Το ερώτημα για το πότε θα στηθούν οι επόμενες εθνικές κάλπες βρίσκεται όλο και πιο έντονα στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης. Παρότι επίσημες ανακοινώσεις δεν υπάρχουν, δύο ημερομηνίες φαίνεται να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον: η 11η Απριλίου και η 16η Μαΐου 2027. Πίσω από τα συγκεκριμένα σενάρια βρίσκονται μια σειρά από πολιτικές και θεσμικές παράμετροι, αλλά και γεγονότα που επηρεάζουν άμεσα τον κυβερνητικό σχεδιασμό.
Καθοριστικό ρόλο παίζει η ανάληψη της προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Ελλάδα την 1η Ιουλίου 2027. Η χώρα θα διαδεχθεί τη Λιθουανία για ένα εξάμηνο, αναλαμβάνοντας σημαντικές ευθύνες σε ζητήματα οικονομίας, ενέργειας, άμυνας και γεωπολιτικής. Παράλληλα, ενδέχεται να κληθεί να διαχειριστεί το τελικό στάδιο των διαπραγματεύσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ε.Ε. για την περίοδο 2028-2034.
Η συγκεκριμένη συγκυρία αναμένεται να αποτελέσει και μέρος της προεκλογικής επιχειρηματολογίας της Νέας Δημοκρατίας, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να θέτει στο επίκεντρο το ερώτημα ποια κυβέρνηση θα αναλάβει τη διαχείριση αυτών των κρίσιμων ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων.
Γιατί η 16η Μαΐου θεωρείται το επικρατέστερο σενάριο
Η συνταγματική θητεία της σημερινής κυβέρνησης ολοκληρώνεται στο τέλος Ιουνίου, με τη δυνατότητα οι εκλογές να πραγματοποιηθούν ακόμη και στις αρχές Ιουλίου. Ωστόσο, η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να έχει σχηματιστεί, ορκιστεί και λάβει ψήφο εμπιστοσύνης αρκετά νωρίτερα, ώστε να προετοιμαστεί για την ανάληψη της ευρωπαϊκής προεδρίας.
Ήδη, άλλωστε, έχει ξεκινήσει η σχετική προεργασία. Στο υπουργείο Εξωτερικών έχει συσταθεί αυτοτελές Γραφείο Ελληνικής Προεδρίας σε επίπεδο Διεύθυνσης, ενώ τον πολιτικό συντονισμό έχουν αναλάβει κυρίως ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, η 20ή Ιουνίου εμφανίζεται ως το απώτατο χρονικό όριο για την πρώτη εκλογική αναμέτρηση, καθώς μέχρι τότε θα έχουν ολοκληρωθεί και τα βασικά μαθήματα των πανελλαδικών εξετάσεων.
Ωστόσο, μια τόσο καθυστερημένη προσφυγή στις κάλπες θα έκρυβε σημαντικό πολιτικό ρίσκο. Το ενδεχόμενο να μην προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση και να χρειαστούν δεύτερες εκλογές παραμένει υπαρκτό. Σε αυτή την περίπτωση, η Ελλάδα θα μπορούσε να αναλάβει την προεδρία της Ε.Ε. με υπηρεσιακή κυβέρνηση και να οδηγηθεί σε νέα εκλογική αναμέτρηση μέσα στην τουριστική περίοδο.
Γι' αυτό και η 20ή Ιουνίου θεωρείται πιθανό να παραμείνει διαθέσιμη για το ενδεχόμενο δεύτερης κάλπης. Ως αποτέλεσμα, η 16η Μαΐου συγκεντρώνει σημαντικές πιθανότητες για τη διεξαγωγή των πρώτων εκλογών.
Το χρονικό περιθώριο δεν είναι τυχαίο: από τις 16 Μαΐου έως τις 20 Ιουνίου μεσολαβούν πέντε εβδομάδες, διάστημα που θεωρείται απαραίτητο για να ολοκληρωθούν οι διερευνητικές εντολές, να σχηματιστεί υπηρεσιακή κυβέρνηση και να προκηρυχθούν νέες εκλογές, εφόσον χρειαστεί.
