Εκ βάθρων αλλαγή του συστήματος με το οποίο οι αθλητικές διακρίσεις μπορούν να δώσουν πρόσθετα μόρια για την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια επεξεργάζονται η Γενική Γραμματεία Αθλητισμού και το υπουργείο Παιδείας, με τη βασική φιλοσοφία να αλλάζει ουσιαστικά: αντί να κρίνεται ένας μαθητής κυρίως από μία συγκεκριμένη διάκριση, θα εξετάζεται η συνολική αθλητική του διαδρομή σε βάθος χρόνου, η πραγματική συμμετοχή του και η συνέπεια με την οποία ασχολήθηκε με το άθλημά του.
Στο επίκεντρο του σχεδίου βρίσκεται η δημιουργία ενός αθλητικού portfolio, ενός φακέλου δηλαδή στον οποίο θα καταγράφεται η πορεία του μαθητή από τη Γ΄ Γυμνασίου έως και τη Γ΄ Λυκείου και ο οποίος θα συνοδεύει ουσιαστικά την αίτησή του για πρόσθετη μοριοδότηση.
Η αλλαγή δεν είναι μικρή. Το σημερινό σύστημα στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στη διάκριση που κατακτά ένας αθλητής σε συγκεκριμένο πρωτάθλημα. Στο νέο μοντέλο, αντίθετα, το ερώτημα δεν θα είναι μόνο «τι θέση πήρες;», αλλά και «πόσα χρόνια αγωνίζεσαι, σε ποιους αγώνες συμμετείχες πραγματικά και ποια ήταν συνολικά η πορεία σου;».
Από τη μία διάκριση στην τετραετία
Σύμφωνα με το σχέδιο που έχει επεξεργαστεί η Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Φυσικής Αγωγής του υπουργείου Παιδείας, οι επιδόσεις των μαθητών θα παρακολουθούνται σε βάθος τεσσάρων σχολικών ετών.
Στο υπό επεξεργασία μοντέλο αναφέρεται, για παράδειγμα, η δυνατότητα μια πρώτη θέση να αποδίδει 1.000 μόρια, χωρίς όμως οι αριθμητικές τιμές αυτές να έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Η λογική είναι σαφής: να μην μπορεί μία και μόνη εμφάνιση ή μία μεμονωμένη διάκριση να δημιουργεί από μόνη της ένα ιδιαίτερα μεγάλο πλεονέκτημα στις Πανελλαδικές, αλλά να επιβραβεύεται η σταθερή, πραγματική και πολυετής παρουσία στον αθλητισμό.
Θα μπορεί να «σβήνει» μία χρονιά
Το σχέδιο προβλέπει και μία δικλίδα για περιπτώσεις στις οποίες ένας μαθητής έχει ουσιαστική αθλητική πορεία, αλλά μία χρονιά επηρεάζεται από τραυματισμό ή άλλο σοβαρό πρόβλημα.
Έτσι εξετάζεται η δυνατότητα να μη συνυπολογίζεται μία από τις τέσσερις χρονιές.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να μη χάνει ο μαθητής ολόκληρη την αθλητική του διαδρομή επειδή για ένα διάστημα δεν μπόρεσε να αγωνιστεί στο συνηθισμένο επίπεδο.
Κάθε Πανεπιστημιακό Τμήμα θα μπορεί να βάζει διαφορετικό συντελεστή
Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη ανατροπή.
Η συνολική αθλητική βαθμολογία του υποψηφίου σχεδιάζεται να πολλαπλασιάζεται με συντελεστή που θα καθορίζει το ίδιο το πανεπιστημιακό Τμήμα.
Με απλά λόγια, η ίδια αθλητική διαδρομή δεν θα έχει κατ' ανάγκη το ίδιο βάρος για όλες τις σχολές.
Ένα Τμήμα θα μπορεί να θεωρεί ότι η αθλητική επίδοση πρέπει να έχει μεγαλύτερη βαρύτητα, ενώ ένα άλλο μικρότερη, σε μια λογική που θυμίζει τους διαφορετικούς συντελεστές βαρύτητας που χρησιμοποιούν ήδη τα ΑΕΙ για τα εξεταζόμενα μαθήματα.
