Σε μια από τις σοβαρότερες διαταραχές των αμερικανικών αερομεταφορών των τελευταίων ετών εξελίχθηκε το τεχνικό μπλακ άουτ που ανάγκασε την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) να καθηλώσει προσωρινά τις αναχωρήσεις σε ολόκληρη τη χώρα, αφήνοντας πίσω του χιλιάδες ακυρωμένες πτήσεις και τεράστιο αριθμό επιβατών που προσπαθούν ακόμη να φτάσουν στους προορισμούς τους.
Η εντολή για πανεθνικό ground stop δόθηκε την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, όταν σοβαρό πρόβλημα στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές που χρησιμοποιούνται από τα κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας δημιούργησε συνθήκες στις οποίες η FAA έκρινε ότι δεν μπορούσαν να συνεχιστούν με ασφάλεια οι απογειώσεις.
Η ίδια η FAA ανέφερε στην επίσημη οδηγία της ότι η διακοπή επιβλήθηκε λόγω «εξαιρετικών περιστάσεων και για λόγους ασφαλείας».
Η απαγόρευση έληξε, το χάος όχι
Η καθήλωση διήρκεσε περίπου 4,5 έως 5 ώρες, όμως η άρση της δεν σήμανε και επιστροφή στην κανονικότητα.
Μέχρι το τέλος της Παρασκευής είχαν καταγραφεί πάνω από 6.000 ακυρώσεις πτήσεων, ενώ περίπου 1.400 ακόμη είχαν ήδη ακυρωθεί για το Σάββατο, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες επιχειρούσαν να ανασυντάξουν τα δίκτυά τους.
Η κατάσταση είναι πολύ πιο περίπλοκη από το να δοθεί απλώς ξανά άδεια απογείωσης.
Αεροπλάνα βρίσκονται πλέον σε διαφορετικά αεροδρόμια από εκείνα στα οποία θα έπρεπε να βρίσκονται, πληρώματα έχουν ξεπεράσει ή πλησιάζουν τα επιτρεπόμενα όρια υπηρεσίας και χιλιάδες επιβάτες πρέπει να ενταχθούν σε νέα δρομολόγια.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ειδικοί εκτιμούν ότι μπορεί να χρειαστούν αρκετές ημέρες μέχρι να απορροφηθεί πλήρως το κύμα ακυρώσεων και καθυστερήσεων.
Χιλιάδες επιβάτες στα αεροδρόμια
Η εικόνα σε μεγάλα αεροδρόμια των ΗΠΑ ήταν χαρακτηριστική: μεγάλες ουρές στα γκισέ, γεμάτες αίθουσες αναμονής και επιβάτες που προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν μια θέση σε επόμενη πτήση χωρίς να γνωρίζουν πότε αυτή θα πραγματοποιηθεί.
Το πλήγμα ήταν ιδιαίτερα μεγάλο επειδή όταν εκδόθηκε η εντολή χιλιάδες αεροσκάφη βρίσκονταν ήδη στον αέρα, ενώ ένας πολύ μεγάλος αριθμός πτήσεων ήταν έτοιμος να αναχωρήσει.
Τα αεροσκάφη που πετούσαν συνέχισαν προς ασφαλή προσγείωση, ενώ οι αναχωρήσεις από τα αμερικανικά αεροδρόμια σταμάτησαν. Διεθνείς αφίξεις εξετάζονταν κατά περίπτωση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις αεροπορικές εταιρείες ακύρωσαν μεγάλο μέρος του υπόλοιπου ημερήσιου προγράμματός τους ακόμη και μετά τις πρώτες ενδείξεις αποκατάστασης, προκειμένου να μπορέσουν να επανασχεδιάσουν τις πτήσεις τους.
