Σοβαρά ερωτήματα για τα όρια της ασφάλειας και της ακαδημαϊκής ελευθερίας προκαλεί αποκαλυπτική έρευνα των Al Jazeera English και Liberty Investigates, σύμφωνα με την οποία βρετανικά πανεπιστήμια φέρονται να παρακολουθούσαν φοιτητές και πανεπιστημιακούς που εκφράζουν στήριξη προς την Παλαιστίνη.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η εταιρεία Horus Security Consultancy Limited, η οποία διοικείται από πρώην στελέχη υπηρεσιών πληροφοριών και φέρεται να έχει αναλάβει, έναντι αμοιβής εκατοντάδων χιλιάδων λιρών, τη συστηματική επιτήρηση δραστηριοτήτων εντός πανεπιστημιακών χώρων. Από το 2022, τα έσοδά της από συνεργασίες με ακαδημαϊκά ιδρύματα ξεπερνούν τις 440.000 λίρες.
Η δράση της εταιρείας περιλάμβανε παρακολούθηση αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και τη σύνταξη εμπιστευτικών αναφορών για «πιθανούς κινδύνους», στο πλαίσιο αξιολογήσεων που χαρακτηρίζονταν ακόμη και ως «αντιτρομοκρατικές». Μεταξύ των προσώπων που βρέθηκαν στο στόχαστρο ήταν μια Παλαιστίνια ακαδημαϊκός, προσκεκλημένη σε διάλεξη στο Manchester Metropolitan University, καθώς και διδακτορική φοιτήτρια που συμμετείχε σε διαδηλώσεις στο London School of Economics.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι πανεπιστήμια όπως το University of Bristol φέρονται να παρείχαν λίστες φοιτητικών συλλογικοτήτων προς παρακολούθηση, στις οποίες περιλαμβάνονταν όχι μόνο φιλοπαλαιστινιακές ομάδες, αλλά και ακτιβιστές για τα δικαιώματα των ζώων.
Στη λίστα των ιδρυμάτων που συνεργάστηκαν με την εταιρεία περιλαμβάνονται επίσης κορυφαία πανεπιστήμια όπως το University of Oxford, το Imperial College London, το University College London και το King's College London, μεταξύ άλλων.
Τα πανεπιστήμια, από την πλευρά τους, υποστηρίζουν ότι η συνεργασία με την εταιρεία εντάσσεται στο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων και πρόληψης επεισοδίων, ιδίως σε περιόδους έντονων κινητοποιήσεων. Ωστόσο, αρκετά ιδρύματα απέφυγαν να δώσουν σαφείς απαντήσεις για την έκταση και τη φύση των πρακτικών παρακολούθησης.
Έντονη είναι η ανησυχία που εκφράζεται και σε διεθνές επίπεδο. Η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για την ελευθερία συνάθροισης, Gina Romero, προειδοποίησε ότι η χρήση τεχνολογιών και τεχνητής νοημοσύνης για τη συλλογή δεδομένων φοιτητών εγείρει «σοβαρά νομικά ζητήματα» και ενδέχεται να υπονομεύει θεμελιώδη δικαιώματα.
Μαρτυρίες φοιτητών ενισχύουν το κλίμα ανησυχίας. Ακτιβίστρια που συμμετείχε σε κινητοποιήσεις δήλωσε ότι γνώριζε για κάποιας μορφής επιτήρηση, αλλά αιφνιδιάστηκε από το εύρος και τη συστηματικότητά της, κάνοντας λόγο για «βαθιά ανησυχητική πρακτική».
Η υπόθεση ανοίγει έναν ευρύτερο διάλογο για τα όρια ανάμεσα στην ασφάλεια και την ελευθερία έκφρασης στα πανεπιστήμια, με πολλούς να προειδοποιούν ότι τέτοιες πρακτικές ενδέχεται να καλλιεργούν κλίμα φόβου και αυτολογοκρισίας στους ακαδημαϊκούς χώρους.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
Alfavita Newsroom