Σε κλίμα βαθύτατου κοινωνικού διχασμού και διεθνούς αμφισβήτησης, οι πολίτες του Ισραήλ προσέρχονται στις κάλπες για τη διεξαγωγή των πρώτων εθνικών εκλογών μετά την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου 2023. Τρία χρόνια μετά τα δραματικά γεγονότα που άφησαν πίσω τους 1.200 νεκρούς και εκατοντάδες ομήρους, η εκλογική διαδικασία λαμβάνει τη μορφή ενός άτυπου δημοψηφίσματος για το μέλλον του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο μακροβιότερος πρωθυπουργός στην ιστορία της χώρας διεκδικεί ακόμη μία θητεία επικαλούμενος την ηγετική του εμπειρία και τις διεθνείς του προσβάσεις, την ώρα που οι επικριτές του καταλογίζουν πλήρη αποφυγή ανάληψης πολιτικής ευθύνης για τη μεγαλύτερη αποτυχία ασφαλείας στην ιστορία του κράτους.
Κεντρικός αμφισβητίας του Νετανιάχου αναδεικνύεται ο πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού, Γκάντι Άιζενκοτ, επικεφαλής του νέου κεντρώου κόμματος «Γιασάρ». Ο Άιζενκοτ, ο οποίος βιώνει και την προσωπική απώλεια του γιου του στα πεδία των μαχών στη Γάζα, προτάσσει ένα ηθικό προφίλ χαμηλών τόνων, δεσμευόμενος για τη συγκρότηση ανεξάρτητης κρατικής επιτροπής έρευνας αναφορικά με τις παραλείψεις της 7ης Οκτωβρίου. Παράλληλα, θέτει ως προτεραιότητα την κατάργηση των προνομιακών εξαιρέσεων στράτευσης για τους υπερορθόδοξους άνδρες, ζήτημα που προκαλεί έντονες τριβές στον κοινωνικό ιστό της χώρας, καθώς η κοινή γνώμη αντιδρά στην άνιση κατανομή του βάρους της εθνικής άμυνας.
Παρά την οξύτητα της πολιτικής αντιπαράθεσης, τα δημοσκοπικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι ο σχηματισμός βιώσιμης κυβέρνησης ενδέχεται να αποδειχθεί δυσκολότερος από την ίδια την εκλογική νίκη. Η πρωτιά ενός κόμματος δεν εξασφαλίζει αυτόματα την εξουσία, καθώς το ζητούμενο παραμένει η συγκέντρωση της απόλυτης πλειοψηφίας των 61 εδρών στην 120μελή Κνέσετ. Καθώς ούτε το στρατόπεδο του Νετανιάχου ούτε η ετερόκλητη συμμαχία της αντιπολίτευσης φαίνεται να αγγίζουν εύκολα αυτό το όριο, το Ισραήλ βρίσκεται αντιμέτωπο με το ενδεχόμενο παρατεταμένων και σκληρών διαπραγματεύσεων ή ακόμα και διολίσθησης σε νέο πολιτικό αδιέξοδο.
Σε αυτό το ρευστό σκηνικό, καθοριστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσουν τα μικρά κόμματα που κινούνται οριακά πέριξ του εκλογικού ουδού του 3,25%, καθώς η είσοδος ή ο αποκλεισμός τους θα ανατρέψει άμεσα τις αριθμητικές ισορροπίες. Παράλληλα, ρυθμιστικός παράγοντας θεωρούνται τα κόμματα που εκπροσωπούν τους Άραβες πολίτες του Ισραήλ, των οποίων η ψήφος ή η αποχή θα μπορούσε να κρίνει την τελική έκβαση, παρά το γεγονός ότι πολλοί ηγέτες της εβραϊκής αντιπολίτευσης διατηρούν επιφυλάξεις για μια επίσημη συνεργασία μαζί τους.
