Τι έδειξε η μεγάλη μελέτη
Η έρευνα, η οποία δημοσιεύτηκε στο American Journal of Clinical Nutrition, βασίστηκε σε στοιχεία περίπου 88.000 ανθρώπων ηλικίας από 30 έως 85 ετών στις ΗΠΑ και τον Καναδά.
Τα δεδομένα συλλέχθηκαν από το 2002 έως το 2007 και οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν μέχρι το 2015. Στόχος ήταν να διερευνηθεί κατά πόσο διαφορετικά διατροφικά πρότυπα συνδέονται με τον κίνδυνο θανάτου και την εμφάνιση προβλημάτων υγείας. Κατά τη διάρκεια της περιόδου παρακολούθησης καταγράφηκαν περίπου 12.500 θάνατοι.
Οι συμμετέχοντες ταξινομήθηκαν σε πέντε βασικές ομάδες, ανάλογα με τις διατροφικές τους συνήθειες. Στην πρώτη ανήκαν όσοι κατανάλωναν κρέας και ψάρια, ενώ υπήρχαν επίσης οι flexitarians, που περιόριζαν την κατανάλωση κρέατος.
Μια ακόμη ομάδα αποτελούνταν από τους pesco-vegetarians, δηλαδή όσους δεν έτρωγαν κρέας αλλά περιλάμβαναν ψάρι στη διατροφή τους. Ακολούθησαν οι lacto-ovo vegetarians, οι οποίοι κατανάλωναν αυγά και γαλακτοκομικά, και τέλος οι vegans, που απέφευγαν όλα τα ζωικά προϊόντα.
Το μεγαλύτερο όφελος στην ομάδα που έτρωγε ψάρι
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι συμμετέχοντες που ακολουθούσαν χορτοφαγική διατροφή εμφάνιζαν συνολικά 12% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν κρέας.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο ποσοστό παρατηρήθηκε στους pesco-vegetarians. Η συγκεκριμένη ομάδα παρουσίασε 18% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου σε σχέση με όσους κατανάλωναν κρέας.
Στους χορτοφάγους που κατανάλωναν επίσης αυγά και γαλακτοκομικά, ο κίνδυνος ήταν χαμηλότερος κατά 15%, ενώ στους vegans η μείωση έφτασε το 3%.
Τα στοιχεία αυτά δεν σημαίνουν ότι η κατανάλωση ψαριού αποτελεί από μόνη της εγγύηση για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Πρόκειται για παρατηρησιακά δεδομένα, τα οποία δείχνουν συσχετίσεις μεταξύ διατροφικών συνηθειών και αποτελεσμάτων υγείας.
Γιατί το ψάρι έχει ιδιαίτερη σημασία στις μεγαλύτερες ηλικίες
Ένα από τα ενδιαφέροντα σημεία της έρευνας αφορά τους ανθρώπους ηλικίας άνω των 65 ετών. Σύμφωνα με τους ερευνητές, σε αυτή την ηλικιακή ομάδα η πλήρης αποχή από το ψάρι ενδέχεται να συνδέεται με μεγαλύτερη ευπάθεια σε ορισμένα νευρολογικά προβλήματα.
Μεταξύ των πιθανών παραγόντων που εξετάζονται είναι η πρόσληψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών, ιδιαίτερα των ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, τα οποία έχουν σημαντικό ρόλο στη φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους μια διατροφή που περιλαμβάνει ψάρι, σε συνδυασμό με άφθονες φυτικές τροφές, θεωρείται ενδιαφέρουσα επιλογή για τη διατροφική φροντίδα στις μεγαλύτερες ηλικίες.
Τα ωμέγα-3 και η υγεία του εγκεφάλου
Τα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, οι σαρδέλες και το σκουμπρί, αποτελούν σημαντικές διατροφικές πηγές ωμέγα-3 λιπαρών οξέων.
Τα συγκεκριμένα λιπαρά έχουν μελετηθεί για τον ρόλο τους στη λειτουργία του εγκεφάλου και στην αντιμετώπιση διαδικασιών όπως η φλεγμονή. Ωμέγα-3 υπάρχουν επίσης σε φυτικές τροφές, όπως οι ξηροί καρποί και ορισμένοι σπόροι, αν και πρόκειται για διαφορετικές μορφές λιπαρών οξέων και η περιεκτικότητα διαφέρει.
Η συνολική διατροφική εικόνα έχει μεγαλύτερη σημασία από ένα μεμονωμένο τρόφιμο. Η συστηματική κατανάλωση ψαριού στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής μπορεί να προσφέρει σημαντικά θρεπτικά συστατικά, χωρίς όμως να σημαίνει ότι προλαμβάνει από μόνη της την άνοια ή άλλες νευρολογικές παθήσεις.
Η μεσογειακή διατροφή στο επίκεντρο
Τα ευρήματα συμβαδίζουν σε μεγάλο βαθμό με ένα διατροφικό πρότυπο που δίνει έμφαση στις φυτικές τροφές και την κατανάλωση ψαριού: τη μεσογειακή διατροφή.
Φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηροί καρποί, ελαιόλαδο και ψάρια αποτελούν βασικά στοιχεία της. Το συγκεκριμένο πρότυπο προσφέρει ποικιλία θρεπτικών συστατικών και αντιοξειδωτικών ενώσεων και έχει συνδεθεί σε πολλές μελέτες με καλύτερους δείκτες καρδιαγγειακής και συνολικής υγείας.
Επομένως, μετά τα 65, η έμφαση δεν χρειάζεται να δίνεται σε μία «μαγική» τροφή, αλλά στη συνολική ποιότητα της διατροφής. Ένα πλάνο που συνδυάζει περισσότερες φυτικές τροφές και τακτική κατανάλωση ψαριού μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής που υποστηρίζει την υγεία όσο περνούν τα χρόνια.