Η έναρξη των εσωτερικών διεργασιών που οδηγούν στην εκδήλωση της πολλαπλής σκλήρυνσης (σκλήρυνση κατά πλάκας) φαίνεται πως τοποθετείται αρκετά χρόνια προτού εμφανιστούν τα πρώτα τυπικά κλινικά συμπτώματα. Γάλλοι επιστήμονες, αναλύοντας εκτενή ιατρικά δεδομένα, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι ασθενείς τείνουν να παρουσιάζουν συγκεκριμένες διαταραχές υγείας έως και μία πενταετία πριν από την επίσημη διάγνωση.
Η πολλαπλή σκλήρυνση αποτελεί μια χρόνια αυτοάνοση πάθηση. Στο πλαίσιο αυτό, το ανοσοποιητικό σύστημα υπεραντιδρά και επιτίθεται λανθασμένα στη μυελίνη, το προστατευτικό περίβλημα των νευρικών ινών, προκαλώντας τη σταδιακή καταστροφή της. Η νέα επιστημονική ανακάλυψη ενισχύει την άποψη ότι η νόσος έχει μια μακρά, «αθόρυβη» προκαταρκτική φάση, η οποία μοιράζεται κοινά χαρακτηριστικά και με άλλες αυτοάνοσες διαταραχές που πλήττουν κυρίως νεαρούς ενήλικες και ιδίως τις γυναίκες.
Η ακτινογραφία της γαλλικής επιστημονικής έρευνας
Η σχετική μελέτη, η οποία είδε το φως της δημοσιότητας στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση Neurology, βασίστηκε στη λεπτομερή επεξεργασία των ιατρικών ιστορικών μιας πολυπληθούς ομάδας συμμετεχόντων. Πιο συγκεκριμένα, οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Σορβόννης και άλλα συνεργαζόμενα κέντρα εξέτασαν τη συχνότητα εμφάνισης 113 διαφορετικών παθήσεων και συμπτωμάτων σε:
- 20.174 άτομα που διαγνώστηκαν πρόσφατα με πολλαπλή σκλήρυνση.
- 54.790 υγιείς συνομηλίκους τους, οι οποίοι λειτούργησαν ως ομάδα ελέγχου.
- 30.477 πάσχοντες από τη νόσο του Crohn.
- 7.337 ασθενείς με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο.
Συγκρίνοντας τις τροχιές υγείας των συμμετεχόντων, διαπιστώθηκε ότι οι άνθρωποι που μετέπειτα νόσησαν από σκλήρυνση κατά πλάκας εμφάνιζαν, αλλά και μοιράζονταν με τους ασθενείς του λύκου και του Crohn, μια σειρά από κοινά, πρόδρομα προβλήματα υγείας.
Τα 5 καμπανάκια κινδύνου της πρώτης πενταετίας
Σύμφωνα με τα στατιστικά ευρήματα, οι μελλοντικοί ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση είχαν σημαντικά αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν κατά την πενταετία πριν από τη διάγνωσή τους τα εξής συμπτώματα:
- Δυσκοιλιότητα: Παρουσίασε τη μεγαλύτερη απόκλιση, με 50% περισσότερες πιθανότητες εμφάνισης σε σχέση με τον υγιή πληθυσμό.
- Σεξουαλικές δυσλειτουργίες: Καταγράφηκαν ως 47% πιο πιθανές στους μετέπειτα ασθενείς.
- Ουρολοιμώξεις: Ο κίνδυνος εκδήλωσής τους ήταν αυξημένος κατά 38%.
- Κατάθλιψη: Εκδηλώθηκε με 22% υψηλότερη συχνότητα.
- Κυστίτιδα: Σημείωσε 21% περισσότερες πιθανότητες εμφάνισης.
Η σύνδεση με την ψυχική υγεία και η χρήση αντικαταθλιπτικών
Η έρευνα έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στη φαρμακευτική αγωγή που λάμβαναν οι συμμετέχοντες για την ψυχική τους υγεία. Διαπιστώθηκε ότι το 14% των ανθρώπων που εμφάνισαν πολλαπλή σκλήρυνση λάμβανε αντικαταθλιπτικά σκευάσματα 5 χρόνια προτού διαγνωστεί, τη στιγμή που το αντίστοιχο ποσοστό στην ομάδα των υγειών εθελοντών περιοριζόταν στο 10%.
Η ψυχική επιβάρυνση φάνηκε να εντείνεται δραματικά μετά την επιβεβαίωση της νόσου. Πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση, το ποσοστό των ασθενών με σκλήρυνση που χρειαζόταν αντικαταθλιπτική υποστήριξη εκτινάχθηκε στο 37%, έναντι 19% της ομάδας ελέγχου.
Πότε πρέπει να υπάρχει κινητοποίηση
Η Dr. Celine Louapre, αναπληρωτρια καθηγήτρια Νευρολογίας στη Σορβόννη και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, έσπευσε να καθησυχάσει το κοινό, ξεκαθαρίζοντας ότι τα συμπτώματα αυτά είναι εξαιρετικά κοινά στην καθημερινότητα και, προφανώς, η εμφάνισή τους δεν συνεπάγεται νομοτελειακά την εκδήλωση της νόσου.
Ωστόσο, η ίδια επεσήμανε ότι η προσοχή πρέπει να στρέφεται στις λεγόμενες ομάδες υψηλού κινδύνου. Σε αυτές ανήκουν άτομα με επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό πολλαπλής σκλήρυνσης, καθώς και όσοι έχουν ήδη υποβληθεί σε απεικονιστικές εξετάσεις εγκεφάλου (όπως μαγνητική τομογραφία) και έχουν εμφανίσει ύποπτα ευρήματα χωρίς ωστόσο να έχουν εκδηλώσει ακόμη κλινικά συμπτώματα. Για αυτές τις κατηγορίες ανθρώπων, η αιφνίδια εμφάνιση των παραπάνω ενοχλήσεων αποτελεί σαφή λόγο για την αναζήτηση ιατρικής συμβουλής.
