Φίλες και Φίλοι,
Στη σημερινή συζήτηση στη Βουλή για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τοποθετήθηκα με καθαρό τρόπο για ζητήματα που δεν περιορίζονται σε τεχνικές ρυθμίσεις, αλλά αγγίζουν τον πυρήνα του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ανάπτυξη και την προστασία του τόπου μας.
Αν θέλει κανείς να καταλάβει τη συνολική κατεύθυνση της κυβέρνησης για το περιβάλλον, αρκεί να δει αυτό το νομοσχέδιο. Είναι μια προσέγγιση χωρίς σχέδιο, χωρίς συνέπεια και, κυρίως, χωρίς σεβασμό στους κανόνες που το ίδιο το κράτος οφείλει να τηρεί. Με διαρκείς παρατάσεις και πρόχειρες εξυπηρετήσεις, με αποφάσεις που αγνοούν τις τοπικές κοινωνίες και υποβαθμίζουν το περιβάλλον.
Στάθηκα ιδιαίτερα στο θέμα των περιοχών Natura. Εκεί δεν μιλάμε για κάτι αφηρημένο ή διαπραγματεύσιμο. Μιλάμε για ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας που απαιτεί σοβαρότητα και πρόληψη. Αντί γι’ αυτό, εισάγεται μια οριζόντια δυνατότητα πολεοδόμησης μέσα σε αυτές τις περιοχές, χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση και με την ουσιαστική αξιολόγηση να μετατίθεται στο μέλλον. Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι ξεκάθαρη πολιτική επιλογή.
Υποστήριξα ότι συμφωνούμε με τις παρεμβάσεις, που θα λύσουν πραγματικά προβλήματα. Αυτές όμως πρέπει να είναι περιορισμένες, με συγκεκριμένες και ονομαστικές εξαιρέσεις μόνο όπου υπάρχει αποδεδειγμένη ανάγκη, και πάντα για λόγους υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος.
Τόνισα την ανάγκη για υποχρεωτική και πλήρη Δέουσα Εκτίμηση των επιπτώσεων πριν από οποιαδήποτε παρέμβαση, καθώς και για ρητή απαγόρευση τακτοποίησης αυθαιρέτων και επέκτασης οικισμών που οδηγούν σε νομιμοποίηση παράνομης δόμησης.
Η βασική αρχή είναι απλή: όχι οριζόντιες ρυθμίσεις, αλλά κανόνες με σαφήνεια που διασφαλίζουν την ουσιαστική προστασία των περιοχών.
Επιπλέον, αναφέρθηκα στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Η πράσινη μετάβαση είναι αναγκαία, και δεν το αμφισβητεί κανείς. Αυτό που αμφισβητούμε είναι ο τρόπος που υλοποιείται. Συμφωνούμε επί της αρχής με τη δημιουργία Περιοχών Επιτάχυνσης, ως εργαλείο που μπορεί να συμβάλει στην βιώσιμη ανάπτυξη. Ωστόσο, αυτό προϋποθέτει συγκεκριμένες και σαφείς παραμέτρους.
Τόνισα ότι δεν μπορεί να προχωρά η θέσπισή τους πριν ολοκληρωθούν τα βασικά εργαλεία σχεδιασμού, όπως το χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ, τα Προεδρικά Διατάγματα για τις περιοχές Natura και ο συνολικός σχεδιασμός χρήσεων γης. Επισήμανα επίσης ότι οι Περιοχές Επιτάχυνσης πρέπει να βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, να λαμβάνουν υπόψη τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής και να διασφαλίζουν ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Στη συνέχεια, αναφέρθηκα στο μείζον ζήτημα των εργαζομένων του ΟΦΥΠΕΚΑ, των ανθρώπων που στηρίζουν στην πράξη την προστασία του περιβάλλοντος. Η παράταση των συμβάσεων τους για δύο έτη είναι αναγκαία, αλλά δεν αρκεί. Δεν γίνεται να μιλάμε για σοβαρή περιβαλλοντική πολιτική όταν αυτοί οι άνθρωποι ζουν σε διαρκή αβεβαιότητα. Χρειάζεται μια μόνιμη, καθαρή λύση.