Η εκλογική αναμέτρηση διεξάγεται εν μέσω σοβαρής επιβάρυνσης της καθημερινότητας των πολιτών, καθώς το κόστος ζωής, η στεγαστική κρίση και οι οικονομικές συνέπειες της μακράς επιστράτευσης των εφέδρων πιέζουν έντονα τα νοικοκυριά. Παράλληλα, στο παρασκήνιο παραμένει η αντιπαράθεση για τους δημοκρατικούς θεσμούς, που πυροδοτήθηκε από τις κυβερνητικές προσπάθειες μεταρρύθμισης της δικαιοσύνης και τον περιορισμό των αρμοδιοτήτων του Ανώτατου Δικαστήριου, θέμα που διατηρεί ανοιχτές τις θεσμικές πληγές στο εσωτερικό της χώρας.
Ιδιαίτερο βάρος στην κάλπη φέρει και η προσωπική δικαστική εμπλοκή του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με κατηγορίες διαφθοράς. Η παραμονή του στο πρωθυπουργικό αιώρημα κρίνει σε μεγάλο βαθμό το πολιτικό πλαίσιο εντός του οποίου θα εξελιχθούν οι νομικές του υποθέσεις, γεγονός που προσδίδει στην εκλογική μάχη χαρακτήρα προσωπικού αγώνα επιβίωσης, με τους αντιπάλους του να τον κατηγορούν για εργαλειοποίηση των κρατικών θεσμών.
Όσον αφορά το παλαιστινιακό ζήτημα, η διατήρηση του Νετανιάχου στην εξουσία με τη στήριξη ακροδεξιών εταίρων, όπως ο Μπεζαλέλ Σμότριτς και ο Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, προμηνύει περαιτέρω σκλήρυνση της στάσης του Ισραήλ, με επέκταση των εποικισμών στη Δυτική Όχθη και απόρριψη κάθε προοπτικής εκεχειρίας. Από την άλλη πλευρά, ούτε η επικράτηση του Γκάντι Άιζενκοτ εγγυάται ριζική καμπή, καθώς ο ίδιος απορρίπτει τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους, αν και υπόσχεται αυστηρότερο έλεγχο στη βία των ακραίων εποίκων.
Ο επόμενος πρωθυπουργός της χώρας θα κληθεί να διαχειριστεί τεράστιες προκλήσεις στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής και της ασφάλειας, με δεσπόζοντα τα ζητήματα της διακυβέρνησης και της ανοικοδόμησης της Λωρίδας της Γάζας, της διατήρησης της αποτροπής απέναντι στο Ιράν, καθώς και της διαχείρισης των διπλωματικών πιέσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες υπό τη διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ.
Η εκλογική διαδικασία ολοκληρώνεται με το κλείσιμο των καλπών στις 22:00, οπότε και θα δημοσιοποιηθούν τα πρώτα έγκυρα έξιτ πολ από τα τηλεοπτικά δίκτυα της χώρας. Ωστόσο, η ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων ενδέχεται να καθυστερήσει, με την τελική καταμέτρηση να αναμένεται έως τις 30 Οκτωβρίου και την επίσημη επικύρωση από τις αρχές να προγραμματίζεται για τις 4 Νοεμβρίου, εφόσον δεν υπάρξουν ενστάσεις που θα παρατείνουν τη διαδικασία.
Κατόπιν της επισημοποίησης των αποτελεσμάτων, ο Πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ θα ξεκινήσει τον κύκλο των διαβουλεύσεων με τους πολιτικούς αρχηγούς προκειμένου να αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον υποψήφιο που συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες. Η απόφαση αυτή θα σηματοδοτήσει την αφετηρία μιας κρίσιμης περιόδου πολιτικών παζαριών, η οποία θα καθορίσει αν το Ισραήλ θα αποκτήσει βιώσιμη ηγεσία ή θα βυθιστεί σε εκ νέου παρατεταμένη αστάθεια.