Υπάρχει, παράλληλα, και ο παράγοντας του Πάσχα. Οι Κυριακές που προηγούνται της 16ης Μαΐου είναι η Κυριακή των Βαΐων, στις 25 Απριλίου, η Κυριακή του Πάσχα, στις 2 Μαΐου, και η Κυριακή του Θωμά, στις 9 Μαΐου. Έτσι, η προεκλογική περίοδος και η εκλογική διαδικασία δεν θα συμπέσουν με τις ημέρες των εορτών.
Το Flyover και ο πολιτικός σχεδιασμός για τη Θεσσαλονίκη
Στο τραπέζι βρίσκονται και πολιτικοί λόγοι που ενισχύουν το σενάριο της 16ης Μαΐου. Ένας από αυτούς είναι η προγραμματισμένη ολοκλήρωση και παράδοση του Flyover στη Θεσσαλονίκη μέσα στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου.
Το έργο αφορά μια νέα υπερυψωμένη λεωφόρο μήκους 13 χιλιομέτρων, η οποία περιλαμβάνει εννέα ανισόπεδους κόμβους, οκτώ νέες γέφυρες και τρεις σήραγγες.
Εφόσον οι εργασίες ολοκληρωθούν σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα και πριν από τις εκλογές, η κυβέρνηση θα έχει τη δυνατότητα να παρουσιάσει ένα σημαντικό έργο υποδομής στους πολίτες της Θεσσαλονίκης, μιας πόλης όπου υπάρχει διαχρονικά η αίσθηση ότι έχει μείνει πίσω σε αντίστοιχες παρεμβάσεις.
Το σενάριο της 11ης Απριλίου και η αύξηση του κατώτατου μισθού
Η 16η Μαΐου δεν είναι, ωστόσο, η μοναδική ημερομηνία που εξετάζεται. Στο κυβερνητικό επιτελείο βρίσκεται και το σενάριο της 11ης Απριλίου, με τη 16η Μαΐου να παραμένει ως πιθανή ημερομηνία για τη διεξαγωγή δεύτερων εκλογών, εφόσον αυτές κριθούν αναγκαίες.
Το βασικό πλεονέκτημα της συγκεκριμένης ημερομηνίας συνδέεται με την αύξηση του κατώτατου μισθού. Λίγες ημέρες πριν από τις κάλπες αναμένεται να έχει τεθεί σε ισχύ η νέα αύξηση, με τον κατώτατο μισθό να εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 970-980 ευρώ.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που αφορά μεγάλο αριθμό εργαζομένων και δικαιούχων παροχών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, από την αύξηση του κατώτατου μισθού και ημερομισθίου επηρεάζονται άμεσα περίπου 1,5 εκατομμύριο πολίτες. Σε αυτούς περιλαμβάνονται εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα, δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά και όσοι λαμβάνουν επιδόματα και παροχές που συνδέονται με το ύψος του κατώτατου μισθού, όπως το επίδομα ανεργίας, μητρότητας και γονικής άδειας, καθώς και οι εργαζόμενοι που δικαιούνται προσαυξήσεις λόγω τριετιών.
Η τρίτη επιλογή για τις εκλογές
Πέρα από τις δύο ημερομηνίες που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, υπάρχει και ένα τρίτο, λιγότερο πιθανό σενάριο: η 18η Απριλίου 2027.
Σε αυτή την περίπτωση, εφόσον απαιτηθεί δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, αυτή θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί στις 23 Μαΐου.
Τα δεδομένα, πάντως, δείχνουν ότι ο εκλογικός σχεδιασμός συνδέεται άμεσα με την ανάγκη να υπάρχει επαρκής χρόνος για τον σχηματισμό κυβέρνησης πριν από την ανάληψη της ευρωπαϊκής προεδρίας, αλλά και με τις πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις της άνοιξης του 2027.
