Λίγες εβδομάδες πριν από την έναρξη των πανελλαδικών εξετάσεων 2026, τα στοιχεία της περσινής χρονιάς για τα Τμήματα Φυσικής επαναφέρουν στο προσκήνιο τον προβληματισμό για τις κενές θέσεις στα δημόσια ΑΕΙ και τον ρόλο της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής.
Το 2025, στα επτά Τμήματα Φυσικής της χώρας προσφέρθηκαν συνολικά 1.030 θέσεις για αποφοίτους ημερήσιων ΓΕΛ. Από αυτές καλύφθηκαν μόλις 346, δηλαδή το 33,6%, ενώ 684 θέσεις έμειναν κενές. Το ποσοστό των κενών θέσεων έφτασε κατά μέσο όρο το 66,4%, ενώ ανά τμήμα κυμάνθηκε από 57% έως και 85,9%.
Η εικόνα αυτή εντείνει την ανησυχία για το τι μπορεί να συμβεί και στις Πανελλαδικές 2026, ιδιαίτερα αν τα θέματα στη Φυσική αποδειχθούν απαιτητικά και αν συνεχιστεί η χαμηλή ζήτηση για σπουδές στις φυσικές επιστήμες.
Πού καταγράφηκαν οι μεγαλύτερες απώλειες
Το μεγαλύτερο ποσοστό κενών θέσεων καταγράφηκε στο Τμήμα Φυσικής της Καβάλας, όπου από τις 92 θέσεις καλύφθηκαν μόλις 13, με αποτέλεσμα να μείνουν κενές 79 θέσεις, δηλαδή το 85,9%.
Αντίστοιχα, στο Τμήμα Φυσικής της Λαμίας καλύφθηκαν 15 από τις 89 θέσεις, ενώ στο Ηράκλειο 26 από τις 120. Σημαντικές απώλειες είχαν και τα μεγάλα πανεπιστημιακά τμήματα: στο ΕΚΠΑ έμειναν κενές 99 θέσεις, στο ΑΠΘ επίσης 99, στην Πάτρα 113 και στα Ιωάννινα 126.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στα περιφερειακά τμήματα, αλλά αγγίζει συνολικά τις σπουδές Φυσικής στην Ελλάδα.
Η ΕΒΕ και οι χαμηλές επιδόσεις στη Φυσική
Κεντρικό ρόλο στο φαινόμενο των κενών θέσεων εξακολουθεί να έχει η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής. Η ΕΒΕ θεσπίστηκε με στόχο τη διασφάλιση ενός ελάχιστου ακαδημαϊκού επιπέδου των εισακτέων, ωστόσο στην πράξη αφήνει εκτός δημόσιων ΑΕΙ χιλιάδες υποψηφίους κάθε χρόνο.
Το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία των βαθμολογιών, από τους 26.366 μαθητές που εξετάστηκαν στη Φυσική, περισσότεροι από τους μισούς, δηλαδή 13.196 υποψήφιοι, έγραψαν κάτω από τη βάση. Από αυτούς, 4.779 βαθμολογήθηκαν κάτω από 5.
Η εικόνα αυτή δεν αφορά μόνο την πρόσβαση στα Τμήματα Φυσικής, αλλά αποτυπώνει και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μαθητές σε ένα από τα βασικά μαθήματα των θετικών σπουδών.
Τι δείχνει η πενταετία
Από το 2021, όταν εφαρμόστηκε για πρώτη φορά η ΕΒΕ, έως και το 2025, τα Τμήματα Φυσικής έχασαν συνολικά 2.701 θέσεις εισακτέων από τα ημερήσια ΓΕΛ. Συγκεκριμένα, οι κενές θέσεις ήταν 427 το 2021, 413 το 2022, 564 το 2023, 613 το 2024 και 684 το 2025.
Με βάση τα στοιχεία αυτά, μέσα σε πέντε χρόνια έμεινε κενό σχεδόν το 52% των διαθέσιμων θέσεων στα Τμήματα Φυσικής.
Τι μπορεί να συμβεί το 2026
Για τις πανελλαδικές 2026, η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί από τρεις βασικούς παράγοντες: τη δυσκολία των θεμάτων, τις επιδόσεις των υποψηφίων στη Φυσική και τη ζήτηση που θα καταγραφεί στο μηχανογραφικό.
Αν η περσινή τάση συνεχιστεί, δεν αποκλείεται να υπάρξει και φέτος σημαντικός αριθμός κενών θέσεων, κυρίως στα περιφερειακά Τμήματα Φυσικής. Ωστόσο, ακόμη και στα κεντρικά πανεπιστήμια, τα στοιχεία του 2025 δείχνουν ότι η πλήρης κάλυψη των θέσεων δεν θεωρείται πλέον δεδομένη.
Το ζήτημα επαναφέρει τη συζήτηση για το κατά πόσο το σημερινό σύστημα πρόσβασης μπορεί να στηρίξει κρίσιμα επιστημονικά πεδία, όπως οι φυσικές επιστήμες, σε μια περίοδο όπου η έρευνα, η τεχνολογία και η καινοτομία αποτελούν βασικούς δείκτες ανάπτυξης για μια χώρα.
