Πολυτεχνείο Κρήτης: «Όχι» σε πειθαρχική δίωξη των φοιτητών που δεν παραδίδουν δωμάτια στις εστίες

ΘΕΜΑ: «Απάντηση στην Αναφορά με αρ. πρωτ. 972/18-12-2025»

Σε απάντηση του ανωτέρω Μέσου Κοινοβουλευτικού Ελέγχου, κάνουμε γνωστά τα ακόλουθα:

Η δωρεάν στέγαση για τους φοιτητές των Α.Ε.Ι., σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στις διατάξεις του ν. 4957/2022 (Α’ 141), παρέχεται σε φοιτητικές εστίες, στο πλαίσιο της φοιτητικής μέριμνας, ως μέτρο της πολιτείας για την ανακούφιση των οικονομικά αδυνάτων. Δικαιούχοι είναι οι προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές, καθώς και οι υποψήφιοι διδάκτορες, με βάση κριτήρια όπως η ατομική και η οικογενειακή οικονομική τους κατάσταση, η εντοπιότητά τους καθώς και την έδρα του Α.Ε.Ι. και τις ειδικές συνθήκες που επικρατούν σε αυτό, η δε επιλογή γίνεται με αποφάσεις των αρμοδίων οργάνων των Α.Ε.Ι.. Ειδικότερα, ζητήματα της στέγασης των φοιτητών των Α.Ε.Ι. σε Εστίες, ρυθμίζονται από τις διατάξεις των παρ. 1γ) του άρθρου 15, της παρ. 4στ) του άρθρου 16, της παρ. 3 του άρθρου 284, της παρ. 1 του άρθρου 435, της παρ. 2 του άρθρου 440 καθώς και της παρ. 2 του άρθρου 477 του ν. 4957/2022.

Επιπλέον, σημειώνεται ότι η σχετική με την οργάνωση και λειτουργία των Φοιτητικών Εστιών αρμοδιότητα ανήκει στα εκ του νόμου αρμόδια όργανα των Α.Ε.Ι., το δε σκέλος της οικονομικής διαχείρισης και της κάλυψης των λειτουργικών δαπανών των Εστιών ανήκει στο Ίδρυμα Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης (Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.) σε συνεργασία με τα Α.Ε.Ι. και σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 4115/2013 (Α' 24), όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 230 του ν. 4823/2021 (Α΄136). Σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις, η αρμοδιότητα για την οργάνωση και λειτουργία των Φοιτητικών Εστιών του Πολυτεχνείου Κρήτης, ανήκει στα εκ του νόμου αρμόδια όργανα του Ιδρύματος αυτού, ενώ η οικονομική διαχείριση και η κάλυψη των λειτουργικών δαπανών των Εστιών του ανήκει στο Ίδρυμα Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης (Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.).

Τα σχετικά με το πειθαρχικό δίκαιο των φοιτητών των Α.Ε.Ι. ρυθμίζονται στις διατάξεις των άρθρων 195-205 του Κεφ. ΚΒ΄ του ν. 4957/2022 (Α’ 141), όπως τροποποιήθηκε με τις διατάξεις του ν. 5224/2025 (Α΄142). Ειδικότερα στο άρθρο 197 του ν. 4957/2022 ορίζονται τα πειθαρχικά παραπτώματα των φοιτητών ως εξής:

«Άρθρο 197 - Πειθαρχικά παραπτώματα

1. Το πειθαρχικό παράπτωμα τελείται με εκ προθέσεως πράξη του φοιτητή η οποία μπορεί να του καταλογιστεί. Το πειθαρχικό παράπτωμα δύναται να τελεστεί και από αμέλεια, εφόσον αυτό ορίζεται ειδικά. Το παράπτωμα δύναται να τελεστεί και με παροχή συνδρομής σε τρίτο πρόσωπο ή διευκόλυνσή του για την τέλεση πειθαρχικού παραπτώματος.
2. Πειθαρχικά παραπτώματα για τους φοιτητές συνιστούν:

α) η παραβίαση του αδιάβλητου των εξετάσεων,

β) η λογοκλοπή ή η αποσιώπηση της άμεσης ή έμμεσης συνεισφοράς άλλων προσώπων στο αντικείμενο επιστημονικής ενασχόλησης ή έρευνας,