Η ρύθμιση αυτή, εφόσον περάσει στην τελική μορφή, αλλάζει σημαντικά τον χάρτη των επιλογών για τους υποψηφίους-αθλητές και θα κάνει απαραίτητο να γνωρίζουν εκ των προτέρων πόσο ακριβώς «μετρά» η αθλητική τους επίδοση σε κάθε Τμήμα.
Άλλοι κανόνες για ολυμπιακά και μη ολυμπιακά αθλήματα
Το σχέδιο εξετάζει επίσης σαφέστερο διαχωρισμό ανάμεσα στα ολυμπιακά και στα μη ολυμπιακά αθλήματα.
Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, η Γενική Γραμματεία Αθλητισμού μπορεί να αναγνωρίζει πρωταθλήματα σε έως 114 αθλήματα, ενώ τα σχολικά πρωταθλήματα του υπουργείου Παιδείας αφορούν 32 ολυμπιακά αθλήματα και προβλέπουν ευρύτερη γεωγραφική συμμετοχή μαθητών.
Ακριβώς αυτή η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στα διαφορετικά πρωταθλήματα έχει ανοίξει τη συζήτηση για το αν όλες οι διοργανώσεις μπορούν να έχουν το ίδιο βάρος όταν το αποτέλεσμα συνδέεται με ένα τόσο σημαντικό εκπαιδευτικό προνόμιο.
Τι μένει για τους κορυφαίους αθλητές
Δεν σχεδιάζεται να καταργηθεί η ιδιαίτερη μεταχείριση των μαθητών που πετυχαίνουν πραγματικά μεγάλες διεθνείς διακρίσεις.
Το υπό επεξεργασία πλαίσιο διατηρεί ειδικές προβλέψεις για κορυφαίες θέσεις σε Ολυμπιακούς Αγώνες, Παγκόσμια και Πανευρωπαϊκά Πρωταθλήματα, με διαφοροποιήσεις ανάλογα με το επίπεδο και την ηλικιακή κατηγορία της διοργάνωσης.
Για τις εξαιρετικά υψηλές διεθνείς διακρίσεις εξακολουθεί να εξετάζεται η δυνατότητα εισαγωγής καθ' υπέρβαση χωρίς τη συνηθισμένη διαδικασία μοριοδότησης, ενώ ευρύτερα προνόμια διατηρούνται για την εισαγωγή στα ΤΕΦΑΑ.
Παραμένει η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής
Για τους υποψηφίους που δεν ανήκουν στην κατηγορία των εξαιρετικών διεθνών διακρίσεων αλλά λαμβάνουν πρόσθετη μοριοδότηση, παραμένει ένα σημαντικό φίλτρο.
Ο μαθητής θα πρέπει πρώτα να έχει πετύχει την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής του επιστημονικού πεδίου πριν προστεθούν τα αθλητικά μόρια και στη συνέχεια, μετά την προσαύξηση, να καλύπτει και την ΕΒΕ του Τμήματος που επιθυμεί.
Οι αθλητές θα συνεχίσουν επίσης να διεκδικούν πρόσθετες θέσεις, πέραν του γενικού αριθμού εισακτέων, όπως συμβαίνει και σήμερα.
Πάνω από 1.000 αθλητές μπήκαν φέτος στα ΑΕΙ
Το μέγεθος της κατηγορίας δεν είναι αμελητέο.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Παιδείας στις Πανελλαδικές του 2026 1.326 υποψήφιοι υπέβαλαν αίτηση ως αθλητές και 1.084 εισήχθησαν στα ΑΕΙ.
Έναν χρόνο νωρίτερα είχαν κατατεθεί 1.154 αιτήσεις και είχαν εισαχθεί 952 υποψήφιοι.
Οι αριθμοί δείχνουν γιατί οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς δεν αποτελεί μια περιφερειακή ρύθμιση, αλλά επηρεάζει κάθε χρόνο περισσότερους από χίλιους υποψηφίους και, κατ' επέκταση, την ίδια την ισορροπία του συστήματος εισαγωγής.
