Η ανεξάρτητη βουλευτής Χαλκιδικής Κυριακή Μάλαμα κατέθεσε κοινοβουλευτική ερώτηση προς την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, με αφορμή την «Ετήσια Έκθεση 2025» του Συνηγόρου του Πολίτη, θέλοντας να αναδείξει τη σταθερή και επαναλαμβανόμενη καταγραφή σοβαρών προβλημάτων στη δημόσια εκπαίδευση.
Όπως προκύπτει από το μέρος της Έκθεσης που αφορά το δικαίωμα του παιδιού στην εκπαίδευση, οι δυσλειτουργίες παραμένουν διαχρονικές: μεγάλες ελλείψεις στη στελέχωση των σχολικών μονάδων, προβλήματα στη λειτουργία του ολοήμερου σχολείου, σοβαρές δυσχέρειες στη μεταφορά μαθητών και μαθητριών, σημαντικές ανεπάρκειες στην ειδική αγωγή και στις υποδομές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, σύμφωνα με την ίδια την Έκθεση, τα προβλήματα αυτά καταγράφονται «για μια ακόμη φορά» ή εμφανίζονται «όπως κάθε χρόνο», επιβεβαιώνοντας τον σταθερό και επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα τους.
Η κοινοβουλευτική παρέμβαση δεν περιορίζεται στην καταγραφή της κατάστασης. Αντιθέτως, αναδεικνύει ότι η εικόνα αυτή δεν είναι συγκυριακή, αλλά αποτυπώνεται διαδοχικά στις ετήσιες εκθέσεις του Συνηγόρου του Πολίτη από το 2021 έως το 2025, χωρίς να προκύπτει ουσιαστική επίλυση των προβλημάτων.
Ειδική αναφορά γίνεται και στις συγχωνεύσεις τμημάτων, οι οποίες –όπως επισημαίνεται– επιβαρύνουν την παιδαγωγική λειτουργία της τάξης, περιορίζουν τη δυνατότητα εξατομικευμένης στήριξης των μαθητών και μαθητριών και δυσχεραίνουν την έγκαιρη αναγνώριση κρίσιμων ζητημάτων, ιδίως για παιδιά με αυξημένες εκπαιδευτικές ανάγκες.
Η βουλευτής τονίζει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένες δυσλειτουργίες, αλλά για προβλήματα με σαφή δομικά χαρακτηριστικά, που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινή λειτουργία του σχολείου και την ουσιαστική άσκηση του δικαιώματος όλων των παιδιών στην εκπαίδευση.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται η κρίσιμη θεσμική διάσταση του ζητήματος: οι επισημάνσεις του Συνηγόρου του Πολίτη δεν αποτελούν απλές παρατηρήσεις, αλλά θεσμικές παρεμβάσεις που απαιτούν ανταπόκριση από τη διοίκηση. Η επαναλαμβανόμενη καταγραφή των ίδιων προβλημάτων εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής εκπαιδευτικής πολιτικής.
Με την ερώτησή της, η Κυριακή Μάλαμα ζητά από το υπουργείο Παιδείας:
- να παρουσιάσει συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση των διαπιστωμένων προβλημάτων,
- να αποσαφηνίσει αν έχει υπάρξει συνολική αξιολόγηση των εκθέσεων του Συνηγόρου της τελευταίας πενταετίας,
- και να καταθέσει σαφές, δεσμευτικό σχέδιο με χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμους στόχους για την ουσιαστική επίλυσή τους.
Η ερώτηση όπως κατατέθηκε στη Βουλή
Προς την κυρία Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού
Θέμα: Ετήσια Έκθεση 2025 του Συνηγόρου του Πολίτη: Διαπιστώσεις που επανέρχονται, πολιτικές που δεν ανταποκρίνονται στη δημόσια εκπαίδευση.
Η Ετήσια Έκθεση 2025 του Συνηγόρου του Πολίτη, που δημοσιεύθηκε πριν λίγες ημέρες, περιλαμβάνει εκτενή αναφορά στο «Δικαίωμα του παιδιού στην εκπαίδευση», καταγράφοντας σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία του δημόσιου σχολείου, τα οποία σχετίζονται άμεσα με την ισότιμη πρόσβαση και την ποιότητα της εκπαίδευσης.
Στην Έκθεση επισημαίνονται, μεταξύ άλλων, ελλείψεις στη στελέχωση των σχολικών μονάδων, δυσλειτουργίες στην εφαρμογή του ολοήμερου προγράμματος, προβλήματα στη μεταφορά μαθητών/τριών, καθώς και σημαντικές ανεπάρκειες στην ειδική αγωγή και στις σχετικές υποδομές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι, ως προς τις ελλείψεις εκπαιδευτικού προσωπικού, η ίδια η Έκθεση αναφέρει ότι οι σχετικές αναφορές καταγράφονται για μια ακόμη φορά, ενώ για τη μεταφορά μαθητών σημειώνεται ότι τα προβλήματα εμφανίζονται «όπως κάθε χρόνο», στοιχείο που καταδεικνύει τον επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα των μεγάλων δυσλειτουργιών.