γ) η καταστροφή περιουσίας του Α.Ε.Ι., κινητής ή ακίνητης, που χρησιμοποιείται από το Α.Ε.Ι. ή μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας,

δ) η παρεμπόδιση της εύρυθμης λειτουργίας του Α.Ε.Ι., συμπεριλαμβανομένης τόσο της εκπαιδευτικής, ερευνητικής ή διοικητικής λειτουργίας του όσο και της λειτουργίας των μονομελών και συλλογικών οργάνων και των υπηρεσιών του, καθώς και της χρήσης των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού του,

ε) η χρήση των στεγασμένων ή ανοικτών χώρων, των εγκαταστάσεων, των υποδομών και του εξοπλισμού του Α.Ε.Ι. χωρίς την άδεια των αρμόδιων οργάνων του,

στ) η χρήση των στεγασμένων ή ανοικτών χώρων, των εγκαταστάσεων, των υποδομών και του εξοπλισμού του Α.Ε.Ι. για την εξυπηρέτηση σκοπών που δεν συνάδουν με την αποστολή του, καθώς και η διευκόλυνση τρίτων για την τέλεση της πράξης αυτής,

ζ) η υπαίτια και με οποιονδήποτε τρόπο ρύπανση των στεγασμένων ή ανοικτών χώρων του ιδρύματος, συμπεριλαμβανόμενης και της ηχορύπανσης,

η) η χρήση απαγορευμένων ουσιών, που εμπίπτουν στον ν. 4139/2013 (Α’ 74), εντός του Α.Ε.Ι. και η οποιαδήποτε συμβολή στη διακίνηση αυτών,

θ) η τέλεση οποιουδήποτε πλημμελήματος ή κακουργήματος εντός των εγκαταστάσεων οιουδήποτε Α.Ε.Ι., καθώς και η παροχή συνδρομής προς τρίτους για την τέλεση αντίστοιχων πράξεων εντός των Α.Ε.Ι.»

Στην παρ. 1 του άρθρου 198 του ν. 4957/2022 περί πειθαρχικών ποινών ορίζεται ότι

«1. Οι πειθαρχικές ποινές που επιβάλλονται σε φοιτητή, αν διαπράξει πειθαρχικό παράπτωμα, είναι οι εξής: α) έγγραφη επίπληξη, β) απαγόρευση συμμετοχής σε εξετάσεις ενός ή περισσοτέρων μαθημάτων, για μία(1) ή περισσότερες εξεταστικές περιόδους, γ) προσωρινή ή μόνιμη απαγόρευση χρήσης εξοπλισμού ή εγκαταστάσεων του ιδρύματος, δ) αναστολή της φοιτητικής ιδιότητας από έναν (1) έως είκοσι τέσσερις (24) μήνες και ε) οριστική διαγραφή.».

Στο άρθρο 199 του ν. 4957/2022 ορίζονται τα Πειθαρχικά όργανα ως εξής: «1. Πειθαρχικά όργανα είναι: α) Ο Πρύτανης, β) ο Αντιπρύτανης στον οποίον έχει ανατεθεί ο τομέας των ακαδημαϊκών υποθέσεων, γ) ο Κοσμήτορας της Σχολής σε περίπτωση Μονοτμηματικής Σχολής, δ) ο Πρόεδρος του Τμήματος, ε) το Πειθαρχικό Συμβούλιο Φοιτητών του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.), στ) ο Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού. […] 5. Η δίωξη και τιμωρία των πειθαρχικών παραπτωμάτων αποτελεί καθήκον των πειθαρχικών οργάνων. της παρ. 1. Η μη άσκηση των αρμοδιοτήτων των πειθαρχικών οργάνων συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα.».

Κατά τα ως άνω, κεντρικοί άξονες της νομοθετικής ρύθμισης, είναι (α) η θεσμοθέτηση ενός ενιαίου πειθαρχικού συμβουλίου φοιτητών ανά Α.Ε.Ι., (β) η θέσπιση αυστηρού χρονικού πλαισίου για την έναρξη και ολοκλήρωση της πειθαρχικής διαδικασίας, (γ) η υποχρεωτική επιβολή της πειθαρχικής ποινής της οριστικής διαγραφής κατόπιν αμετάκλητης καταδίκης για το κακούργημα της παρ. 6 του άρθρου 168 του ΠΚ και μόνο για τα περιοριστικά αναφερόμενα στον νόμο πειθαρχικά παραπτώματα και (δ) η εισαγωγή μηχανισμού παρακολούθησης της πορείας πειθαρχικών υποθέσεων φοιτητών, μέσω της υποχρέωσης του Α.Ε.Ι. να καταρτίζει απολογιστική έκθεση των πειθαρχικών υποθέσεων κάθε ακαδημαϊκού έτους, και της ανάπτυξης ειδικής πλατφόρμας για την παρακολούθηση των πειθαρχικών υποθέσεων που λειτουργεί στο Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.

