοίκιό τους ισοδυναμεί με έναν μισθό, φοιτητές που αλλάζουν σπίτι κάθε καλοκαίρι -ακόμα και μέσα στην εξεταστική - και αυξημένα ενοίκια σε περιοχές κοντά σε ΑΕΙ συνθέτουν την εικόνα της πραγματικότητας που κάθε νέος έχει αντιμετωπίσει. Αυτή της εκμετάλλευσης της ανάγκης για στέγη και της αισχροκέρδειας εις βάρος των φοιτητών.
Οι αριθμοί αποτυπώνουν την τραγική εικόνα: Τον Ιανουάριο η ετήσια αύξηση των ενοικίων ήταν περίπου τριπλάσια από τον πληθωρισμό. Τα ενοίκια εκτινάχθηκαν κατά 9,2%. Το 2019 η μέση ζητούμενη τιμή ενοικίασης ήταν 7 ευρώ/τ.μ. και το 2024 έφτασε τα 9,2 ευρώ/τ.μ. Και βέβαια αν συνυπολογίσουμε στο συνολικό κόστος στέγης και τους μηνιαίους λογαριασμούς, τότε αυτό εκτοξεύεται με αποτέλεσμα το ποσοστό των Ελλήνων που σήμερα δαπανά ποσοστό μεγαλύτερο του 40% του διαθέσιμου εισοδήματος του για τα κόστη κατοικίας να ανέρχεται στο 28.7%, γεγονός που καθιστά την Ελλάδα πρωταθλήτρια Ευρώπης.
Εκτός των άλλων, η κατάσταση αυτή αλλοιώνει ακόμα και τον χαρακτήρα της εκπαίδευσης καθώς επηρεάζει το κριτήριο επιλογής σπουδών. Ένα τραγικό φαινόμενο που μαρτυρά την εγκατάλειψη των φοιτητών από το κράτος είναι το γεγονός ότι πολλοί νέοι σήμερα επιλέγουν αντικείμενο σπουδών, όχι με βάση τις κλίσεις, τα ενδιαφέροντα και τις επαγγελματικές προοπτικές τους, αλλά με βάση τον τόπο σπουδών, γιατί, πολύ απλά, οι γονείς δεν μπορούν να συντηρήσουν δεύτερο σπίτι. Άρα οδηγούμαστε σε δύο επιλογές. Είτε οι φοιτητές θα σπουδάζουν και παράλληλα θα εργάζονται ώστε να καλύψουν μέρος του ενοικίου προς αποσυμφόρηση της τσέπης των γονιών τους, είτε θα επιλέξουν σχολή φοίτησης δευτερευόντως ενδιαφέροντος για αυτούς, ώστε να παραμείνουν στο πατρικό τους κατά τη διάρκεια των σπουδών τους.
Η προβληματική κατάσταση συνεχίζεται και μετά τη φοιτητική ζωή, με αποτέλεσμα οι Έλληνες να εγκαταλείπουν το πατρικό τους κατά μέσο όρο μετά τα 30, δηλαδή αργότερα από τον μέσο Ευρωπαίο (στα 26,5). Το γεγονός αυτό κατατάσσει την Ελλάδα τρίτη στην Ευρώπη μετά την Κροατία και την Σλοβακία, ενώ μάλιστα, το ποσοστό των νέων 25 έως 34 ετών που ζουν μόνοι τους έμεινε περίπου μισό, μέσα στα τελευταία 15 χρόνια.
Η κυβέρνηση, εδώ και 6 χρόνια δεν έχει προσφέρει τίποτα στους φοιτητές πέρα από κουπόνια, εξαγγελίες με διαγράμματα για πολιτικές ανακούφισης και πομπώδεις αναρτήσεις που τους προτρέπουν να κυνηγήσουν τα όνειρά τους. Τους νέους, που σήμερα παζαρεύουν την αξιοπρέπειά τους αναζητώντας σπίτι. Τους νέους που καλούνται να χτίσουν το μέλλον τους σε λίγα τετραγωνικά που τους δόθηκαν σε «τιμή ευκαιρίας». Τους νέους που δεν μπορούν να φύγουν από το πατρικό τους – πόσο μάλλον να δημιουργήσουν τη δική τους οικογένεια.
Είναι οι ίδιοι που θεωρούν τους νέους «απολιτίκ». Είναι οι ίδιοι που θα προσπαθήσουν να τους προσελκύσουν με ανάλαφρα βίντεο στο τικ τοκ και προσαρμοσμένο λεξιλόγιο που εκπέμπει οικειότητα. Είναι οι ίδιοι που νομίζουν ότι θα τους ξεγελάσουν, υποτιμώντας τη νοημοσύνη τους.
Όμως οι νέοι δεν είναι αφελείς. Είναι συνειδητοποιημένοι και πιο πολιτικοποιημένοι από όσο κάποιοι νομίζουν. Δεν εκφράζονται με τους παλιούς, βολικούς τρόπους. Δεν ψάχνουν σωτήρες, δεν είναι ευκολόπιστοι σε επικοινωνιακά πυροτεχνήματα. Ζητούν πράξεις, ζητούν ουσιαστικές λύσεις, ζητούν το αυτονόητο: Να μπορούν σπουδάσουν εκεί που πραγματικά θέλουν, να μπορούν να φύγουν από το πατρικό τους και να σταθούν στα πόδια τους. Και επί σειρά ετών, η Πολιτεία είτε αδυνατεί να το κατανοήσει, είτε αδυνατεί να το εγγυηθεί.
Κωνσταντίνος-Ειρηναίος Σταμούλης,
Απόφοιτος του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γροιλανδία: Τι τρώνε στον πιο παγωμένο τόπο της Γης
Ελαιόλαδο και λεμόνι πριν τον ύπνο: Ένα μυστικό που βοηθά σώμα και καρδιά
