Ένας Έλληνας που μετανάστευσε στη Βενεζουέλα το 1956 για 1.000 δολάρια τον μήνα και βρέθηκε να παίρνει σύνταξη 1 ευρώ τον μήνα. Ο Σπύρος Χατζηκωνσταντής, μέλος της ελληνικής κοινότητας του Καράκας, μιλά στο vidcast του alfavita.gr και στη Βάσω Πατσέλη και περιγράφει με σπαρακτική ειλικρίνεια την πορεία της χώρας που τον φιλοξένησε για επτά δεκαετίες.
Από την Ελλάδα του 1956 στη «γη της επαγγελίας»
Η ιστορία του ξεκινά σε μια Ελλάδα που μετρούσε ακόμη τις πληγές της μεταπολεμικής φτώχειας. «Μόλις είχα τελειώσει μια επαγγελματική σχολή, ηλεκτρολογία, και η μεγάλη αιτία είναι τα οικονομικά που το 1956 είχαμε στην Ελλάδα. Δυο κορίτσια είχαμε, ένα σπίτι είχαμε. Ο πατέρας με το ζόρι τα 'βγαζε με το παπουτσάδικο το δικό του και αποφάσισα να μεταναστεύσω γιατί ήρθε ένα φυλλάδιο ότι στη Βενεζουέλα ένας ηλεκτρολόγος κέρδιζε 1.000$ το μήνα», θυμάται.
Το ποσό ήταν εξωπραγματικό για την εποχή. «Φαντάσου, το 1956, 1.000 το μήνα ήταν μια περιουσία, και έτσι αποφάσισα να μεταναστεύσω. Βέβαια όταν έφτασα στη Βενεζουέλα δεν ήταν 1.000 το μήνα, αλλά λόγω του ότι εγώ είχα μια σπεσιαλιτέ σαν ηλεκτρολόγος, έφτασα και τα 300 το μήνα. Έτσι μπόρεσα να βοηθήσω και συνέχισα να βοηθάω στην Ελλάδα», εξηγεί. Τότε το μπολιβάρ ήταν ένα από τα πιο ισχυρά νομίσματα παγκοσμίως. «Τα μπολιβάρ, που είναι το νόμισμα της Βενεζουέλας εκείνα τα χρόνια και μέχρι πολλά χρόνια μετά, ήταν ένα πολύ αναγνωρισμένο νόμισμα ανά τον κόσμο. Έκανε συναγωνισμό με το δολάριο. Φαντάσου ότι τα μπολιβάρ μας ήτανε από ασήμι», λέει.
Η ζωή στο Καράκας η οικονομική κατάρρευση
Στην ερώτηση τι θα εξέπληττε περισσότερο έναν Έλληνα που θα επισκεπτόταν τη Βενεζουέλα, ο κ. Χατζηκωνσταντής απαντά ότι «θα έμενε έκπληκτος διότι οι Βενεζουελάνοι είναι καλοκάγαθοι. Η Βενεζουέλα, το Καράκας προπαντός, έχει ένα κλίμα πάρα πολύ καλό. Πάντα άνοιξη. Εμείς πάντα γυρίζουμε και με καμισάκι. Στο σπίτι μου δεν νομίζω να έχω πάπλωμα ποτέ».
Και προσθέτει με ενθουσιασμό «εκτός που έχει και πλάζ, έχει βουνά, έχει απ' όλα η Βενεζουέλα. Εκεί έχουμε τον καταρράκτη, τον πιο ψηλό καταρράκτη του κόσμου, τον έχουμε στη Βενεζουέλα, το Σάλτο Άνχελ. Έχουμε το νησί Μαργαρίτα για θάλασσα, δεν έχει το καλύτερο. Έχουμε Λος Ρόκες για πιο μεγάλα ποσοστά. Είναι ωραίο μέρος η Βενεζουέλα και οι άνθρωποι είναι καλοί».
Η συζήτηση στρέφεται στην οικονομική πραγματικότητα της χώρας. Ο κ. Χατζηκωνσταντής λέει ότι «τα τελευταία 25 χρόνια η Βενεζουέλα άλλαξε. Έπεσε μεγάλη φτώχεια. Δηλαδή μιλάμε για φτώχεια. Να καταλάβετε ότι και σήμερα ακόμη εγώ, με 70 χρόνια στη Βενεζουέλα, είμαι και συνταξιούχος στη Βενεζουέλα. Ξέρετε πόσο είναι η σύνταξή μου, η μηνιαία σύνταξή μου;»
Η απάντηση κόβει την ανάσα: «Ένα 1€. Το μήνα».
