Σε κατ’ ιδίαν ενημερώσεις των πολιτικών αρχηγών προχωρά σήμερα, Σάββατο 14 Νοεμβρίου, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, με τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου να βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής και διπλωματικής συζήτησης.
Το υπουργείο Εξωτερικών έχει επισήμως ανακοινώσει ότι ο κ. Γεραπετρίτης θα ενημερώσει τους αρχηγούς των κομμάτων για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, ενώ η πρώτη γνωστή συνάντηση έχει προγραμματιστεί στις 9:30 π.μ. με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη.
Βασικό αντικείμενο αναμένεται να αποτελέσει το έργο Great Sea Interconnector, καθώς και το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Άγκυρα, γύρω από την οποία έχει αναπτυχθεί έντονη πολιτική αντιπαράθεση.
Το κρίσιμο ερώτημα για τη γαλλική διακοίνωση
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo ζητήθηκε και χορηγήθηκε άδεια αποκλειστικά από τις ελληνικές και κυπριακές αρχές και ότι η επικοινωνία της γαλλικής πλευράς με την Τουρκία είχε ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούσε αίτημα αδειοδότησης.
Το υπουργείο Εξωτερικών έχει δηλώσει ότι Ελλάδα και Κύπρος ήταν οι μόνες χώρες στις οποίες υποβλήθηκε αίτημα για άδεια εργασιών, απορρίπτοντας την τουρκική εκδοχή περί δικαιοδοσίας της Άγκυρας σε τμήμα της διαδρομής.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας την Παρασκευή στο Slemani Strategic Forum, επανέλαβε ότι το έργο έχει ευρωπαϊκή σημασία και δήλωσε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί παρεμβάσεις στην υλοποίησή του.
Το Abeille Marengo συνεχίζει τις έρευνες
Την ίδια ώρα, οι εργασίες στο πεδίο συνεχίζονται.
Το Abeille Marengo πραγματοποιεί βυθομετρικές και γεωλογικές έρευνες στην περιοχή νότια και νοτιοανατολικά της Καρπάθου, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την πόντιση του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου.
Στην περιοχή βρίσκονται μονάδες του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, ενώ τουρκική φρεγάτα παρακολουθεί επίσης τις κινήσεις του ερευνητικού από απόσταση. Σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες, τουρκικό πολεμικό απηύθυνε μέσω ασυρμάτου μήνυμα προς το γαλλικό σκάφος, υποστηρίζοντας ότι βρισκόταν σε περιοχή τουρκικής δικαιοδοσίας. Ελληνική φρεγάτα απάντησε ότι οι εργασίες πραγματοποιούνται βάσει της ελληνικής αδειοδότησης.
Μέχρι στιγμής δεν έχει αναφερθεί φυσική παρεμπόδιση των εργασιών, οι οποίες συνεχίζονται.
Άλλο διεθνή ύδατα, άλλο δικαιώματα στον βυθό
Ένα σημείο που συχνά προκαλεί σύγχυση στη δημόσια συζήτηση είναι ότι το ερευνητικό κινείται σε τμήματα διεθνών υδάτων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν τίθεται ζήτημα δικαιωμάτων επί του βυθού. Η ελευθερία ναυσιπλοΐας αφορά τη θάλασσα πάνω από αυτόν, ενώ οι έρευνες για την πόντιση καλωδίου συνδέονται με τα κυριαρχικά δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα.
Εκεί ακριβώς εντοπίζεται η ελληνοτουρκική διαφωνία, καθώς Αθήνα και Άγκυρα έχουν διαφορετικές θέσεις για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στην περιοχή.
Η αντιπολίτευση ζητά περισσότερες εξηγήσεις
Οι τελευταίες εξελίξεις έχουν μεταφέρει την υπόθεση και στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο.
Κόμματα της αντιπολίτευσης ζητούν αναλυτική ενημέρωση για το περιεχόμενο των διπλωματικών επαφών, τη γαλλική ρηματική διακοίνωση και τους χειρισμούς που προηγήθηκαν της έναρξης των ερευνών.
Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ζητήσει τη σύγκληση Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών, θεωρώντας ότι οι κατ’ ιδίαν ενημερώσεις δεν επαρκούν για ένα ζήτημα εξωτερικής πολιτικής αυτού του χαρακτήρα.
Το ΚΚΕ έχει επίσης ασκήσει κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς και στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι διπλωματικές επαφές γύρω από το έργο.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, η θέση παραμένει ότι δεν ζητήθηκε τουρκική άδεια, ότι το έργο συνεχίζεται και ότι η πορεία του ερευνητικού αποτελεί την πρακτική επιβεβαίωση πως οι εργασίες προχωρούν.
Γιατί οι σημερινές συναντήσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία
Οι ενημερώσεις του υπουργού Εξωτερικών αναμένεται επομένως να περιστραφούν γύρω από τρία βασικά ζητήματα:
τι ακριβώς περιλαμβάνει η γαλλική ρηματική διακοίνωση, ποια ήταν η αλληλουχία των διπλωματικών ενεργειών και ποιος είναι ο σχεδιασμός της Αθήνας εάν υπάρξει νέα τουρκική αντίδραση όσο το Abeille Marengo κινείται ανατολικότερα προς την Κύπρο.
Το έργο αποτελεί ευρωπαϊκό Project of Common Interest και έχει στόχο τη διασύνδεση του κυπριακού ηλεκτρικού συστήματος με το ευρωπαϊκό δίκτυο μέσω Ελλάδας.
Για την Αθήνα, επομένως, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να συνεχιστούν οι σημερινές βυθομετρικές εργασίες.
Το ουσιαστικό τεστ θα είναι να ολοκληρωθεί ολόκληρη η διαδρομή των ερευνών και στη συνέχεια η πόντιση του καλωδίου χωρίς η διαφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες να μετατραπεί σε εμπόδιο για την υλοποίηση του έργου.