Σε ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα για τις ευρωπαϊκές οδικές μεταφορές εξελίσσεται η έλλειψη οδηγών φορτηγών, παρά τις ιδιαίτερα υψηλές αποδοχές που μπορεί να προσφέρει το επάγγελμα σε ορισμένες αγορές.
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στα τέλη Ιουνίου από τη Διεθνή Ένωση Οδικών Μεταφορών, οι κενές θέσεις εργασίας για οδηγούς φορτηγών στην Ευρώπη έχουν υπερδιπλασιαστεί μέσα σε μόλις δύο χρόνια, φτάνοντας περίπου τις 502.000.
Ο αριθμός αντιστοιχεί περίπου στο 13% του συνολικού εργατικού δυναμικού που χρειάζεται ο κλάδος, δημιουργώντας σημαντικές πιέσεις στις επιχειρήσεις μεταφορών και στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Ακόμη μεγαλύτερο το πρόβλημα έως το 2030
Η κατάσταση αναμένεται να γίνει δυσκολότερη τα επόμενα χρόνια. Περίπου 660.500 οδηγοί φορτηγών αναμένεται να συνταξιοδοτηθούν έως το 2030, γεγονός που δημιουργεί ένα τεράστιο κενό στην αγορά εργασίας.
Οι οδικές μεταφορές αποτελούν βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής οικονομίας, καθώς μεταφέρουν περίπου το ένα τέταρτο των εμπορευμάτων στην Ευρώπη. Επομένως, η αδυναμία κάλυψης των διαθέσιμων θέσεων δεν αφορά μόνο τις ίδιες τις εταιρείες μεταφορών, αλλά μπορεί να επηρεάσει το κόστος και την ταχύτητα παράδοσης προϊόντων.
Η έλλειψη προσωπικού ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση των μεταφορικών δαπανών και μεγαλύτερους χρόνους παράδοσης, σε μια περίοδο κατά την οποία η εφοδιαστική αλυσίδα αντιμετωπίζει ήδη πιέσεις λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας και των πολεμικών συγκρούσεων.
Γιατί οι εργαζόμενοι δεν επιλέγουν το επάγγελμα
Παρά τις υψηλές αμοιβές που μπορούν να φτάσουν σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και τα 5.000 ευρώ τον μήνα, το επάγγελμα δεν φαίνεται να προσελκύει αρκετούς νέους εργαζόμενους ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες. Μεταξύ των παραγόντων που λειτουργούν αποτρεπτικά είναι οι συνθήκες εργασίας, η αυξανόμενη εγκληματικότητα στους δρόμους, αλλά και η ενίσχυση των κανονισμών και των συνοριακών ελέγχων.
Ενδεικτικά, στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνουν ότι το 85% των μεταφορέων έχει αντιμετωπίσει περιστατικά κλοπής ή βανδαλισμού όταν τα οχήματά του ήταν σταθμευμένα σε μη ασφαλείς περιοχές. Το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 41% όταν τα φορτηγά σταθμεύουν σε ασφαλείς χώρους.
Μπροστά στο πρόβλημα, όλο και περισσότερες μεταφορικές επιχειρήσεις στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη στρέφονται στην αναζήτηση εργαζομένων από τρίτες χώρες.
Ωστόσο, η λύση αυτή συναντά επιπλέον εμπόδια, καθώς αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αυστηροποιούν τους κανόνες σχετικά με την αναγνώριση αλλοδαπών αδειών οδήγησης, στο πλαίσιο των ευρύτερων μέτρων για την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης.
Η αυτόνομη οδήγηση στο προσκήνιο
Η αυτόνομη οδήγηση εμφανίζεται πλέον ως μία από τις πιθανές λύσεις για την αντιμετώπιση της χρόνιας έλλειψης οδηγών φορτηγών.
Η ενσωμάτωση αυτόνομων τεχνολογιών στις οδικές μεταφορές, ωστόσο, απαιτεί σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές, καθώς και σαφές και ενιαίο νομικό πλαίσιο για τη λειτουργία των οχημάτων.
Παρά τις προκλήσεις, η τεχνητή νοημοσύνη, τα αυτοματοποιημένα συστήματα και οι νέες τεχνολογίες Logistics αναμένεται να αλλάξουν σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι εμπορευματικές μεταφορές στην Ευρώπη.
Το επάγγελμα του οδηγού φορτηγού βρίσκεται έτσι μπροστά σε μια μεγάλη μετάβαση: από τη μία πλευρά, η αγορά αναζητά επειγόντως εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους και προσφέρει υψηλές αποδοχές σε αρκετές περιπτώσεις, ενώ από την άλλη η τεχνολογική εξέλιξη ωθεί τον κλάδο προς ένα μέλλον όπου η παρουσία οδηγού στο τιμόνι ενδέχεται να περιοριστεί σημαντικά.