Ως εκ τούτου, με τις διατάξεις του νέου νόμου συμπληρώνεται και τροποποιείται, το πειθαρχικό δίκαιο για τους φοιτητές των Α.Ε.Ι. με την πρόβλεψη ενός πειθαρχικού μηχανισμού με σαφείς χρονικές δεσμεύσεις και δυνατότητα άμεσης αντίδρασης, ώστε οι συνέπειες να επέρχονται κατά τρόπο αντικειμενικό και σε χρονική εγγύτητα με την τέλεση των πειθαρχικών παραπτωμάτων, με τη διασφάλιση της λογοδοσίας των αρμοδίων οργάνων των Α.Ε.Ι. που παραλείπουν να εφαρμόσουν τις προβλεπόμενες διαδικασίες, ώστε να ασκήσουν τις αρμοδιότητες τους, καθώς και με τη θέσπιση μηχανισμών εποπτείας των πειθαρχικών και ποινικών υποθέσεων των φοιτητών των Α.Ε.Ι.

Η με αριθμό Ζ1/128665/13-10-2025 διευκρινιστική Εγκύκλιος (ΑΔΑ: 9ΡΚ546ΝΚΠΔ- ΟΗΠ) με θέμα: «Παροχή διευκρινίσεων σχετικά με την εφαρμογή του νέου νομοθετικού πλαισίου για το πειθαρχικό δίκαιο των φοιτητών Α.Ε.Ι.» γνωστοποιεί στα Α.Ε.Ι. το ως άνω επικαιροποιημένο θεσμικό πλαίσιο για το πειθαρχικό δίκαιο των φοιτητών των Α.Ε.Ι., όπως αυτό αποτυπώνεται στις σχετικές διατάξεις του ν. 4957/2022, με το οποίο υιοθετήθηκαν, μεταξύ άλλων, βελτιωτικές παρεμβάσεις, με σκοπό τον εξορθολογισμό του.

Περαιτέρω, οι φοιτητές των Α.Ε.Ι. και των τριών κύκλων σπουδών δικαιούνται την καταβολή μειωμένου κομίστρου στα μέσα μαζικής μεταφοράς, μέσω της ακαδημαϊκής ταυτότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 287 και 477 του ως άνω νόμου. Οι δικαιούχοι φοιτητές Α.Ε.Ι. ορίζονται στις διατάξεις του άρθρου 1 της με αριθμό Z1/127000/7- 10-2021 (Β΄ 4715) Κ.Υ.Α., όπως ισχύει, ως εξής:

«Άρθρο 1 - Δικαιούχοι

1. Για τη διευκόλυνση των μετακινήσεων των φοιτητών των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Α.Ε.Ι.) και των καταρτιζόμενων των δημοσίων Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κ.) αρμοδιότητας Υ.ΠΑΙ.Θ. χορηγείται δελτίο ειδικού εισιτηρίου υπό τους όρους της παρούσας.
2. Με τη δημοσίευση της παρούσας δικαιούχοι δελτίου ειδικού εισιτηρίου είναι, ανεξαρτήτως του χρονικού σημείου εισαγωγής τους, αποκλειστικά και μόνο:

α) Οι φοιτητές των Α.Ε.Ι. πλήρους φοίτησης του πρώτου κύκλου σπουδών, που δεν είναι ήδη κάτοχοι πτυχίου Α.Ε.Ι., για όσα ακαδημαϊκά έτη απαιτούνται για τη λήψη πτυχίου σύμφωνα με το ενδεικτικό πρόγραμμα σπουδών προσαυξημένα κατά δύο (2) ακαδημαϊκά έτη. β) Οι φοιτητές των Α.Ε.Ι. μερικής φοίτησης του πρώτου κύκλου σπουδών, που δεν είναι ήδη κάτοχοι πτυχίου Α.Ε.Ι., για διπλάσια ακαδημαϊκά έτη από όσα απαιτούνται για τη λήψη πτυχίου σύμφωνα με το ενδεικτικό πρόγραμμα σπουδών. … ε) Οι φοιτητές - πολίτες κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τρίτων κρατών, οι οποίοι σπουδάζουν σε ημεδαπό ΑΕΙ στα πλαίσια του προγράμματος κινητικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Erasmus», για όσο χρόνο διαρκεί η φοίτησή τους στο ημεδαπό ΑΕΙ. …».

