Κοκκινάκη Υπατία 
Αναλυτικό οδηγό για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις των υποψηφίων με αναπηρία, ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή ειδικές μαθησιακές δυσκολίες εξέδωσε το Υπουργείο Παιδείας, θεσπίζοντας ένα αυστηρό αλλά προσβάσιμο πλαίσιο με στόχο τη διασφάλιση της ισότητας και της ψυχολογικής σταθερότητας των μαθητών.
Η νέα εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι η διαφοροποιημένη αυτή προσέγγιση δεν αποτελεί «επιεική αξιολόγηση», αλλά ένα αναγκαίο εργαλείο για να ξεπεραστούν τα εμπόδια του γραπτού λόγου και της διαχείρισης χρόνου.
Το προφίλ της προφορικής εξέτασης: Ίδια θέματα, άλλη διαδικασία
Οι υποψήφιοι που αδυνατούν να εκφραστούν γραπτά (λόγω δυσλεξίας, δυσγραφίας, κινητικών προβλημάτων, φάσματος αυτισμού κ.ά.) θα εξεταστούν στα ίδια θέματα, με το ίδιο πρόγραμμα και την ίδια διάρκεια με τους υπόλοιπους μαθητές. Ωστόσο, η διαδικασία χωρίζεται σε δύο σαφείς φάσεις:
Χρόνος Προετοιμασίας (έως 3 ώρες): Οι υποψήφιοι εισέρχονται στις αίθουσες ταυτόχρονα με τους υπόλοιπους. Τα στοιχεία τους καλύπτονται με αδιαφανές αυτοκόλλητο. Στο διάστημα αυτό μελετούν τα θέματα και μπορούν να κρατήσουν σημειώσεις στο τετράδιό τους.
Χρόνος Αξιολόγησης: Ξεκινά μόλις ο μαθητής δηλώσει έτοιμος ή με τη συμπλήρωση του τριώρου. Η εξέταση γίνεται ενώπιον τριμελούς επιτροπής εξεταστών. Αν παρατηρηθεί εμφανής δυσκολία στη ροή του λόγου, η επιτροπή οφείλει να εξασφαλίσει επαρκή επιπλέον χρόνο.
Σημαντική Σημείωση: Κατά τη διάρκεια της προφορικής ανάπτυξης, οι υποψήφιοι μπορούν να συμβουλεύονται ελεύθερα τις σημειώσεις που κράτησαν στο τετράδιό τους.
Δείτε εδώ αναλυτικά την εγκύκλιο.
Ειδικές προβλέψεις ανά κατηγορία
Το Υπουργείο δίνει συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές στους εξεταστές για την αντιμετώπιση των μαθητών, ανάλογα με τις ανάγκες τους:
1. Μαθητές στο Φάσμα του Αυτισμού (ΔΑΦ)
Ρουτίνες και περιβάλλον: Επιτρέπονται προσωπικές ρουτίνες (π.χ. συγκεκριμένο αντικείμενο στο θράνιο ή ειδική θέση στον φωτισμό), ενώ επιβάλλεται η αποφυγή αισθητηριακών ερεθισμάτων (θόρυβοι βάθους, επίμονη βλεμματική επαφή).
Ερωτήσεις: Οι εξεταστές πρέπει να απευθύνουν σύντομες, συγκεκριμένες και παραινετικές ερωτήσεις, αποφεύγοντας γενικές τοποθετήσεις.
Παράλληλη Στήριξη: Οι μαθητές δικαιούνται να συνοδεύονται από τον εκπαιδευτικό τους, ο οποίος δεν παρεμβαίνει στην εξέταση, αλλά μπορεί να χρησιμοποιεί μη λεκτικές παραινέσεις και οπτικούς δείκτες.
2. Μαθητές με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (ΕΜΔ)
Θετικές Επιστήμες: Έμφαση δίνεται στο σκεπτικό και τη στρατηγική επίλυσης και όχι σε υπολογιστικά λάθη (π.χ. αναριθμητισμός, λάθος πρόσημα). Αν απαιτείται γραφική παράσταση και ο μαθητής αδυνατεί, ο εξεταστής τη σχεδιάζει καθ' υπόδειξή του.
Θεωρητικά Μαθήματα (Ιστορία, Βιολογία κ.λπ.): Αν ο μαθητής δυσκολεύεται να αναπτύξει συνεχόμενο λόγο, ο εξεταστής τον βοηθά με βοηθητικές ερωτήσεις, χωρίς όμως να υποδεικνύει την απάντηση.
Ορθογραφία: Τα ορθογραφικά λάθη δεν λαμβάνονται υπόψη, εκτός αν πρόκειται για συγκεκριμένες ασκήσεις γραμματικής.
Το «Blind» σύστημα βαθμολόγησης και η ρήτρα αντικειμενικότητας
Για τη διασφάλιση του αδιάβλητου, οι βαθμολογητές και αναβαθμολογητές συνεδριάζουν πριν την εξέταση για να ομογενοποιήσουν την κρίση τους.
Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, οι δύο βαθμολογητές μπορούν να κρατούν σημειώσεις, τις οποίες όμως καταστρέφουν αμέσως μετά. Απαγορεύεται αυστηρά να γνωρίζει ο ένας τον βαθμό του άλλου. Αν μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου βαθμολογητή προκύψει διαφορά μεγαλύτερη των 12 μονάδων, το γραπτό καλύπτεται εκ νέου και παραπέμπεται σε τρίτο αναβαθμολογητή.
Τι ισχύει για Ειδικά και Μουσικά Μαθήματα
Για τα ειδικά μαθήματα (Ξένες Γλώσσες, Σχέδια) και τα Μουσικά Μαθήματα, οι υποψήφιοι εξετάζονται στα ίδια θέματα και πρόγραμμα.
Ορισμένες κατηγορίες υποψηφίων εξετάζονται μόνο γραπτά σε ξεχωριστή αίθουσα, με δικαίωμα παράτασης του χρόνου έως 30 λεπτά (κατόπιν απόφασης ΚΕΔΑΣΥ).
Στα μαθήματα «Ελεύθερο» και «Γραμμικό Σχέδιο», αν διαπιστωθεί δυσκολία κατανόησης των οδηγιών, η επιτροπή μεριμνά για την παροχή επαρκούς χρόνου σχεδιαστικής απόδοσης.
Υποχρεωτική η συμμετοχή των εκπαιδευτικών
Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι η συμμετοχή όλων των εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που ορίζονται στις διαδικασίες των Πανελλαδικών (επιτηρητές, εξεταστές, βαθμολογητές) είναι υποχρεωτική.
Απαλλαγή επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο με την προσκόμιση γνωμάτευσης από Δημόσιο Νοσοκομείο ή Κέντρο Υγείας, στην οποία θα αναγράφεται ρητά ο λόγος και η διάρκεια της αδυναμίας συμμετοχής.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προσλήψεις εκπαιδευτικών – ΟΠΣΥΔ: Τα 6 βήματα για σωστά δικαιολογητικά και φάκελο
Πανελλήνιες 2026: Το έγγραφο «κλειδί» για την είσοδο στα εξεταστικά κέντρα
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
