Με ποιους τρόπους νοθεύεται το μέλι;
Η νοθεία πραγματοποιείται συνήθως με σκοπό τη μείωση του κόστους και την αύξηση του κέρδους. Μία συνηθισμένη πρακτική είναι η ανάμειξη του φυσικού μελιού με φθηνότερα σιρόπια γλυκόζης ή φρουκτόζης.
Σε άλλες περιπτώσεις, χρησιμοποιούνται εισαγόμενα μέλια χαμηλότερης ποιότητας, τα οποία αναμειγνύονται με άλλα προϊόντα. Υπάρχει επίσης η πρακτική της αφαίρεσης της γύρης μέσω ειδικής επεξεργασίας, κάτι που δυσκολεύει τον προσδιορισμό της γεωγραφικής προέλευσης του μελιού.
Το αποτέλεσμα μπορεί να έχει εμφάνιση παρόμοια με εκείνη του αυθεντικού προϊόντος, χωρίς όμως να διαθέτει τα ίδια ποιοτικά, γευστικά και διατροφικά χαρακτηριστικά.
Μπορεί ο καταναλωτής να εντοπίσει τη νοθεία;
Η αναγνώριση ενός νοθευμένου μελιού μόνο με την παρατήρηση ή τη δοκιμή του δεν είναι εύκολη υπόθεση.
Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια Μελισσοκομίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Χρυσούλα Τανανάκη, η διαπίστωση της νοθείας χωρίς εργαστηριακό έλεγχο είναι ιδιαίτερα δύσκολη.
Μάλιστα, αρκετές από τις γνωστές πρακτικές που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, όπως η δοκιμή με τη διάλυση του μελιού σε νερό, δεν διαθέτουν επιστημονική βάση και δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν τη γνησιότητά του.
Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά που αξίζει να εξετάζονται πριν από την αγορά.
Τα σημάδια που αξίζει να προσέξετε
Η κρυστάλλωση
Η κρυστάλλωση είναι μια φυσιολογική διαδικασία για πολλά είδη μελιού και δεν αποτελεί ένδειξη αλλοίωσης ή νοθείας.
Για παράδειγμα, το θυμαρίσιο, το πορτοκαλένιο και το μέλι κουμαριάς μπορούν να κρυσταλλώσουν σχετικά εύκολα. Επομένως, εάν ένα τέτοιο μέλι παραμένει ρευστό για ασυνήθιστα μεγάλο χρονικό διάστημα, ενδέχεται να έχει υποστεί υπερθέρμανση ή άλλη επεξεργασία.
Αντίθετα, τα μέλια που προέρχονται από μελιτώματα, όπως το πευκόμελο και το ελατόμελο, κρυσταλλώνουν πολύ πιο αργά εξαιτίας της διαφορετικής χημικής τους σύστασης.
Το άρωμα και η γεύση
Το φυσικό μέλι διαθέτει χαρακτηριστικό άρωμα και σύνθετη γεύση, τα οποία εξαρτώνται από τα φυτά και την περιοχή από την οποία προέρχεται.
Ανάλογα με την ποικιλία του, μπορεί να έχει έντονη ανθική ή βοτανική επίγευση και διαφορετικά επίπεδα γλυκύτητας.
Αντίθετα, ένα προϊόν που δεν έχει σχεδόν καθόλου άρωμα ή παρουσιάζει μονότονη γεύση, θυμίζοντας απλώς ζάχαρη, ενδέχεται να χρειάζεται περαιτέρω έλεγχο.
Οι πληροφορίες στην ετικέτα
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και η προέλευση που αναγράφεται στη συσκευασία. Η ένδειξη «συσκευάστηκε στην Ελλάδα» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το μέλι έχει παραχθεί στη χώρα μας.
Για μεγαλύτερη διαφάνεια, προτιμώνται προϊόντα που αναφέρουν ξεκάθαρα ότι πρόκειται για 100% ελληνικό μέλι ή μέλι ελληνικής παραγωγής. Εξίσου σημαντικό είναι να αναγράφονται τα πλήρη στοιχεία του παραγωγού, ώστε να υπάρχει δυνατότητα ελέγχου της προέλευσης.
Η τιμή του προϊόντος
Το κόστος μπορεί επίσης να αποτελέσει μια ένδειξη που αξίζει να ληφθεί υπόψη. Ένα μέλι που πωλείται σε εξαιρετικά χαμηλή τιμή, για παράδειγμα κάτω από 5 ευρώ το κιλό, δύσκολα μπορεί να ανταποκρίνεται στα χαρακτηριστικά ενός ποιοτικού ελληνικού προϊόντος.
Η τιμή από μόνη της, βέβαια, δεν αποδεικνύει ούτε αποκλείει τη νοθεία.
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του αυθεντικού μελιού;
Το γνήσιο μέλι είναι ένα φυσικό προϊόν που παράγεται από τις μέλισσες και διαθέτει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με τη βοτανική και γεωγραφική του προέλευση.
Ειδικότερα:
Περιέχει φυσικά σάκχαρα, κυρίως γλυκόζη και φρουκτόζη.
Είναι πλούσιο σε οργανικά οξέα και περιλαμβάνει φυσικά ένζυμα και μικροποσότητες άλλων συστατικών.
Το χρώμα του μπορεί να κυμαίνεται από πολύ ανοιχτόχρωμο έως βαθύ καφέ.
Η υφή του μπορεί να είναι ρευστή ή κρυσταλλωμένη, ανάλογα με την ποικιλία και τη σύστασή του.
Διαθέτει ιδιαίτερο άρωμα και γεύση, που επηρεάζονται από τη χλωρίδα της περιοχής παραγωγής.
Η φυσική διαφοροποίηση στην εμφάνιση και στην υφή είναι απολύτως αναμενόμενη και δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη χαμηλής ποιότητας.
Τι δεν πρέπει να περιέχει το μέλι;
Το φυσικό μέλι δεν πρέπει να περιέχει πρόσθετα που αλλοιώνουν τη σύστασή του, όπως τεχνητές χρωστικές, συντηρητικά ή ενισχυτικά γεύσης.
Επίσης, πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προδιαγραφές ποιότητας και να μην παρουσιάζει ενδείξεις αλλοίωσης. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε περιπτώσεις όπου παρατηρούνται:
Ξένες ύλες ή ανεπιθύμητα κατάλοιπα.
Ασυνήθιστη ή χημική οσμή και γεύση.
Σημάδια ζύμωσης ή αλλοίωσης.
Μη επιτρεπόμενες παρεμβάσεις στη φυσική σύσταση και την οξύτητά του.
Υπερθέρμανση, η οποία μπορεί να υποβαθμίσει τα φυσικά ένζυμα και άλλα ευαίσθητα συστατικά του.
Η επιλογή αυθεντικού μελιού δεν αφορά μόνο τη γεύση, αλλά και την ποιότητα του προϊόντος που καταναλώνεται καθημερινά. Η προσεκτική ανάγνωση της ετικέτας, η προτίμηση σε αξιόπιστους παραγωγούς και η γνώση των φυσικών χαρακτηριστικών κάθε ποικιλίας αποτελούν σημαντικά βήματα για μια πιο συνειδητή αγορά.