Τα ανώτατα όρια κομίστρου για τους ως άνω δικαιούχους ορίζονται στις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 2 της ως άνω απόφασης ως εξής:

α) Στο 50% κατ’ ανώτατο όριο επί της τιμής του κανονικού κομίστρου στις αστικές συγκοινωνίες της πόλης που εδρεύει το τμήμα που φοιτά ο δικαιούχος. β) Στο 75% κατ’ ανώτατο όριο επί της τιμής του κανονικού κομίστρου στις αστικές συγκοινωνίες της υπόλοιπης Χώρας. γ) Στο 50% κατ’ ανώτατο όριο επί της τιμής του κανονικού κομίστρου στις οδικές υπεραστικές συγκοινωνίες που συνδέουν την έδρα του τμήματος που φοιτά ο δικαιούχος με τον τόπο μόνιμης κατοικίας του. δ) Στο 75% κατ’ ανώτατο όριο επί της τιμής του κανονικού κομίστρου στις υπόλοιπες οδικές υπεραστικές συγκοινωνίες της Χώρας. ε) Στο 50% κατ’ ανώτατο όριο επί της τιμής του κανονικού κομίστρου στις σιδηροδρομικές συγκοινωνίες που συνδέουν την έδρα του τμήματος που φοιτά ο δικαιούχος με τον τόπο μόνιμης κατοικίας του. στ) Στο 75% κατ’ ανώτατο όριο επί της τιμής του κανονικού κομίστρου στις υπόλοιπες σιδηροδρομικές συγκοινωνίες της Χώρας…».

Τέλος, σύμφωνα με το με αρ. πρωτ. 1467Α/19-12-2025 έγγραφο του Πολυτεχνείου Κρήτης: «(…) Το Πολυτεχνείο Κρήτης καταβάλλει διαρκείς προσπάθειες για τη βελτίωση των συνθηκών διαμονής στις Φοιτητικές Εστίες, προκειμένου οι φιλοξενούμενοι φοιτητές να αφοσιώνονται απρόσκοπτα στις σπουδές τους. Στο πλαίσιο αυτό, ολοκληρώθηκε πρόσφατα η ανακαίνιση των Παλαιών Εστιών, οι οποίες αποδόθηκαν εκ νέου στους δικαιούχους φοιτητές. 

Αναγνωρίζεται ότι η στέγαση αποτελεί σημαντικό ζήτημα για την περιοχή των Χανίων, το οποίο απασχολεί έντονα τους φοιτητές και τις οικογένειές τους. Οι Φοιτητικές Εστίες του Π.Κ. διοικούνται από την Επιτροπή Φοιτητικής Μέριμνας (Ε.Φ.Μ.), η οποία συγκροτείται και λειτουργεί σύμφωνα με τις προβλέψεις της ισχύουσας νομοθεσίας και του Οργανισμού του Ιδρύματος.

Η Σύγκλητος του Π.Κ., με αποφάσεις της, καθορίζει:

• Τα κριτήρια στέγασης (οικονομικά, κοινωνικά, ακαδημαϊκά και αριστείας).
• Τον τρόπο στέγασης των φοιτητών και φοιτητριών.
• Τον αριθμό των θέσεων αριστείας και των φιλοξενούμενων του Ιδρύματος.
• Κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του σχετικού Κανονισμού.

Οι Φοιτητικές Εστίες στεγάζουν φοιτητές που πληρούν δύο βασικές προϋποθέσεις:

α) προέρχονται από οικονομικά ασθενείς ομάδες, και

β) είναι ενεργοί φοιτητές, σύμφωνα με τα ακαδημαϊκά κριτήρια που έχει θεσπίσει το Ίδρυμα.

Τα ακαδημαϊκά και οικονομικά κριτήρια καθορίζονται από τη Σύγκλητο και αποσκοπούν στη διασφάλιση ότι η κοινωνική αυτή παροχή υποστηρίζει φοιτητές που παρακολουθούν ενεργά τις σπουδές τους.

