Το ότι ένα παιδί συμπληρώνει τα 18 του χρόνια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι από τη μία ημέρα στην άλλη μπορεί να καλύπτει μόνο του τα έξοδα της ζωής του.
Αυτό ακριβώς βρέθηκε στο επίκεντρο πρόσφατης υπόθεσης που απασχόλησε το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, το οποίο κλήθηκε να αποφασίσει αν η ενηλικίωση ενός νέου αρκούσε για να μειωθεί σημαντικά η διατροφή που του κατέβαλλε ο πατέρας του.
Η απάντηση του δικαστηρίου ήταν αρνητική
Ο πατέρας είχε ζητήσει το ποσό της μηνιαίας διατροφής να μειωθεί από τα 600 στα 180 ευρώ. Το αίτημά του, όμως, απορρίφθηκε και το ποσό των 600 ευρώ διατηρήθηκε ως προσωρινή διατροφή.
Καθοριστικό στοιχείο ήταν ότι ο 18χρονος μπορεί να είχε πλέον ενηλικιωθεί, δεν είχε όμως αποκτήσει οικονομική αυτονομία.
Η ενηλικίωση δεν αρκεί
Σύμφωνα με όσα δέχθηκε το δικαστήριο, ο νεαρός δεν διαθέτει δικά του εισοδήματα, περιουσία ή άλλους πόρους που θα του επέτρεπαν να συντηρείται χωρίς οικογενειακή βοήθεια.
Παράλληλα, εξακολουθεί να βρίσκεται σε εκπαιδευτική διαδικασία, καθώς μετά την ολοκλήρωση του Λυκείου προετοιμάζεται για τις ειδικές εξετάσεις εισαγωγής στη Σχολή Καλών Τεχνών.
Η υπόθεση αναδεικνύει ένα ζήτημα που εμφανίζεται συχνά στις οικογενειακές διαφορές: το όριο της γονικής οικονομικής στήριξης δεν συμπίπτει απαραίτητα με το 18ο έτος της ηλικίας.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν ο ενήλικος πλέον νέος μπορεί πράγματι να εξασφαλίσει μόνος του τα αναγκαία για τη διαβίωση και την εκπαίδευσή του.
Προετοιμάζεται για τη Σχολή Καλών Τεχνών
Ο 18χρονος έχει ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και προετοιμάζεται για τις εξετάσεις που απαιτούνται για την εισαγωγή στη Σχολή Καλών Τεχνών.
Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη του δικαστηρίου, είχε γίνει δεκτός με μερική υποτροφία σε σχολή σχεδίου στη Νέα Υόρκη.
Η φοίτηση, ωστόσο, δεν κατέστη δυνατή καθώς ακόμη και μετά την υποτροφία το συνολικό κόστος παραμονής και σπουδών στο εξωτερικό παρέμενε υψηλό και δεν μπορούσε να καλυφθεί.
Το δικαστήριο αξιολόγησε επίσης συνολικά την εκπαιδευτική διαδρομή του νέου και όχι μόνο το γεγονός ότι είχε πλέον αποφοιτήσει από το Λύκειο.
Οι δυσκολίες που είχαν προηγηθεί
Όπως αναφέρεται στην απόφαση, ο νεαρός είχε αντιμετωπίσει σημαντικές δυσκολίες κατά τα προηγούμενα χρόνια.
Η σχολική του πορεία είχε διακοπεί, με αποτέλεσμα να χάσει δύο σχολικά έτη, ενώ είχε χρειαστεί υποστήριξη για ζητήματα που σχετίζονταν με υπερβολική χρήση του Διαδικτύου και άγχος.
Στη συνέχεια, όμως, κατάφερε να επιστρέψει στη σχολική ζωή και να ολοκληρώσει το Λύκειο το καλοκαίρι του 2026.
Το γεγονός ότι σήμερα βρίσκεται σε φάση προετοιμασίας για την εισαγωγή του σε ανώτατη σχολή θεωρήθηκε από το δικαστήριο συνέχεια της εκπαιδευτικής του πορείας και όχι περίοδος κατά την οποία θα μπορούσε εύκολα να εξασφαλίσει την οικονομική του ανεξαρτησία.
Τα έξοδα εκπαίδευσης συνεχίζονται
Η αποφοίτηση από το Λύκειο δεν εξαφάνισε τις εκπαιδευτικές ανάγκες του 18χρονου.
Αντίθετα, η προετοιμασία για τη Σχολή Καλών Τεχνών εξακολουθεί να απαιτεί μαθήματα και πρόσθετες δαπάνες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάστηκαν, ο νεαρός παρακολουθούσε ιδιαίτερα μαθήματα, ενώ μόνο η προετοιμασία στο σχέδιο κόστιζε περίπου 250 ευρώ τον μήνα.
Πρόκειται για αντικείμενο που συνδέεται άμεσα με τις ειδικές εξετάσεις εισαγωγής, επομένως η συγκεκριμένη δαπάνη κρίθηκε ότι αποτελεί ουσιαστικό μέρος της προετοιμασίας του.
Δεν διαπιστώθηκε σημαντική αλλαγή στις ανάγκες του
Για να δικαιολογηθεί σημαντική μείωση της διατροφής θα έπρεπε, μεταξύ άλλων, να έχει υπάρξει ουσιαστική μεταβολή των πραγματικών δεδομένων.
Το δικαστήριο έκρινε ότι κάτι τέτοιο δεν προέκυψε.
Παρά την ενηλικίωση και την ολοκλήρωση του Λυκείου, ο νέος συνέχισε να μην έχει δικούς του οικονομικούς πόρους και να χρειάζεται οικονομική υποστήριξη για τη διαβίωση και την εκπαίδευσή του.
Στην απόφαση επισημαίνεται ότι δεν διαθέτει περιουσιακά στοιχεία ή εισοδήματα, ενώ οι ανάγκες του για διατροφή, εκπαίδευση και ψυχαγωγία κρίθηκαν αντίστοιχες με εκείνες άλλων νέων της ηλικίας του.
Έτσι, το αίτημα για μείωση της διατροφής στα 180 ευρώ απορρίφθηκε και η μηνιαία καταβολή παρέμεινε στα 600 ευρώ.
Πότε θεωρείται οικονομικά ανεξάρτητο ένα παιδί;
Η συγκεκριμένη υπόθεση υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει ένας αυτόματος διακόπτης που κλείνει στα 18.
Η ενηλικίωση αποτελεί ασφαλώς ένα σαφές νομικό όριο για πολλές πλευρές της ζωής ενός ανθρώπου, όμως η δυνατότητα οικονομικής αυτοσυντήρησης είναι διαφορετικό ζήτημα.
Ένας νέος μπορεί να είναι ενήλικος και ταυτόχρονα να συνεχίζει τις σπουδές του, να προετοιμάζεται για εξετάσεις, να μην έχει ακόμη επαγγελματική δυνατότητα ή να στερείται εισοδημάτων και περιουσίας.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο «πόσων ετών είναι», αλλά αν έχει πλέον τη δυνατότητα να σταθεί οικονομικά μόνος του.
Και στην περίπτωση που έφτασε ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η απάντηση ήταν σαφής: τα 18 χρόνια δεν ήταν αρκετά για να θεωρηθεί ότι είχε αποκτήσει οικονομική ανεξαρτησία.
