Σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση τέθηκε από το Σάββατο 21 Νοεμβρίου —και θα παραμείνει έως τις 7 Δεκεμβρίου 2026 (ώρα 10:00)— το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, το οποίο εισάγει τροποποιήσεις στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), αναμορφώνει το σύστημα των εξετάσεων οδήγησης και ενσωματώνει στην ελληνική έννομη τάξη την ευρωπαϊκή οδηγία για τα Ευφυή Συστήματα Μεταφορών (Intelligent Transportation System – ITS).
Κεντρικός άξονας της νομοθετικής παρέμβασης είναι ο εξορθολογισμός των προστίμων και των ποινών, διατηρώντας παράλληλα το αυστηρό πλαίσιο για την οδική ασφάλεια και την προστασία της ανθρώπινης ζωής, μέσα από ρυθμίσεις που συνδυάζουν την αυστηρότητα με την αναλογικότητα, τη διαφάνεια και την εκπαίδευση, ενώ ρυθμίζονται επίσης ζητήματα οδικών, επιβατικών και σιδηροδρομικών μεταφορών καθώς και του δημόσιου συγκοινωνιακού έργου.
Σε δήλωσή του, ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Γιώργος Κώτσηρας, υπογράμμισε ότι με την πρωτοβουλία αυτή γίνεται ένα ακόμη βήμα για ασφαλέστερες και σύγχρονες μεταφορές, διατηρώντας τη βασική φιλοσοφία του ΚΟΚ —που έχει συμβάλει στη μείωση των δυστυχημάτων και στην καλλιέργεια υπεύθυνης οδηγικής συμπεριφοράς— και προχωρώντας σε στοχευμένες τροποποιήσεις για πιο δίκαιη και αναλογική αντιμετώπιση παραβάσεων χαμηλής επικινδυνότητας, ενισχύοντας παράλληλα την ψηφιοποίηση στις εξετάσεις οδήγησης και τον εκσυγχρονισμό των Ευφυών Συστημάτων Μεταφορών.
Με το Μέρος Α΄ του νομοσχεδίου ενσωματώνεται η Οδηγία 2010/40/ΕΕ, όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία (ΕΕ) 2023/2661, καθορίζοντας το πλαίσιο για τις προδιαγραφές, τη διαθεσιμότητα δεδομένων και την παροχή υπηρεσιών Ευφυών Συστημάτων Μεταφορών (ITS), με στόχο την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, της αποδοτικότητας, της προσβασιμότητας, της βιώσιμης κινητικότητας και της μείωσης των ρύπων.
Στο Μέρος Β΄ περιλαμβάνονται οι τροποποιήσεις στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, όπου μεταξύ άλλων εξορθολογίζεται το κυρωτικό πλαίσιο για την οδήγηση οχήματος χωρίς κατοχή της αντίστοιχης κατηγορίας άδειας: διατηρείται το διοικητικό πρόστιμο, αλλά το δίπλωμα αφαιρείται για έναν μήνα αντί για έναν χρόνο, υπό την προϋπόθεση ότι ο παραβάτης θα αποκτήσει την απαιτούμενη επέκταση στην οικεία κατηγορία οχήματος.
Επιπλέον, στις απλές παραβάσεις στάθμευσης καταργείται το διοικητικό μέτρο της προσωρινής αφαίρεσης της άδειας οδήγησης, ενώ αυξάνεται το πρόστιμο, την ώρα που θεσπίζονται ειδικοί κανόνες για τους νέους οδηγούς αναφορικά με τη δυνατότητα οδήγησης οχημάτων ιδιαίτερα υψηλής ισχύος (supercars).
Ταυτόχρονα, το νομοσχέδιο αυστηροποιεί τις κυρώσεις για όσους κυκλοφορούν όχημα του οποίου οι πινακίδες δεν είναι ευκρινώς ορατές ή αναγνωρίσιμες από τεχνικά μέσα βεβαίωσης παραβάσεων, προσθέτει νέα παράβαση όταν λεωφορείο δημόσιας ή ιδιωτικής χρήσης μεταφέρει επιβάτες πέραν του ανώτατου αριθμού της άδειας κυκλοφορίας του και θεσπίζει τη δυνατότητα κίνησης των οχημάτων οδικής βοήθειας στη Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ) για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών στον αυτοκινητόδρομο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αναμόρφωση των εξετάσεων υποψήφιων οδηγών, καθώς η πρακτική δοκιμασία για άδεια οδήγησης αυτοκινήτου θα καταγράφεται υποχρεωτικά μέσω tablet του εξεταστή και φορητής κάμερας 360° εστιασμένης στα πετάλια και τη θέση του εκπαιδευτή, ενώ εισάγεται ηλεκτρονική ταυτοποίηση μέσω QR code (για εξεταστή, όχημα και Δελτίο Εκπαίδευσης και Εξέτασης) και αυτοματοποιημένος έλεγχος με τεχνητή νοημοσύνη για την ορθή τοποθέτηση και λειτουργία των καμερών.
Παράλληλα, αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για πλαστογραφία ή παραπλάνηση ως προς την ταυτότητα του υποψήφιου οδηγού —είτε σε δειγματοληπτικό έλεγχο είτε μέσω των καμερών εισόδου στη θεωρητική εξέταση— με σκοπό τη διασφάλιση μιας αδιάβλητης διαδικασίας.
Τέλος, προβλέπεται η σύσταση ηλεκτρονικού Μητρώου Εκπαιδευτικών Οχημάτων Σχολών Οδηγών, με στόχο την καταγραφή των εκπαιδευτικών οχημάτων που χρησιμοποιούνται από σχολές οδηγών και κέντρα εκπαίδευσης, τη διασφάλιση της νομιμότητας και της καταλληλότητάς τους και τη διευκόλυνση των ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές.