Τα κοινά Τμήματα για την εισαγωγή στα ΑΕΙ συνεχώς αυξάνονται σε αριθμό μετά την καθιέρωση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής και τις παρενέργειες που αυτή δημιούργησε. Η ένταξη των Τμημάτων Φυσικής και Μηχανικών Περιβάλλοντος και στο 3ο Πεδίο, η εισαγωγή σ’ αυτές τις σχολές, δηλαδή, φοιτητών χωρίς να γνωρίζουν Μαθηματικά αποτελεί απλά την κορυφή του παγόβουνου.
Η ένταξη Τμημάτων σε παραπάνω από ένα Επιστημονικά Πεδία του Μηχανογραφικού σημαίνει ότι υποψήφιοι που έχουν διαγωνιστεί σε διαφορετικά μαθήματα συγκρίνονται μεταξύ τους ως προς τις επιδόσεις τους και εισάγεται αυτός που έγραψε καλύτερα. Η σύγκριση γίνεται σε ανάμεσα σε ανόμοια πράγματα, που από το Δημοτικό μαθαίνουν τα παιδιά ότι δεν επιτρέπεται. Έτσι δύο υποψήφιοι που διεκδικούν θέση στα Παιδαγωγικά, για παράδειγμα, έχουν εξεταστεί σε διαφορετικά μαθήματα: Αρχαία, Ιστορία και Λατινικά ο προερχόμενος από το τις Ανθρωπιστικές Σπουδές και Μαθηματικά, Φυσική και Χημεία ο προερχόμενος από τις Θετικές Σπουδές. Το να συγκρίνεις τους βαθμούς τους για να εισαχθεί αυτός που έγραψε υψηλότερους βαθμούς σε διαφορετικά μαθήματα παραβιάζει κάθε έννοια ισονομίας.
Θα μου πείτε ότι αυτό συμβαίνει από το 1980, γιατί τώρα το θυμήθηκες; Πράγματι είναι παλιά ιστορία, αλλά το πρόβλημα αντί να λυθεί τόσες δεκαετίες μετά χειροτερεύει συνεχώς. Στον πίνακα βλέπουμε την εξέλιξή του τα τελευταία 10 χρόνια. Το 2017 το ποσοστό των κοινών Τμημάτων ήταν 27,38%, το 2021 με την έναρξη εφαρμογής της ΕΒΕ το ποσοστό είχε φτάσει στο 34,86% για να εκτοξευτεί το 2026 στο 43,39% και να αναμένεται για το 2027 να φτάσει στο 45,41%.
Ο αριθμός των κοινών Τμημάτων από 132 το 2017 θα φτάσει τα 208 το 2027. Αν ένα Τμήμα ήταν ενταγμένο σε ένα μόνο Επιστημονικό Πεδίο το 2017 σημαίνει ότι στο Υπουργείο Παιδείας είχαν αποφασίσει ότι δεν είναι σωστό να εισάγονται σ’ αυτό το Τμήμα υποψήφιοι και από ένα άλλο Πεδίο. Αν αυτή η απόφαση ανατραπεί και εισάγονται στο συγκεκριμένο Τμήμα υποψήφιοι δύο ή περισσότερων Πεδίων αυτό σημαίνει ότι η μία από τις δύο αποφάσεις είναι λανθασμένη, αφού το Τμήμα είναι το ίδιο. Δεν γίνεται να είναι και οι δύο σωστές.
Αγώνας επιβίωσης
Αυτό που συνέβη και έφερε την εκτίναξη του αριθμού των κοινών Τμημάτων ήταν η καθιέρωση της ΕΒΕ, που ερήμωσε τα περιφερειακά, κυρίως, ΑΕΙ. Πανεπιστήμια χωρίς φοιτητές δεν μπορούν να υπάρξουν, συνεπώς τα Πανεπιστήμια άρχισαν έναν αγώνα επιβίωσης. Η προσπάθειά τους να γεμίσουν φοιτητές στηρίχτηκε, κυρίως, στην ένταξή τους και σε άλλο ή άλλα Πεδία, ώστε να αυξηθεί η δεξαμενή των υποψηφίων που μπορούν να τα δηλώσουν. Αυτό μπορεί να ακούγεται απλό, αλλά, ουσιαστικά, προσπαθούν να “κλέψουν” φοιτητές από άλλα Τμήματα. Πρόκειται για έναν αγώνα επιβίωσης που θα ενταθεί ακόμη περισσότερο όταν το δημογραφικό φτάσει στο Λύκειο και τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια αναπτυχθούν πλήρως. Τότε αυτά τα κόλπα δεν θα μπορούν να λειτουργήσουν και θα έχουμε μαζικές συγχωνεύσεις και κλείσιμο Τμημάτων.
Το πρόβλημα είναι ότι η ένταξη Τμημάτων σε άλλα Πεδία και το επίπεδο γνώσεων των υποψηφίων του κάθε Πεδίου δεν συμβαδίζει τις περισσότερες φορές με το πρόγραμμα σπουδών των Τμημάτων, αλλά μάλλον κανείς δεν νοιάζεται γι’ αυτό. Έτσι βλέπουμε υποψήφιους από το 4ο Πεδίο να εισάγονται σε Τμήματα που απαιτούν υπόβαθρο Βιολογίας, Χημείας και Φυσικής, όπως είναι τα Τμήματα Περιβάλλοντος, να εισάγονται σε Τμήματα Μηχανικών και τη σχολή Ευελπίδων χωρίς να γνωρίζουν Φυσική και από του χρόνου το πρωτοφανές να εισάγονται στα Τμήματα Φυσικής χωρίς να γνωρίζουν Μαθηματικά.
