Η μείωση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής στο Τμήμα Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης δεν είναι απλώς μια μεταβολή ενός αριθμού. Είναι ένα σύμπτωμα μιας βαθύτερης αλλαγής στον τρόπο με τον οποίο οι νέοι αντιλαμβάνονται τις σπουδές στις Θετικές Επιστήμες και τον ρόλο του πανεπιστημίου στη διαμόρφωση του επαγγελματικού τους μέλλοντος.
Για τέσσερα συνεχόμενα χρόνια το Τμήμα Φυσικής ΑΠΘ διατηρούσε συντελεστή ΕΒΕ 1,20, με την ΕΒΕ να κινείται περίπου στην περιοχή των 11,3–11,8 μονάδων. Το 2026, όμως, ο συντελεστής μειώθηκε στο 1,00 και η ΕΒΕ υποχώρησε στις 10,48 μονάδες. Η αλλαγή αυτή δείχνει ότι ακόμη και ένα ιστορικό και ισχυρό πανεπιστημιακό τμήμα δεν μένει ανεπηρέαστο από τις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται.
Το ερώτημα είναι εύλογο: γιατί ένα Τμήμα Φυσικής χρειάζεται να μειώσει το όριο εισαγωγής του;
Η απάντηση συνδέεται με ένα ευρύτερο φαινόμενο. Τα τελευταία χρόνια αρκετοί μαθητές στρέφονται προς σχολές που θεωρούν ότι προσφέρουν πιο άμεση επαγγελματική αποκατάσταση, όπως τμήματα πληροφορικής, πολυτεχνικές σχολές ή οικονομικών επιστημών. Η Φυσική, παρότι αποτελεί θεμέλιο της σύγχρονης τεχνολογίας και της επιστημονικής προόδου, συχνά αντιμετωπίζεται από τους υποψηφίους με επιφύλαξη, κυρίως λόγω ελλιπούς ενημέρωσης για τις πραγματικές διεξόδους που προσφέρει.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ορισμένα τμήματα υψηλού επιστημονικού επιπέδου καλούνται να αντιμετωπίσουν μειωμένη ζήτηση. Η πτώση της ΕΒΕ λειτουργεί ως ένας τρόπος διεύρυνσης της πρόσβασης, ώστε περισσότεροι υποψήφιοι να μπορούν να επιλέξουν το συγκεκριμένο αντικείμενο.
Όμως υπάρχει και μια δεύτερη, πιο σημαντική διάσταση. Η εύκολη είσοδος σε μια σχολή δεν εγγυάται την επιτυχία. Αν ένας φοιτητής επιλέξει το Φυσικό μόνο επειδή «πιάνει τα μόρια» ή επειδή δεν βρήκε άλλη επιλογή, χωρίς πραγματικό ενδιαφέρον για το αντικείμενο, υπάρχει κίνδυνος να αντιμετωπίσει δυσκολίες, να απομακρυνθεί από τη μαθησιακή διαδικασία και τελικά να εγκαταλείψει τις σπουδές του.
Η Ελλάδα έχει ανάγκη όχι απλώς από περισσότερους εισακτέους, αλλά από περισσότερους ενεργούς φοιτητές που ολοκληρώνουν τις σπουδές τους. Η πραγματική πρόκληση για τα πανεπιστήμια δεν είναι να γεμίζουν οι θέσεις εισαγωγής, αλλά να δημιουργούν συνθήκες που κρατούν τους φοιτητές κοντά στο αντικείμενό τους.
Η συζήτηση για την ΕΒΕ επομένως δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν ένα τμήμα ανεβάζει ή κατεβάζει τον συντελεστή του. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι άλλο: πώς μπορούμε να κάνουμε τις επιστημονικές σπουδές πιο ελκυστικές, πιο κατανοητές και πιο συνδεδεμένες με τις ανάγκες της εποχής;
Η Φυσική δεν είναι μια επιστήμη του παρελθόντος. Βρίσκεται πίσω από την τεχνητή νοημοσύνη, την κβαντική τεχνολογία, την ενέργεια, την ιατρική τεχνολογία και πολλές από τις καινοτομίες που αλλάζουν τον κόσμο. Το στοίχημα δεν είναι απλώς να μειωθεί η ΕΒΕ για να αυξηθούν οι εισαγωγές. Το στοίχημα είναι να επιλέγουν το Φυσικό περισσότεροι νέοι που πραγματικά θέλουν να γίνουν επιστήμονες.
Γιατί μια θέση σε ένα πανεπιστήμιο δεν είναι από μόνη της επιτυχία. Επιτυχία είναι η επιλογή ενός δρόμου που ο φοιτητής μπορεί και θέλει να ακολουθήσει μέχρι το τέλος.
*Γελ Πεύκων
**τ. Δ/ντης 4ου-8ου Γ/σιο Λαμίας
