Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία νέας διεθνούς επιστημονικής μελέτης, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό μικροβιακής αντοχής σε ένα από τα πιο επικίνδυνα νοσοκομειακά παθογόνα παγκοσμίως.
Τα δεδομένα της διεθνούς επιτήρησης SENTRY, που ανέλυσε δείγματα από 32 χώρες την περίοδο 2020-2024, κατατάσσουν τη χώρα μας στην πρώτη θέση παγκοσμίως ως προς την αντοχή του συμπλέγματος Acinetobacter baumannii-calcoaceticus (CRAB) στις καρβαπενέμες, μία από τις σημαντικότερες κατηγορίες αντιβιοτικών.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος των νοσοκομειακών λοιμώξεων και της μικροβιακής αντοχής, το οποίο εδώ και χρόνια αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για το ελληνικό σύστημα υγείας.
Η Ελλάδα στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, το ποσοστό μικροβιακής αντοχής των στελεχών CRAB στην Ελλάδα ανέρχεται στο 98,4%, το υψηλότερο μεταξύ των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα.
Ακολουθούν:
| Χώρα | Ποσοστό αντοχής |
|---|---|
| Ελλάδα | 98,4% |
| Αργεντινή | 95,8% |
| Πολωνία | 93,4% |
| Μεξικό | 90,5% |
Στον αντίποδα, τις καλύτερες επιδόσεις εμφανίζουν:
| Χώρα | Ποσοστό αντοχής |
| Νέα Ζηλανδία | 0% |
| Αυστραλία | 1,7% |
| Ιρλανδία | 3,7% |
| Ηνωμένο Βασίλειο | 4,9% |
Τα στοιχεία προέκυψαν από την ανάλυση 5.326 απομονωμένων στελεχών, τα οποία εξετάστηκαν ως προς την αντοχή τους στα αντιβιοτικά ιμιπενέμη και μεροπενέμη.
Τι είναι το CRAB
Το Acinetobacter baumannii θεωρείται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ένα από τα πιο επικίνδυνα βακτήρια παγκοσμίως.
Πρόκειται για παθογόνο που εμφανίζεται κυρίως σε νοσοκομειακά περιβάλλοντα και ιδιαίτερα στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, προκαλώντας σοβαρές λοιμώξεις σε ασθενείς με ήδη επιβαρυμένη υγεία.
Μπορεί να προκαλέσει:
- πνευμονία,
- βακτηριαιμία,
- λοιμώξεις του ουροποιητικού,
- λοιμώξεις τραυμάτων,
- σοβαρές μετεγχειρητικές επιπλοκές.
Η μεγάλη του επικινδυνότητα οφείλεται στο γεγονός ότι έχει αποκτήσει αντοχή σε πολλές κατηγορίες αντιβιοτικών, περιορίζοντας σημαντικά τις θεραπευτικές επιλογές.
Γιατί ανησυχούν οι επιστήμονες
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μικροβιακή αντοχή αποτελεί σήμερα μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία διεθνώς.
Σύμφωνα με τις παγκόσμιες εκτιμήσεις:
- περισσότεροι από 1,27 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο άμεσα εξαιτίας λοιμώξεων από ανθεκτικά μικρόβια,
- έως και 4,95 εκατομμύρια θάνατοι συνδέονται συνολικά με τη μικροβιακή αντοχή,
- αν δεν ανακοπεί η σημερινή πορεία, οι σχετικοί θάνατοι ενδέχεται να φτάσουν τα 10 εκατομμύρια ετησίως έως το 2050, ξεπερνώντας ακόμη και εκείνους από τον καρκίνο.
Παράλληλα, η μικροβιακή αντοχή αυξάνει σημαντικά το κόστος της περίθαλψης, καθώς οδηγεί σε μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας, χρήση ακριβότερων αντιβιοτικών και αυξημένη ανάγκη για εξειδικευμένες θεραπείες.
Τι δείχνουν τα στοιχεία του ΕΟΔΥ
Το πρόβλημα έχει αναδειχθεί και από τον ΕΟΔΥ.
Σε σχετική έκθεση επισημαίνεται ότι τα ποσοστά μικροβιακής αντοχής στη χώρα παρουσιάζουν αύξηση σε σχέση με τα προ πανδημίας χρόνια.
Παράλληλα:
- η Ελλάδα καταγράφει, σύμφωνα με στοιχεία του ECDC, τα περισσότερα χαμένα έτη ζωής στην Ευρώπη λόγω μικροβιακής αντοχής,
- ο επιπολασμός των λοιμώξεων που σχετίζονται με τη νοσηλεία αυξήθηκε από 10% την περίοδο 2016-2017 σε 12,1% την περίοδο 2022-2023,
- η χρήση αντιβιοτικών στα ελληνικά νοσοκομεία παραμένει σημαντικά υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής απαιτεί συνδυασμό μέτρων, όπως ο περιορισμός της άσκοπης χρήσης αντιβιοτικών, η αυστηρή εφαρμογή των κανόνων πρόληψης και ελέγχου των λοιμώξεων στα νοσοκομεία, η συνεχής επιδημιολογική επιτήρηση και η ανάπτυξη νέων αντιμικροβιακών θεραπειών.
Η νέα διεθνής μελέτη αποτελεί ένα ακόμη ηχηρό προειδοποιητικό μήνυμα ότι η μικροβιακή αντοχή δεν είναι ένα μελλοντικό πρόβλημα, αλλά μια πραγματικότητα που ήδη δοκιμάζει τις αντοχές των συστημάτων υγείας, με την Ελλάδα να βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μία από τις πιο δύσκολες προκλήσεις στον τομέα των νοσοκομειακών λοιμώξεων.