Κλείνοντας την ομιλία μου έθεσα το βασικό ερώτημα. Τι χώρα θέλουμε; Μια χώρα που κινείται με πρόχειρες ρυθμίσεις και διορθώνει εκ των υστέρων τα λάθη της ή μια χώρα που σχεδιάζει με σοβαρότητα από την αρχή;
Η απάντηση μας είναι ξεκάθαρη. Θέλουμε μια Ελλάδα με κανόνες, με σχέδιο και με σεβασμό στο περιβάλλον ως προϋπόθεση ανάπτυξης. Μια Ελλάδα που επενδύει στη γνώση, που στηρίζει τους ανθρώπους της και που δεν αντιμετωπίζει το δημόσιο συμφέρον ως κάτι διαπραγματεύσιμο.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας:
«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Αν θέλει κανείς να καταλάβει τη συνολική πολιτική της κυβέρνησης της ΝΔ για το περιβάλλον και τον χωροταξικό σχεδιασμό, δεν χρειάζεται να ψάξει πολύ.
Αρκεί να δει αυτό το νομοσχέδιο. Είναι η επιτομή μιας λογικής που λειτουργεί χωρίς σχέδιο, χωρίς συνέπεια, και κυρίως χωρίς σεβασμό στους κανόνες που η ίδια η πολιτεία οφείλει να τηρεί. Η χώρα σήμερα κυβερνάται με διαρκείς παρατάσεις και εξυπηρετήσεις. Με μια λογική που αδιαφορεί για τις τοπικές κοινωνίες και υποβαθμίζει το περιβάλλον.
Ας μιλήσουμε για τις περιοχές Natura 2000.
Το δίκτυο αυτό δεν είναι μια ελληνική ιδιαιτερότητα που μπορούμε να προσαρμόζουμε κατά το δοκούν. Βασίζεται σε δύο πολύ συγκεκριμένες ευρωπαϊκές οδηγίες.
Τι κάνει τώρα η κυβέρνηση;
Εισάγει οριζόντια δυνατότητα πολεοδόμησης μέσα σε Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων, σε ποσοστό 20%. Δημιουργείται δηλαδή, θεσμικά, χώρος για επέκταση οικισμών μέσα σε περιοχές Natura, και η ουσιαστική αξιολόγηση των επιπτώσεων μετατίθεται σε μεταγενέστερα στάδια.
Αυτό όμως δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια. Είναι μια πολιτική επιλογή.
Γιατί η ευρωπαϊκή λογική προστασίας δεν λέει «πάμε και βλέπουμε», αλλά απαιτεί πλήρη και προληπτική εκτίμηση πριν δεσμευτεί η γη και αλλάξει ο χαρακτήρας μιας περιοχής.
Ακόμα και το όριο του 20% είναι εντελώς αυθαίρετο. Δεν τεκμηριώνεται από επιστημονικά δεδομένα, δεν συνδέεται με βασικά πολεοδομικά μεγέθη.
Γιατί όχι 19%, γιατί όχι 21%;
Την ίδια ώρα, η συμβατότητα με τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες που επικαλείστε είναι προσχηματική, καθώς οι μελέτες αυτές εξετάζουν χρήσεις γης υπό καθεστώς εκτός σχεδίου δόμησηςκαι όχι οργανωμένης πολεοδόμησης, άρα δεν μπορούν να τεκμηριώσουν τέτοιες επιλογές.
Τι θα έπρεπε να είχατε κάνει:
Διορθώσεις μόνο όπου πράγματι υπάρχουν ζητήματα ρύθμισης αδικιών. Όχι οριζόντια, αλλά με τεκμηριωμένες εξαιρέσεις, σε συγκεκριμένους οικισμούς με αποδεδειγμένη ανάγκη.
