Η πολιτική γεωγραφία της Γερμανίας δέχεται νέα ισχυρή ανατάραξη, με τις κάλπες σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία να στέλνουν δύο διαφορετικά αλλά εξίσου ηχηρά μηνύματα προς το Βερολίνο και την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Στο βορειοανατολικό κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) καταγράφεται στην πρώτη θέση με 37%, έναντι 35,5% του SPD, σύμφωνα με την πρώτη πρόβλεψη του ARD. Η CDU περιορίζεται στο 5,5%, επίδοση που αποτελεί τη χειρότερη που έχει καταγράψει το κόμμα σε εκλογές γερμανικού κρατιδίου από το 1949.
Την ίδια στιγμή, περίπου 200 χιλιόμετρα νοτιότερα, το μήνυμα της κάλπης είναι διαφορετικό: στο Βερολίνο η Die Linke προηγείται με 24,5%, αφήνοντας τη CDU στο 20% και την AfD στο 16%, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις.
Το υλικό που δόθηκε ως βάση του ρεπορτάζ καταγράφει επίσης την ισχυρή άνοδο της Die Linke στη γερμανική πρωτεύουσα και τη μεγάλη πίεση που δέχεται πλέον η CDU.
Η νύχτα που αλλάζει τις ισορροπίες στη Γερμανία
Το αποτέλεσμα αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος επειδή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με ισχυρές πιέσεις στο εσωτερικό της γερμανικής πολιτικής σκηνής.
Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, το AfD εμφανίζεται να έχει υπερδιπλασιάσει την εκλογική του δύναμη σε σχέση με το 2021, ενώ το SPD χάνει την πρώτη θέση στο κρατίδιο έπειτα από δεκαετίες κυριαρχίας.
Ακόμη πιο οδυνηρό για τη CDU είναι το γεγονός ότι κινείται μόλις λίγο πάνω από το εκλογικό όριο του 5%.
Η εικόνα είναι διαφορετική στο Βερολίνο, όπου το μεγάλο πολιτικό γεγονός είναι η εκτίναξη της Die Linke στην πρώτη θέση.
Η εξέλιξη είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή εάν συγκριθεί με τις δημοσκοπήσεις λίγες ημέρες πριν από τις κάλπες! Στις αρχές Σεπτεμβρίου, έρευνα του ARD έδινε στη CDU 21% και στη Die Linke 19%.
Η ανατροπή της τελευταίας στιγμής είναι συνεπώς μία από τις βασικές ιστορίες της βραδιάς.
Βερολίνο: Η στεγαστική κρίση στο επίκεντρο
Η άνοδος της Die Linke δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το μεγαλύτερο ίσως κοινωνικό πρόβλημα της γερμανικής πρωτεύουσας: το κόστος στέγασης.
Περίπου το 85% των νοικοκυριών στο Βερολίνο νοικιάζει κατοικία, ενώ οι ζητούμενες τιμές ενοικίων έχουν σχεδόν διπλασιαστεί από το 2014. Παράλληλα, εκτιμάται ότι η πόλη θα χρειαστεί περίπου 211.000 επιπλέον κατοικίες έως το 2040.
Η Die Linke επένδυσε πολιτικά ακριβώς σε αυτό το πεδίο, βάζοντας στο κέντρο της καμπάνιας της τα ενοίκια, την προσβάσιμη κατοικία και την κοινωνική πολιτική.
Τα στοιχεία των μετεκλογικών αναλύσεων του ARD δείχνουν επίσης σημαντικές μετακινήσεις ψηφοφόρων προς τη Die Linke, μεταξύ άλλων από Πράσινους, SPD και προηγούμενους μη ψηφοφόρους.
Τα πρώτα ποσοστά στο Βερολίνο
Με βάση τις πρώτες προβολές που μεταδόθηκαν το βράδυ της Κυριακής, η εικόνα διαμορφώνεται ως εξής:
| Κόμμα | Ποσοστό |
|---|---|
| Die Linke | 24,5% |
| CDU | 20% |
| AfD | 16% |
| Πράσινοι | 15% |
| SPD | 12% |
| BSW | 5% |
Τα δεδομένα παραμένουν προσωρινά και ενδέχεται να μεταβληθούν καθώς προχωρά η καταμέτρηση.
