Τι σημαίνει "Μηδέν άγαν";
Η φράση αποδίδεται ως "τίποτα σε υπερβολή" ή, με πιο ελεύθερη διατύπωση, "να μην κάνεις τίποτα υπερβολικά".
Η λέξη "μηδέν" προέρχεται από το "μήδε εν", δηλαδή "ούτε ένα", ενώ το "άγαν" είναι επίρρημα και σημαίνει υπερβολικά, πάρα πολύ.
Το μήνυμα της φράσης είναι επομένως ξεκάθαρο: η ισορροπία και το μέτρο έχουν μεγαλύτερη αξία από τις ακρότητες.
Η θέση της στους Δελφούς
Το "Μηδέν άγαν", μαζί με το περίφημο "Γνώθι σαυτόν", συγκαταλεγόταν στα γνωμικά που ήταν χαραγμένα στο ιερό του Απόλλωνα στους Δελφούς.
Οι δύο αυτές ρήσεις εξέφραζαν βασικές αρχές της αρχαίας ελληνικής σκέψης: από τη μία πλευρά, τη γνώση του εαυτού και, από την άλλη, την ανάγκη για μέτρο και αποφυγή της υπερβολής.
Σε ποιον αποδίδεται;
Το γνωμικό αποδίδεται στον Χίλωνα τον Λακεδαιμόνιο, έναν από τους επτά σοφούς της αρχαίας Ελλάδας. Η σχετική αναφορά συναντάται στο έργο του Διογένη Λαέρτιου "Βίοι Φιλοσόφων".
Η φράση "Μηδέν άγαν" συνοψίζει έτσι μια διαχρονική φιλοσοφική αντίληψη: η σωστή στάση απέναντι στη ζωή βρίσκεται στην ισορροπία, στο μέτρο και στην αποφυγή κάθε είδους υπερβολής.