Στην ερώτηση τι μπορεί να αγοράσει κανείς με αυτό το ποσό, η απάντηση είναι αφοπλιστική. «Τι μπορώ να πάρω; Ένας καφές έχει 2,5€. Φαντάσου, με 1€ τρεις καραμέλες παίρνουμε». Για το πώς επιβιώνει ο κόσμος, εξηγεί «η κυβέρνηση δίνει κάθε μήνα ένα κουτί με 1 κιλό ρύζι, 1 κιλό αλεύρι, 1 κιλό φακές κλπ. Ο κόσμος που έμενε σε φτωχικά σπίτια, τα ράντσος που λένε, συνεχίζει να μένει εκεί».
«Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των νέων έχει φύγει»
Η κουβέντα για το μέλλον της νέας γενιάς είναι ίσως η πιο σκληρή. «Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των νέων έχει φύγει από τη Βενεζουέλα. Πήγανε, και το άσχημο είναι ότι σπουδάσανε στη Βενεζουέλα και μετά ζητήσαν δουλειά αλλού. Γιατί στη Βενεζουέλα δεν υπάρχουν», λέει.
Και δίνει μια εικόνα που δύσκολα ξεχνιέται: «Βλέπεις γιατρούς να οδηγούνε ταξί στο Περού, για παράδειγμα, ή στην Ισπανία. Εγώ έχω ανιψιά στην Ισπανία με τρία διπλώματα, καθηγήτρια, και φυλάει γέρους. Διότι στη Βενεζουέλα δεν μπορούσε να αναθρέψει τα παιδιά της».
Η αιτία; Η κατάρρευση της πετρελαϊκής βιομηχανίας. «Η Βενεζουέλα παράγει πετρέλαιο. Παλιά είχαμε φτάσει τα 3 εκατομμύρια βαρέλια τη μέρα. Τα τελευταία 25 χρόνια κατέβηκε στις 600-700.000 τη μέρα και πιο πολλά τα στέλνανε ή στην Κούβα ή στην Καραϊβική χωρίς να παίρνουν λεφτά».
Ο σεισμός και η αλληλεγγύη
Ο κ. Χατζηκωνσταντής έζησε και τον σεισμό του 1967, αλλά όπως λέει, ο φετινός ήταν διαφορετικός. «Πολύ, πολύ δυνατός σεισμός. Εγώ μένω στον ένατο όροφο. Βέβαια κανένα κτίριο δεν έχει πέσει στο Καράκας. Αν γκρεμίστηκαν δύο κτίρια είναι πολύ στο Καράκας. Αλλά στην παραλία, στο Λιτοράλ, στη Λα Γκουάιρα, στο αεροδρόμιο, εκεί έγιναν πάρα πολύ μεγάλες ζημιές. Είχανε χτίσει οι εκάστοτε κυβερνήσεις κτίρια για τους φτωχούς, τα οποία τα χτίσανε στα γρήγορα. Το 80% από αυτά τα κτίρια πέσανε».
Για την αντίδραση της ελληνικής κοινότητας, λέει με περηφάνια «έχουμε τη Φιλόπτωχο, τον Δεσπότη μας, τους έχουμε βοηθήσει και βοηθάμε πολύ. Και φαγητό στα νοσοκομεία, και φάρμακα μαζεύουμε, και στα γηροκομεία έχουμε πάει. Η Φιλόπτωχός μας είναι πολύ καλή».
«Δεν υπάρχει πόλη που το καλύτερο μαγαζί να μην είναι ελληνικό»
Η κουβέντα κλείνει με την ελληνική κοινότητα, για την οποία ο κ. Χατζηκωνσταντής μιλά με συγκίνηση. Όπως λέει, «οι Έλληνες της Βενεζουέλας είμαστε πολύ αδελφωμένοι. Εγώ όταν πήγα, όλος ο κόσμος... είμαστε αγαπημένοι. Και όλοι μαζί φροντίζουμε. Αγαπάμε τη Βενεζουέλα. Πολλοί μεγαλώσανε εκεί. Εγώ πήγα 19 χρονών, αλλά τα παιδιά μου γεννηθήκαν εκεί. Τα παιδιά των συμπατριωτών γεννηθήκανε, σπουδάσανε εκεί. Έχουμε μία καλή κοινωνική θέση εμείς στη Βενεζουέλα. Πολλούς γιατρούς, δικηγόρους, απ' όλα. Μας υπολογίζουνε πάρα πολύ».
Και καταλήγει «στο δε εμπόριο είμαστε οι πρώτοι. Δεν υπάρχει μία πόλη της Βενεζουέλας που το καλύτερο μαγαζί να μην είναι ελληνικό. Έχουμε βιοτεχνίες, βιομηχανίες, έχουμε απ' όλα. Ναι, είμαι υπερήφανος γι' αυτό».
