Η ντομάτα είναι γνωστή για το λυκοπένιο της, όμως ένα λιγότερο γνωστό συστατικό της φαίνεται πως αξίζει επίσης την προσοχή των επιστημόνων. Πρόκειται για τη φυτοΐνη (phytoene), μια άχρωμη πρόδρομη ουσία που χρησιμοποιούν τα φυτά για να παράγουν λυκοπένιο και άλλα καροτενοειδή.
Σε νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου Tufts, η φυτοΐνη συνδέθηκε με σημαντικά ηπιότερη λιπώδη νόσο του ήπατος σε ποντίκια, ακόμη και όταν αυτά ακολουθούσαν διατροφή πλούσια σε επεξεργασμένους υδατάνθρακες και ζάχαρη.
Τι έδειξε το πείραμα
Για έξι μήνες, οι ερευνητές χορηγούσαν στα ποντίκια διατροφή που είχε σχεδιαστεί ώστε να προσομοιάζει διατροφικές συνήθειες που σχετίζονται με τη μεταβολικά σχετιζόμενη στεατωτική νόσο του ήπατος. Σε μέρος των ζώων προστέθηκε φυτοΐνη, σε ποσότητα αντίστοιχη με αυτή που θα προσλάμβανε ένας άνθρωπος καταναλώνοντας καθημερινά περίπου τρεις έως τέσσερις μέτριες ντομάτες ή 100 γραμμάρια πελτέ.
Τα ζώα που έλαβαν φυτοΐνη εμφάνισαν λιγότερο σοβαρή συσσώρευση λίπους στο ήπαρ. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ουσία επηρέασε πρωτεΐνες που συμμετέχουν στη ρύθμιση του μεταβολισμού, φαίνεται δηλαδή να ενισχύει τις διαδικασίες με τις οποίες το ήπαρ χρησιμοποιεί το περιττό λίπος για παραγωγή ενέργειας αντί να το αποθηκεύει.
Γιατί δεν είναι μόνο το λυκοπένιο
Το εύρημα μπορεί να εξηγεί γιατί σε προηγούμενες μελέτες η σκόνη ολόκληρης ντομάτας φάνηκε να έχει μεγαλύτερη επίδραση στην υγεία του ήπατος από το καθαρό λυκοπένιο. Η ντομάτα, άλλωστε, περιέχει ένα ολόκληρο «κοκτέιλ» βιοδραστικών συστατικών και όχι μία μόνο ουσία.
Παράλληλα, οι ερευνητές εντόπισαν ενδείξεις ότι η δράση της φυτοΐνης μπορεί να εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο μεταβολίζεται στον οργανισμό, ενώ παρατηρήθηκαν και διαφορές μεταξύ αρσενικών και θηλυκών ποντικιών.
Η φυτοΐνη δεν βρίσκεται μόνο στις ντομάτες, αλλά και σε τρόφιμα όπως καρότα, κόκκινες πιπεριές, καρπούζι, βερίκοκα και ροζ γκρέιπφρουτ.
Ένα πολλά υποσχόμενο εύρημα, όχι ακόμη θεραπεία
Η μελέτη ανοίγει έναν ενδιαφέροντα δρόμο για την έρευνα γύρω από τη λιπώδη νόσο του ήπατος, όμως υπάρχει μια σημαντική προϋπόθεση: τα αποτελέσματα έχουν μέχρι στιγμής παρατηρηθεί σε πειραματόζωα.
Χρειάζονται μελέτες σε ανθρώπους για να διαπιστωθεί αν η φυτοΐνη έχει αντίστοιχη προστατευτική δράση και στον άνθρωπο. Μέχρι τότε, η ντομάτα παραμένει μια θρεπτική επιλογή στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, αλλά η φυτοΐνη δεν μπορεί ακόμη να θεωρηθεί θεραπεία ή αποδεδειγμένος τρόπος πρόληψης της λιπώδους νόσου του ήπατος.
