Οι Πανελλαδικές εξετάσεις ήταν για δεκαετίες, το σύστημα που προσπάθησε να εγγυηθεί αξιοκρατία στην πρόσβαση στο πανεπιστήμιο.
Όμως σήμερα πρέπει να ανοίξει σοβαρά η συζήτηση:
Μπορεί μια κοινωνία του 2026 να συνεχίζει να κρίνει το μέλλον ενός 17χρονου μέσα από λίγες ώρες εξετάσεων;
Είναι δυνατόν 17χρονα παιδιά να φουντάρουν από τα μπαλκόνια λόγω άγχους;
Στην πράξη, οι Πανελλαδικές έχουν εξελιχθεί σε:
- τεράστια ψυχολογική πίεση για μαθητές και οικογένειες,
- πανάκριβη εξάρτηση από φροντιστήρια,
- σύστημα αποστήθισης αντί πραγματικής γνώσης,
- και έναν μηχανισμό που συχνά μετρά περισσότερο την αντοχή στο άγχος παρά τις πραγματικές δυνατότητες του νέου ανθρώπου.
Οι περισσότερες προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες δεν λειτουργούν πλέον έτσι.
Στην Ελβετία, στη Γερμανία και στη Φινλανδία, η πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση βασίζεται πολύ περισσότερο:
- στη συνολική πορεία του μαθητή,
- στον σχολικό φάκελο,
- στις δεξιότητες,
- και στην αξιολόγηση μέσα στο ίδιο το πανεπιστήμιο.
Ειδικά το ελβετικό μοντέλο έχει τεράστιο ενδιαφέρον:
Η είσοδος είναι ανοιχτή, αλλά το πρώτο πανεπιστημιακό έτος είναι ιδιαίτερα απαιτητικό.
δεν “τελειώνει η ζωή” ενός παιδιού στα 17 αγαπητοί μαθητές και γονείς,
αλλά η πραγματική αξιολόγηση γίνεται μέσα στην ανώτατη εκπαίδευση, σε βάθος χρόνου!
Αυτό είναι πιο ανθρώπινο, πιο σύγχρονο και πιο δίκαιο!
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να περάσει απότομα από το ένα άκρο στο άλλο. Χρειάζεται όμως να ξεκινήσει μια σοβαρή μεταρρύθμιση με στόχο:
- ισχυρό και αξιόπιστο δημόσιο λύκειο,
- λιγότερη παπαγαλία και περισσότερη κριτική σκέψη,
- ήπιο τεστ δεξιοτήτων αντί εξετάσεων εξόντωσης,
- και ουσιαστική αξιολόγηση στο πρώτο πανεπιστημιακό έτος.
Οι Πανελλαδικές δεν είναι πλέον το “ιερό σύστημα” για τους Άφθαρτους.
Είναι μια επιλογή μιας άλλης εποχής!
Και αν θέλουμε πραγματικά ένα καλύτερο δημόσιο πανεπιστήμιο και μια κοινωνία με λιγότερο φόβο και περισσότερες ευκαιρίες στα παιδιά μας, πρέπει να τολμήσουμε να συζητήσουμε το επόμενο βήμα.
Η νέα γενιά αξίζει κάτι καλύτερο από μια ζωή που κρίνεται σε τέσσερα γραπτά!
Kώστας Βουτσινάκης
Εκπαιδευτικός ΠΕ70
MSc in e-learning
Ιδρυτής Άφθαρτων