Η πρωτιά, πάντως, δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με ανάληψη της δημαρχίας. Η Die Linke θα χρειαστεί εταίρους προκειμένου να συγκροτηθεί πλειοψηφία στο κοινοβούλιο του Βερολίνου.
Ακόμη μεγαλύτερη πολιτική ένταση δημιουργεί η εικόνα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. Η πρώτη πρόβλεψη του ARD δίνει:
| Κόμμα | Ποσοστό |
|---|---|
| AfD | 37% |
| SPD | 35,5% |
| Die Linke | 7,5% |
| CDU | 5,5% |
| Πράσινοι | 5,5% |
| BSW | 5% |
Η διαφορά AfD-SPD είναι μικρή, επομένως η τελική σειρά μπορεί να εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση της καταμέτρησης.
Το πολιτικό μήνυμα όμως είναι ήδη σαφές: η AfD καταγράφει θεαματική ενίσχυση, ενώ η CDU βρίσκεται αντιμέτωπη με ιστορικά χαμηλή επίδοση.
Μερτς: «Καταστροφή» το αποτέλεσμα
Ο ίδιος ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δεν επιχείρησε να υποβαθμίσει το αποτέλεσμα.
Χαρακτήρισε την επίδοση της CDU στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία «καταστροφή», σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να ωραιοποιηθεί. Παράλληλα, επέμεινε ότι θα συνεχίσει την ατζέντα μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησής του.
Η νέα εκλογική ήττα έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή η συζήτηση γύρω από την πολιτική θέση του Μερτς είχε ήδη ενταθεί πριν ανοίξουν οι κάλπες.
Μόλις τέσσερις ημέρες νωρίτερα, οι οκτώ πρωθυπουργοί κρατιδίων που προέρχονται από τη CDU είχαν εκδώσει κοινή δήλωση στήριξής του, επιχειρώντας να περιορίσουν τη συζήτηση περί ηγεσίας.
Η AfD πρώτη, αλλά όχι κατ' ανάγκη στην κυβέρνηση
Η πρωτιά της AfD στο Μεκλεμβούργο δεν σημαίνει από μόνη της ότι το κόμμα θα αναλάβει τη διακυβέρνηση.
Τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα εξακολουθούν να απορρίπτουν τη συγκρότηση κυβερνητικού συνασπισμού μαζί του — τη στρατηγική που στη γερμανική πολιτική συζήτηση περιγράφεται ως «Brandmauer», δηλαδή «τείχος προστασίας».
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν η AfD τερματίσει οριστικά πρώτη, οι αριθμητικοί συσχετισμοί των υπόλοιπων κομμάτων θα καθορίσουν ποιος μπορεί τελικά να σχηματίσει κυβέρνηση.
Δύο Γερμανίες μέσα σε μία εκλογική βραδιά
Η αποψινή εικόνα αποτυπώνει ίσως περισσότερο από οτιδήποτε άλλο τον βαθύ κατακερματισμό της γερμανικής πολιτικής σκηνής.
Στο Μεκλεμβούργο, η ψήφος εκφράζεται με μεγάλη ενίσχυση της AfD.
Στο Βερολίνο, αντιθέτως, η δυσαρέσκεια μεταφράζεται σε άνοδο της Die Linke, με κεντρικό ζήτημα το κόστος κατοικίας και την κοινωνική πίεση.
Σε αμφότερες τις περιπτώσεις, όμως, ο μεγάλος χαμένος των πρώτων προβολών είναι η CDU του Φρίντριχ Μερτς.
Και αυτό είναι το στοιχείο που μετατρέπει δύο τοπικές εκλογικές αναμετρήσεις σε υπόθεση εθνικής πολιτικής σημασίας για τη Γερμανία.