Ειδικότερα, για το ακαδημαϊκό έτος 2025–2026, το ακαδημαϊκό κριτήριο πληρούται εφόσον ο/η φοιτητής/τρια έχει συγκεντρώσει 6 μαθήματα ή 30 πιστωτικές μονάδες (ECTS) κατά τις ακόλουθες εξεταστικές περιόδους:

• Επαναληπτική εξεταστική του προηγούμενου ακαδημαϊκού έτους (Σεπτέμβριος 2024),
• Χειμερινού εξαμήνου (Ιανουάριος 2025),
• Εαρινού εξαμήνου (Ιούνιος 2025).

Για φοιτητές που τελούν σε καθεστώς μερικής φοίτησης, το κριτήριο θεωρείται ότι πληρούται με 4 μαθήματα ή 22 ECTS στις προαναφερθείσες εξεταστικές περιόδους. Επίσης, σε περίπτωση υπέρβασης των απαιτούμενων μαθημάτων ή ECTS, τα επιπλέον δύνανται να προσμετρηθούν για την κάλυψη του κριτηρίου του επόμενου ακαδημαϊκού έτους. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι στις Φοιτητικές Εστίες διαμένουν ενεργοί φοιτητές, ενώ παράλληλα παρέχεται ειδική μέριμνα σε φοιτητές που εργάζονται. Κατά την πρόσφατη διαδικασία υποβολής αιτήσεων, δεν καλύφθηκαν όλες οι διαθέσιμες θέσεις, με αποτέλεσμα να εκδοθούν δύο (2) επιπλέον προσκλήσεις, στις οποίες τα ακαδημαϊκά κριτήρια μειώθηκαν (από 6 σε 5 μαθήματα ή από 30 σε 25 ECTS) και τα εισοδηματικά κριτήρια αυξήθηκαν, ώστε να επωφεληθεί μεγαλύτερος αριθμός φοιτητών.

Αναφορικά με την κατανομή των θέσεων, το Π.Κ. διατηρεί περιορισμένο αριθμό θέσεων αριστείας, με στόχο αφενός την επιβράβευση της ακαδημαϊκής επίδοσης και αφετέρου την ενίσχυση της ελκυστικότητας του Ιδρύματος για εισακτέους υψηλής βαθμολογίας. Η εμπορική αξιοποίηση των δωματίων με ενοίκιο 30 ευρώ που αναφέρεται στο κείμενο δεν έχει ποτέ εφαρμοστεί ενώ η παρούσα Διοίκηση επεξεργάζεται εκ νέου τους όρους και τις προϋποθέσεις φιλοξενίας επισκεπτών ερευνητών προς όφελος του Ιδρύματος.

Διευκρινίζεται ότι σήμερα δεν υπάρχουν κενές θέσεις στην εστία και οι μη δικαιούχοι φοιτητές από τους οποίους έχει ζητηθεί να αφήσουν τα δωμάτια τους αλλά παραμένουν σε αυτά ανέρχονται σε 5. Οι αιτήσεις και οι ενστάσεις που έχουν υποβάλει έχουν εξετασθεί και απορριφθεί από την Επιτροπή Φοιτητικής Μέριμνας και στη συνέχεια από τη Σύγκλητο στο πλαίσιο της ισότιμης αντιμετώπισης όλων των φοιτητών, καθώς άλλοι μη δικαιούχοι φοιτητές έχουν ήδη αποχωρήσει προκειμένου να παραχωρηθούν τα δωμάτια τους σε δικαιούχους.

Επιπλέον, για το θέμα που αναφέρεται στη σχετική Αναφορά που κατατέθηκε στη Βουλή, ήδη έχει επιληφθεί ο κ. Πρύτανης και έχει ζητηθεί σχετική νομική γνωμοδότηση, από την οποία προκύπτει ότι δεν συντρέχει λόγος πειθαρχικής δίωξης.(…)

Το Πολυτεχνείο Κρήτης μετά από συνεχή συνεργασία με τους τοπικούς φορείς (Τοπική Αυτοδιοίκηση, Περιφέρεια Κρήτης) πέτυχε την εξασφάλιση καρτών μετακίνησης με προνομιακές τιμές για τους φοιτητές του. Οι ωφελούμενοι από αυτή την ενέργεια ανέρχονται σε 3.552 άτομα.