Οι καταγγελίες που επιτάχυναν τις αλλαγές
Η συζήτηση για αυστηροποίηση του πλαισίου είχε ήδη ανοίξει μετά από καταγγελίες για χειραγώγηση αγώνων και προβληματικές πρακτικές σε σχολικές ή συλλογικές διοργανώσεις, ενώ η υπόθεση της φερόμενης εικονικής συμμετοχής της κόρης του πρώην υφυπουργού Ανάπτυξης Λάζαρου Τσαβδαρίδη σε ομάδα χάντμπολ έφερε το θέμα στο επίκεντρο της πολιτικής επικαιρότητας. Στις 12 Νοεμβρίου ο Λάζαρος Τσαβδαρίδης υπέβαλε την παραίτησή του, η οποία έγινε δεκτή από τον πρωθυπουργό, με κυβερνητικές πηγές να αναφέρουν ότι οι εξηγήσεις του δεν κρίθηκαν επαρκείς.
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη έχει επιβεβαιώσει ότι το σύστημα βρίσκεται σε συνολική επανεξέταση, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη διάρκεια της αθλητικής δραστηριότητας, στην πραγματική συμμετοχή και στη συχνότητα παρουσίας σε αγώνες, ώστε η επιβράβευση να μην εξαρτάται μόνο από μια μεμονωμένη διάκριση.
Το κρίσιμο ζήτημα: Πώς αποδεικνύεται ότι ο μαθητής πράγματι αγωνίστηκε;
Και εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία όλης της συζήτησης.
Δεν αρκεί να αυξηθούν τα δικαιολογητικά ή να αλλάξουν τα ποσοστά.
Το πραγματικό ζήτημα είναι ποιος και με ποιον τρόπο πιστοποιεί την πραγματική συμμετοχή ενός μαθητή, ιδιαίτερα στα ομαδικά αθλήματα.
Σήμερα προβλέπεται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις συμμετοχή σε περισσότερο από το 50% των αγώνων, όμως η δημόσια συζήτηση που έχει ανοίξει θέτει το ερώτημα τι ακριβώς σημαίνει «συμμετείχε»: ήταν δηλωμένος στο φύλλο αγώνα, βρισκόταν στον πάγκο, αγωνίστηκε πραγματικά και για πόσο;
Ακριβώς γι' αυτό το portfolio τετραετίας επιχειρεί να αλλάξει τη φιλοσοφία του συστήματος, ώστε το πλεονέκτημα για τις Πανελλαδικές να στηρίζεται σε μια διαδρομή που δύσκολα μπορεί να κατασκευαστεί μέσα σε μία αγωνιστική περίοδο.
Τι θα γίνει με τους μαθητές που δίνουν τώρα Πανελλαδικές
Το τελικό πλαίσιο δεν έχει ακόμη κλειδώσει. Ειδική τεχνική επιτροπή, στην οποία προβλέπεται να συμμετέχουν και εκπρόσωποι των εκπαιδευτικών, θα διαμορφώσει την τελική πρόταση, ενώ το υπουργείο έχει ανακοινώσει ότι η συνολική πρόταση θα παρουσιαστεί στον πρωθυπουργό και θα περιλαμβάνει μεταβατικές ρυθμίσεις.
Η Σοφία Ζαχαράκη έχει ξεκαθαρίσει ότι οι κανόνες δεν πρόκειται να αλλάξουν αιφνιδιαστικά για τους μαθητές που βρίσκονται ήδη στη διαδικασία προετοιμασίας, με το υπουργείο να αναφέρει ρητά ότι οι φετινοί υποψήφιοι δεν θα βρεθούν αντιμέτωποι με αλλαγή των όρων λίγο πριν από τις εξετάσεις.
Η μεγάλη αλλαγή, επομένως, βρίσκεται μπροστά. Και αν το νέο σύστημα τελικά κινηθεί στη λογική που σήμερα σχεδιάζεται, η αθλητική μοριοδότηση στις Πανελλαδικές δεν θα αποτελεί πλέον απλώς ανταμοιβή μιας θέσης στο βάθρο, αλλά αποτίμηση μιας ολόκληρης αθλητικής διαδρομής.
Αυτό άλλωστε είναι και το πραγματικό ζητούμενο: να προστατευθεί το προνόμιο για τον μαθητή που πράγματι ξοδεύει χρόνια ανάμεσα στο σχολείο, στην προπόνηση και στους αγώνες, χωρίς να αφήνονται «παράθυρα» ώστε μια ευεργετική ρύθμιση να μετατρέπεται σε συντομότερο δρόμο προς το Πανεπιστήμιο.