Είναι προφανές ότι οι υποψήφιοι θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί, τώρα πια, στην επιλογή των Τμημάτων που θα δηλώσουν στο Μηχανογραφικό τους, διότι αν δεν έχουν δει το πρόγραμμα σπουδών μπορεί να βρεθούν προ μεγάλων εκπλήξεων και να αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τις σπουδές τους. Δεν θα υπάρχει καμία δικαιολογία αν δεν έχουν δει το πρόγραμμα σπουδών.
Τα αδιέξοδα του συστήματος των 4 εξεταζόμενων μαθημάτων και των 4 Επιστημονικών Πεδίων έγιναν παραπάνω από φανερά με την καθιέρωση της ΕΒΕ και την ακραία αύξηση των κοινών Τμημάτων. Τα παιδιά που τελειώνουν το Λύκειο έχουν λειψές γνώσεις, διότι δεν είναι λογικό τον 21ο αιώνα τα παιδιά που σπουδάζουν Ιατρική να μην γνωρίζουν στοιχειωδώς τα Μαθηματικά· το ίδιο και τα παιδιά που σπουδάζουν Ψυχολογία. Είναι παράλογο τα παιδιά που σπουδάζουν Οικονομικά να μην γνωρίζουν Ιστορία και Γεωγραφία, όσο είναι παράλογο τα παιδιά που σπουδάζουν Φυσική να μη γνωρίζουν Μαθηματικά.
Αυτό το σύστημα έχει προ πολλού ξεπεραστεί από την εξέλιξη της κοινωνίας και της αγοράς εργασίας. Τα παιδιά πρέπει πια να έχουν πλατύτερες γνώσεις (λιγότερες γνώσεις σε περισσότερους τομείς), ώστε να μπορούν να προσαρμόζονται ευκολότερα στις ραγδαίες και απρόβλεπτες αλλαγές που συμβαίνουν στον κόσμο μας. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αλλάξει ο αριθμός και το περιεχόμενο διδασκαλίας των διδασκομένων μαθημάτων στο Λύκειο, ώστε να μπορέσει να ακολουθήσει, έστω και ασθμαίνοντας, τις εξελίξεις.
Το Υπουργείο Παιδείας κατάρτισε τα Προγράμματα Σπουδών και ετοίμασε το λεγόμενο πολλαπλό βιβλίο, στηριζόμενο στο ωρολόγιο πρόγραμμα που ήδη υπάρχει που δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των καιρών μας. Η συζήτηση για το Νέο Λύκειο, εφόσον δεν αγγίζει αυτά τα θέματα, θα αρκεστεί στην τεχνική: στον τρόπο υπολογισμού των βαθμών για το απολυτήριο Λυκείου και των μορίων για τις εισαγωγικές εξετάσεις. Δεν θα αγγίξει, δηλαδή, την ουσία του θέματος. Θα φτιάξουμε, δηλαδή, ένα νέο σύστημα το οποίο θα είναι ήδη παρωχημένο.
Εν τω μεταξύ σε λίγο τα κοινά Τμήματα θα ξεπεράσουν το 50% των Τμημάτων και δεν θα έχει κανένα νόημα η ύπαρξη των 4 Επιστημονικών Πεδίων. Θα μπορούσε ο κάθε υποψήφιος να δηλώνει όποιο Τμήμα θέλει, ανεξάρτητα από Πεδία, ανεξάρτητα από τα μαθήματα στα οποία εξετάστηκε, και αν δεν μπορεί να σπουδάσει, δικό του πρόβλημα.
Τουλάχιστον έτσι θα λυθεί το πρόβλημα ότι κάποιοι υποψήφιοι δεν μπορούν να δηλώσουν Σχολές που δεν ανήκουν στο Πεδίο τους, όπως για παράδειγμα Ψυχολογία μπορούν να σπουδάσουν μόνο τα παιδιά από τις Ανθρωπιστικές Σπουδές, ενώ ενδιαφέρονται πολλοί υποψήφιοι από άλλα Πεδία ή Γραφιστική θα ήθελαν να σπουδάσουν αρκετοί από τις Ανθρωπιστικές Σπουδές, για παράδειγμα. Αν δεν μπορεί να σπουδάσει ας πρόσεχε όταν επέλεγε. Η αλλαγή του συστήματος εισαγωγής στα ΑΕΙ, όπως διαπιστώνουμε ακόμη μία φορά, είναι παραπάνω από επείγουσα. Δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτή η κάθε χρόνο χειροτέρευση των όρων εισαγωγής στα ΑΕΙ.
*Ο Στράτος Στρατηγάκης είναι Μαθηματικός – Ερευνητής
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Προκηρύξεις εκπαιδευτικών 2026: Πώς θα δεις πρώτος τους πίνακες μέσω google