Όπου κριθεί απόλυτα αναγκαίο, η ρύθμιση θα πρέπει να περιοριστεί σε ονομαστικές, τεκμηριωμένες εξαιρέσεις, που σημαίνει συγκεκριμένοι οικισμοί με αποδεδειγμένη ανάγκη, αντί για οριζόντια δυνατότητα.
Αυτό σημαίνει παρεκκλίσεις αποκλειστικά για λόγους υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος, εφόσον πρόκειται για φυσικούς ή ημιφυσικούς τύπους οικοτόπων Κοινοτικού Ενδιαφέροντος, και πάντα σύμφωνα με τους στόχους διατήρησης, όπως αυτοί έχουν καθοριστεί κατά το παρελθόν ή όπως θα καθοριστούν ή θεσμοθετηθούν στο μέλλον για τους πολλούς οικοτόπους για τους οποίους λείπουν σήμερα οι Στόχοι Διατήρησης.
Αυτό σημαίνει εκπόνηση δεσμευτικής Δέουσας Εκτίμησης, με πλήρη ανάλυση σωρευτικών επιπτώσεων. Και σημαίνει και ρητή πρόβλεψη ότι, σε όλες τις ζώνες και σε όλες τις περιοχές Natura (ανεξάρτητα από το στάδιο χαρακτηρισμού τους), απαγορεύεται η τακτοποίηση αυθαιρέτων, και βεβαίως η επέκταση οικισμών για λόγους νομιμοποίησης παράνομης δόμησης.
Το ίδιο ακριβώς μοτίβο βλέπουμε και στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Εδώ η υποκρισία περισσεύει.
Προφανώς και η πράσινη μετάβαση είναι αδιαμφισβήτητη εθνική και ευρωπαϊκή προτεραιότητα. Αυτό δεν αμφισβητείται. Αυτό που αμφισβητείται είναι ο τρόπος που την υλοποιείτε.
Γιατί πράσινη μετάβαση χωρίς κανόνες, χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό, χωρίς αξιολόγηση σωρευτικών επιπτώσεων, χωρίς σαφή εικόνα της φέρουσας ικανότητας κάθε περιοχής, δεν είναι μετάβαση. Είναι μετάθεση προβλημάτων για το μέλλον.
Και ενώ όλα αυτά είναι γνωστά, εδώ και χρόνια δεν έχετε καταφέρει να ολοκληρώσετε το βασικό εργαλείο: το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ.
Ένα πλαίσιο που έπρεπε να έχει αντικαταστήσει το ξεπερασμένο του 2008. Ένα πλαίσιο που θα έβαζε κανόνες, θα προστάτευε τις ευαίσθητες περιοχές, θα έδινε σαφήνεια στις επενδύσεις. Ένα πλαίσιο που μετατίθεται διαρκώς, και μετά από 7 χρόνια διακυβέρνησης σας, ακόμα μιλάμε για την ολοκλήρωση του στο τέλος του 2026.
Στο μεταξύ, τι συμβαίνει στην πράξη:
Άδειες δίνονται χωρίς ολοκληρωμένο χωροταξικό σχεδιασμό.
Εγκαταστάσεις προωθούνται σε περιοχές Natura, σε τουριστικά τοπία, σε ευαίσθητες ζώνες.
Οι τοπικές κοινωνίες δεν συμμετέχουν ουσιαστικά, αλλά καλούνται να αποδεχθούν τετελεσμένα.
Και αντί να διορθωθεί αυτή η κατάσταση, φέρνετε τις Περιοχές Επιτάχυνσης πριν ακόμη ολοκληρωθούν τα απαραίτητα θεσμικά και επιστημονικά εργαλεία.
Ακούστε, εμείς δεν διαφωνούμε επί της αρχής με τις Περιοχές Επιτάχυνσης.