Η εικόνα αυτή δεν είναι συγκυριακή. Η ανάγνωση των Ετήσιων Εκθέσεων των ετών 2021, 2022, 2023, 2024 και 2025 του Συνηγόρου του Πολίτη καταδεικνύει ότι κρίσιμα ζητήματα της εκπαίδευσης επανεμφανίζονται σταθερά σε βάθος πενταετίας, χωρίς να προκύπτει ουσιαστική επίλυσή τους ή βελτίωση της κατάστασης.
Ήδη στην Έκθεση του 2021 καταγράφονται ζητήματα που αφορούν την υποστήριξη μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, τη μεταφορά μαθητών και ευρύτερες λειτουργικές ανάγκες των σχολικών μονάδων.
Στην Έκθεση του 2022 τα ζητήματα αυτά εντάσσονται στο πλαίσιο ανισοτήτων μεταξύ μαθητών και αποκλεισμών από το εκπαιδευτικό σύστημα, με καταγραφή μη εφαρμογής των προβλεπόμενων μέτρων ένταξης μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και με ανάγκη ενίσχυσης της χρηματοδότησης και της στελέχωσης της ειδικής αγωγής.
Στην Έκθεση του 2023 εξειδικεύονται περαιτέρω, ιδίως ως προς τη μεταφορά μαθητών/τριών, για την οποία επισημαίνεται ότι αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα που απασχολεί τον Συνήγορο επί σειρά ετών, με επαναλαμβανόμενα ζητήματα μη υλοποίησης, καθυστερήσεων και ελλείψεων, ιδίως για μαθητές με αναπηρία.
Στην Έκθεση 2024 αναδεικνύονται επιπλέον δυσλειτουργίες της σχολικής ζωής, όπως συγχωνεύσεις τμημάτων και ζητήματα που επηρεάζουν τη σχολική διαρροή και την ποιότητα της εκπαίδευσης. Ειδικότερα, ως προς τις συγχωνεύσεις τμημάτων, η Έκθεση επισημαίνει ότι η δημιουργία μεγαλύτερων τμημάτων δυσχεραίνει την παιδαγωγική αλληλεπίδραση, περιορίζει τη δυνατότητα εξατομικευμένης υποστήριξης των μαθητών και μειώνει την ικανότητα των εκπαιδευτικών να εντοπίζουν έγκαιρα κρίσιμα ζητήματα, ιδίως σε περιπτώσεις μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Από τη διαχρονική αυτή αποτύπωση προκύπτει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένες δυσλειτουργίες, αλλά για προβλήματα με σαφή δομικά χαρακτηριστικά, τα οποία επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργία του δημόσιου σχολείου και την ουσιαστική άσκηση του δικαιώματος όλων των παιδιών στην εκπαίδευση.
Δεδομένου ότι οι διαπιστώσεις αυτές προέρχονται από έναν συνταγματικά κατοχυρωμένο ανεξάρτητο θεσμό, όπως ο Συνήγορος του Πολίτη, οι επισημάνσεις του οποίου συνιστούν θεσμικές παρεμβάσεις προς την κυβέρνηση, η επανάληψή τους σε βάθος πενταετίας εγείρει σοβαρά ερωτήματα ως προς την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα των εφαρμοζόμενων πολιτικών.
Ερωτάται η κυρία Υπουργός:
- Ποια συγκεκριμένα μέτρα έχει λάβει ή προτίθεται να λάβει το Υπουργείο Παιδείας για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που καταγράφονται στην Ετήσια Έκθεση 2025 του Συνηγόρου του Πολίτη, ιδίως ως προς τη στελέχωση των σχολικών μονάδων, τη λειτουργία του ολοήμερου προγράμματος, τη μεταφορά μαθητών και την ενίσχυση της ειδικής αγωγής;
- Έχει προβεί το Υπουργείο σε συνολική αξιολόγηση των διαπιστώσεων των Ετήσιων Εκθέσεων 2021, 2022, 2023, 2024 και 2025 του Συνηγόρου του Πολίτη ως προς την εκπαίδευση και, εφόσον ναι, ποια είναι τα βασικά συμπεράσματα και ποιες συγκεκριμένες παρεμβάσεις έχουν ήδη υλοποιηθεί;
- Για ποιο λόγο, παρά τις επανειλημμένες επισημάνσεις του Συνηγόρου του Πολίτη σε βάθος πενταετίας, τα ίδια προβλήματα εξακολουθούν να καταγράφονται και ποιο είναι το συγκεκριμένο, δεσμευτικό σχέδιο του Υπουργείου με σαφές χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμους στόχους για την ουσιαστική και οριστική αντιμετώπισή τους;
Η ερωτούσα βουλευτής
Μάλαμα Κυριακή
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
ΣΟΚ στην Καλλιθέα: Καθηγήτρια Γυμνασίου συνελήφθη για διακίνηση ναρκωτικών σε μαθητές
Πίνακες εκπαιδευτικών ΑΣΕΠ: Το «στοίχημα» για τη Μεγάλη Εβδομάδα
Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών
Alfavita Newsroom