Τι προκάλεσε το πρωτοφανές πρόβλημα
Το περιστατικό αποδίδεται μέχρι στιγμής σε σοβαρή τηλεπικοινωνιακή δυσλειτουργία του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Αμερικανοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η εισαγωγή νέας τεχνολογίας επιβάρυνε παλαιότερες υποδομές, οδηγώντας σε προβλήματα στις επικοινωνίες. Ωστόσο, η διερεύνηση της ακριβούς τεχνικής αλληλουχίας που προκάλεσε τη γενικευμένη βλάβη συνεχίζεται.
Οι αρχές υπογραμμίζουν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης.
Παράλληλα, ο ανάδοχος του νέου συστήματος τεχνητής νοημοσύνης που έχει αρχίσει να χρησιμοποιείται υποστηρικτικά από την FAA δήλωσε ότι το συγκεκριμένο σύστημα δεν αποτέλεσε την αιτία του μπλακ άουτ.
Στο προσκήνιο οι παλιές υποδομές
Η βλάβη επανέφερε με ένταση τη συζήτηση για την ηλικία και την κατάσταση των αμερικανικών συστημάτων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Ο υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι ζήτησε νέα μεγάλης κλίμακας χρηματοδότηση από το Κογκρέσο για τον εκσυγχρονισμό του δικτύου, υποστηρίζοντας ότι τμήματα της υπάρχουσας τεχνολογικής υποδομής δεν μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο.
Το ζήτημα των παλαιωμένων συστημάτων δεν είναι καινούργιο. Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν εδώ και χρόνια προβλήματα που σχετίζονται με εξοπλισμό, τηλεπικοινωνίες και ελλείψεις ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας.
Από αθλητικές ομάδες μέχρι διεθνείς ταξιδιώτες
Οι συνέπειες ξεπέρασαν κατά πολύ τα ταξίδια αναψυχής.
Δεκάδες πανεπιστημιακές αθλητικές ομάδες βρέθηκαν χωρίς τρόπο να μετακινηθούν για τους αγώνες του Σαββατοκύριακου, με ορισμένες να επιστρέφουν στις εγκαταστάσεις τους και άλλες να αναζητούν εναλλακτικές λύσεις, ακόμη και πολύωρες μετακινήσεις με λεωφορεία.
Η διαταραχή επηρέασε επίσης διεθνείς πτήσεις, καθώς εταιρείες σε Καναδά και Ευρώπη αναγκάστηκαν να τροποποιήσουν ή να ακυρώσουν δρομολόγια προς τις ΗΠΑ ώστε να μην επιβαρυνθούν ακόμη περισσότερο τα αμερικανικά αεροδρόμια.
Το δύσκολο κομμάτι αρχίζει μετά την επανεκκίνηση
Στις αερομεταφορές ένα πολύωρο μπλακ άουτ δεν τελειώνει όταν ανοίγει ξανά ο εναέριος χώρος.
Κάθε ακύρωση μετακινεί έναν κρίκο μιας τεράστιας αλυσίδας: το αεροσκάφος δεν βρίσκεται εκεί όπου πρέπει για την επόμενη πτήση, το πλήρωμα δεν βρίσκεται μαζί του και εκατοντάδες επιβάτες πρέπει να μεταφερθούν σε άλλα δρομολόγια που είναι ήδη γεμάτα.
Γι' αυτό και η αποκατάσταση θα γίνει σταδιακά. Η αμερικανική κυβέρνηση εκτιμά ότι το σύστημα θα έχει επιστρέψει σε κανονικούς ρυθμούς αρκετά πριν από την κορύφωση των μετακινήσεων για την Ημέρα των Ευχαριστιών στις 26 Νοεμβρίου.
Για τους χιλιάδες επιβάτες που όμως πέρασαν τη νύχτα σε αίθουσες αναμονής κοιτώντας έναν πίνακα γεμάτο με τη λέξη «cancelled», το πρόβλημα δεν είναι πλέον πότε θα επανεκκινήσει το σύστημα. Είναι πότε θα βρεθεί ξανά το σωστό αεροπλάνο, με το σωστό πλήρωμα, στο σωστό αεροδρόμιο για να τους πάει τελικά στον προορισμό τους.