Θεωρούμε όμως προϋπόθεση για αυτές, να προηγηθούν τα Προεδρικά Διατάγματα για τις περιοχές Natura, το χωροταξικό πλαίσιο, και ο συνολικός σχεδιασμός χρήσεων γης.
Σε μια χώρα με ανοιχτά ζητήματα χωροθέτησης, συγκρούσεις χρήσεων γης και ελλείψεις ελέγχων, η λύση δεν είναι λιγότερη περιβαλλοντική εποπτεία. Είναι περισσότερος και καλύτερος σχεδιασμός. Είναι κανόνες που χτίζουν εμπιστοσύνη. Και αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα.
Κλείνοντας, θέλω να αναφερθώ στο ζήτημα του προσωπικού του ΟΦΥΠΕΚΑ.
Οι εργαζόμενοι αυτοί δεν είναι απλώς αριθμοί. Είναι άνθρωποι με δεκαετίες εμπειρίας, που γνωρίζουν τις προστατευόμενες περιοχές στην πράξη, που έχουν στηρίξει τη λειτουργία των φορέων διαχείρισης από την πρώτη στιγμή.
Η παράταση των συμβάσεων τους είναι αναγκαία. Αποτρέπει την απώλεια πολύτιμης γνώσης και διασφαλίζει τη συνέχεια στη διαχείριση των περιοχών Natura.
Αλλά δεν αρκεί.
Δεν μπορεί η περιβαλλοντική πολιτική να στηρίζεται σε ανθρώπους που ζουν επί χρόνια σε καθεστώς αβεβαιότητας.
Χρειάζεται μια καθαρή λύση. Με σεβασμό στις διαδικασίες, αλλά με θεσμική πρόβλεψη και αξιοποίηση της εμπειρίας των ανθρώπων αυτών, με τρόπο που παράγει μόνιμη λύση και όχι απλώς συγκυριακή.
Στις 10/12/25 καταθέσαμε σχετική ερώτηση στη Βουλή, παρουσιάζοντας το πλαίσιο της αντίληψης μας για τη διαμόρφωση μόνιμης λύσης για το ζήτημα.
Αλλά και πέραν αυτού, είναι προφανές ότι πρέπει να αποσαφηνιστεί το σύνολο της διαδικασίας που συνδέεται με την εργασιακή σχέση των ανθρώπων αυτών, τόσο σήμερα, όσο και στο μέλλον.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Το ζήτημα, σήμερα, δεν είναι απλώς να ασκήσουμε κριτική. Είναι να πούμε καθαρά τι Ελλάδα θέλουμε.
Θέλουμε μια χώρα που δεν κινείται με πρόχειρες και προσχηματικές ρυθμίσεις, αλλά με σταθερούς κανόνες. Μια χώρα που δεν ανακαλύπτει εκ των υστέρων τα λάθη της, αλλά σχεδιάζει σοβαρά από την αρχή. Μια χώρα που βλέπει το περιβάλλον όχι ως εμπόδιο, αλλά ως προϋπόθεση βιώσιμης ανάπτυξης.
Πιστεύουμε σε μια πράσινη μετάβαση με κανόνες, με χωροταξικό σχεδιασμό, με κοινωνική συναίνεση.
Και πιστεύουμε σε ένα κράτος που στηρίζει τους ανθρώπους του. Που αξιοποιεί την εμπειρία και επενδύει στη γνώση.
Αυτή είναι η δική μας επιλογή.
Μια πολιτική με σοβαρότητα, θεσμική συνέπεια και θωράκιση του δημόσιου συμφέροντος».
*Μανώλης Χριστοδουλάκης
Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Ανατολικής Αττικής
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Βγήκαν οι προκηρύξεις εκπαιδευτικών - Όλα τα κριτήρια
Τσίπρας: Καθηγητής στην Κρήτη έκανε το πρωί μάθημα και το βράδυ ντελίβερι
